μεταναστες

μεταναστες

Monday, August 4, 2008

Το άλλο πρόσωπο του Ιωάννη Μεταξά

Η Φωτεινή Τομαή (προϊσταμένη της Υπηρεσίας Διπλωματικού και Ιστορικού Αρχείου του υπουργείου Εξωτερικών), έγραψε στο χθεσινό ΒΗΜΑ ένα άρθρο σχετικά με τον Ιωάννη Μεταξά και την 4η Αυγούστου με τίτλο: "Το άλλο πρόσωπο του Ιωάννη Μεταξά
Τα παράδοξα ενός δικτάτορα"
. Μεταφέρω ένα απόσπασμα από τη μελέτη της κ. Τομαή, ενώ όλο το κείμενο μπορείτε να το διαβάστε ΕΔΩ.
"...Το δεύτερο παράδοξο στην πολιτεία Μεταξά ήταν η συνετή εξωτερική πολιτική που ακολούθησε. Παρά τα δεδηλωμένα γερμανόφιλα αισθήματά του, τάχθηκε εξαρχής υπέρ των θέσεων της Βρετανίας. «Η Ελλάς δεν είναι μία χερσόνησος περιβρεχομένη από θάλασσα αλλά μία θάλασσα περιβαλλομένη από ξηράς. Η Ελλάς δεν δύναται λοιπόν να τα βάλη ως εκ της γεωγραφικής της θέσεως με καμμίαν απολύτως ναυτικήν δύναμιν μεγάλην. Είναι πράγμα το οποίον ουδέ να σκεφθή τις δύναται. Η Ελλάς δύναται να θέση ως δόγμα πολιτικόν ότι εν ουδεμία περιπτώσει δύναται να ευρεθή εις στρατόπεδον αντίθετον εκείνου εις το οποίον ευρίσκεται η Αγγλία» δήλωνε. Η θέση του αυτή, ωστόσο, απόλυτα ορθή, όπως απεδείχθη, δεν τον εμπόδισε να προωθήσει σε όφελος της χώρας τις σχέσεις του με το Γ' Ράιχ και την Ιταλία υιοθετώντας μια συνετή τακτική ισορροπιών που συνέπλεε απόλυτα με το εθνικό συμφέρον. Αλλά και ως στρατιωτικός κατέβαλε τα μέγιστα όσον αφορά την πολεμική προπαρασκευή της χώρας παραμονές του πολέμου, παρά τη δυσμενή κατάσταση στην οποία είχε περιέλθει ο στρατός και την παραλυσία που είχε επικρατήσει με τον εθνικό διχασμό βενιζελικών και βασιλικών. Δίκαια, βεβαίως, του καταλογίζεται η αμέλεια που επέδειξε στην οχύρωση των ελληνικών συνόρων από τη μεριά της Αλβανίας, από εκεί όπου τελικά η Ελλάδα δέχθηκε την επίθεση, ρίχνοντας όλο το βάρος του στη μεθόριο με τη Βουλγαρία, εκεί όπου οργάνωσε τη δική του γραμμή Μαζινό.
Η απόφαση του Μουσολίνι όμως να επιχειρήσει την επίθεση από την Αλβανία δεν βασιζόταν αποκλειστικά στις στρατιωτικές πληροφορίες που διέθετε, απόρρητες στο σύνολό τους, σχετικά με τον βαθμό της ελληνικής ετοιμότητας στα ελληνοαλβανικά σύνορα.
Οπως αποκαλύπτεται από την ανάγνωση 21 άγνωστων ως πριν επιστολών του Εμμανουέλε Γκράτσι που δημοσιεύθηκαν σε διάστημα λιγότερο του ενός μήνα, μεταξύ Ιουλίου και Αυγούστου 1945, στην εφημερίδα «Τζιορνάλε ντελ Ματίνο» της Ρώμης, η κυκλοφορία της οποίας διεκόπη κάπου τη δεκαετία του 1960, και οι οποίες βρέθηκαν σε φακέλους του Ιστορικού Αρχείου του ΥΠΕΞ, ο Μουσολίνι είχε από νωρίς στήσει ένα καλά οργανωμένο δίκτυο πρακτόρων - Τσάμηδες όλοι - που δούλευαν σε βάρος της χώρας μας απολαμβάνοντας έναν απίστευτο πακτωλό χρημάτων που έστελνε η Ρώμη εξαγοράζοντάς τους.
Ετσι, ενώ ως σήμερα γνωρίζαμε, από αρχεία μάλιστα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, για τη βδελυρή συνεργασία του Νουρεντίν Μπέη, ενός αιμοδιψούς ηγέτη των Τσάμηδων ο οποίος συνεργάστηκε με τους Γερμανούς και ήταν από τους πρώτους που μαζί με τους ομοθρήσκους του από τον φόβο αντιποίνων κατέφυγαν ζητώντας άσυλο στην Αλβανία όταν η χώρα μας ελευθερώθηκε, με την αποκάλυψη αυτών των επιστολών του ιταλού διπλωμάτη μαθαίνουμε για μία ακόμη συνωμοσία που είχε στηθεί από πολύ νωρίτερα, νωρίτερα και από αυτή την κήρυξη του πολέμου, σε βάρος της χώρας μας.
Στα σχέδια του Μουσολίνι και του επιτελείου του, «ολίγων ανθρώπων μοχθηρών και κατεχομένων υπό παράφρονος μεγαλομανούς ονείρου» (Γκράτσι, 28 Ιουλίου 1948), περιλαμβανόταν, πλην της αποστολής δήθεν εμπόρων και άλλων επαγγελματιών, για τη συλλογή πληροφοριών με στόχο τη διακρίβωση του φρονήματος του ελληνικού λαού αλλά και του στρατού, η εξαγορά ελλήνων πολιτικών για την παράδοση της χώρας μας άνευ όρων.
Η αθλία αυτή πολιτική βεβαίως δεν μπορούσε να περάσει διά της ιταλικής πρεσβείας στην Αθήνα. Εγνωσμένης εντιμότητας ο Γκράτσι και από εκείνους τους ελαχίστους που είχαν ταχθεί εγκαίρως αντίθετοι στη δόλια πολιτική της φασιστικής Ιταλίας σε βάρος της χώρας μας, κατέληγε μετά βεβαιότητος κατά την ακρόαση μαρτύρων στη δίκη των ενόχων της φασιστικής στρατιωτικής ηγεσίας ότι ένας από αυτούς πρέπει να ήταν κάποιος αρκετά πλούσιος τσάμης έμπορος, του οποίου αποκρύπτει το όνομα και ο οποίος τον είχε επισκεφθεί στην Αθήνα. «... Πιθανόν να είχε ανατεθή εις αυτόν η εντολή να πλησιάση ελληνικάς τινας προσωπικότητας, θεωρουμένας ικανάς να εξαγορασθούν. Αλλά και αν έτσι συνέβη, η πορεία των πραγμάτων αποδεικνύει ότι ούτος ή δεν εξετέλεσεν την εντολήν του ή, εάν την εξετέλεσε, δεν είχε καμμίαν επιτυχίαν» έγραφε στις 24 Αυγούστου 1945. Σε άλλα σημεία εξάλλου ξεκάθαρα ο Γκράτσι μιλούσε για τον πολυτελή βίο ορισμένων αξιωματούχων στους Αγίους Σαράντα και στις γύρω περιοχές της Ν. Αλβανίας που είχαν ήδη μετονομασθεί από τους ιταλούς φασίστες και τους αλβανούς συνεργάτες τους, οι ίδιοι που κατεδίωξαν αγριότατα τον ελληνικό πληθυσμό.

«Θα του πάρω την Κέρκυραν»!


Ο Γκράτσι δεν έκρυβε τον θαυμασμό του για την εντιμότητα του Μεταξά, την ευγένεια και δημοτικότητα του βασιλιά, τη βδελυγμία του για το μίσος με το οποίο εκτόξευσε ο Τσιάνο στις 30 Απριλίου 1940 μέσα στο ιταλικό ΥΠΕΞ τη φράση «δεν θα ήτο δυνατόν να ευρεθή κανείς Αλβανός να βγάλη από την μέσην τον Βασιλέα;». Κατά τον Γκράτσι, η Ιταλία προσδοκούσε σε συνεργασία της Ελλάδας αν τον αγγλόφιλο Γεώργιο διαδεχόταν ο αδελφός του Παύλος με δεσμούς αγχιστείας, λόγω Φρειδερίκης, με τη Γερμανία... Στις εκθέσεις του Γκράτσι δεν απουσιάζει ο θαυμασμός του για την ελληνική Διπλωματική Υπηρεσία, «κατά πολύ ανωτέρα της πραγματικής σπουδαιότητος της χώρας που αντεπροσώπευεν», τον στρατό και τον λαό της. Περιγράφει με τα μελανότερα χρώματα την αδημονία του Μουσολίνι να κατακτήσει τη χώρα προτού καν εισβάλει σε αυτήν, πουλώντας της μόλις έξι μήνες πριν από την επίθεση πολεμικό υλικό, ζητώντας αντί χρημάτων «ελαιόλαδον», στη δε απαίτησή του να πάρει από τον ανθιστάμενο να υποπέσει στις ορέξεις του Μεταξά την εκμετάλλευση των ορυχείων Λοκρίδος, θα λάβει την εξής αποστομωτική εντολή: «Ειπέ εις τον Μεταξάν ότι, εάν δεν με ικανοποιήση εις το ζήτημα του μεταλλείου της Λοκρίδος, θα του πάρω την Κέρκυραν!».
Τα περιγραφόμενα υπό του Γκράτσι ξεπερνούν ακόμη και τη φαντασία του πιο τολμηρού ερευνητή γεγονότων της εποχής. Σύντομα η ιστορική έρευνα θα τα έχει στη διάθεσή της σε ειδική έκδοση που ετοιμάζει το ΥΠΕΞ. Η σημερινή μνεία γίνεται με αφορμή μια επώδυνη επέτειο για τη χώρα μας, ένα πραξικόπημα, που όμως είναι γενναίο να ειπωθεί εδώ ότι μπορεί να ανέστειλε τον κοινοβουλευτισμό, με όλες τις συνέπειες που αυτό εσήμανε για τον τόπο, αλλά συνετέλεσε στη στρατιωτική προπαρασκευή της χώρας, στο μέτρο που βοηθούσαν βεβαίως οι συνθήκες, επιτρέποντάς της να γράψει μία από τις ενδοξότερες και ηρωικότερες σελίδες της ιστορίας της, σε αντίθεση με εκείνο της 21ης Απριλίου, που οδήγησε σε καταρράκωση του στρατιωτικού φρονήματος και σε κρίση στις σχέσεις λαού και στρατού.

4 comments:

Δ. Δρακονάριος said...

Ανατρέχοντας στα πρόσφατα δημοσιεύματά σου, πρόσεξα ότι στην συντριπτική τους πλειοψηφία πρόκειται περί αναδημοσιεύσεων, χωρίς καν (τις περισσότερες φορές) σχολιασμό εκ μέρους σου. Αναρωτιέμαι τι νόημα έχει ένα προσωπικό blog όπου σπανίζουν οι προσωπικές απόψεις του διαχειριστή του. Υπάρχει κάποια απάντηση στην απορία μου;

Κοκκινη Πιπερια said...

Υπάρχει. Οτι είναι καλοκαίρι και προτιμώ τις αναδημοσιεύσεις. Είναι "χαλαρή" Πιπεριά! Εχω και εγώ μια ερώτηση, αν μου επιτρέπεις: Γιατί σε πειράζουν οι αναδημοσιευσείς;

Δ.Δρακονάριος said...

"Αν μου επιτρέπεις"! Τι λόγος! Μα δεν χρειάζεται καν να στο επιτρέψω! Γιά όνομα του Θεού! Διάλογο κάνουμε, έτσι δεν είναι;

Επί του θέματος τώρα. Πριν όμως μιά διευκρίνιση: Η άποψη που εξέφρασα και την οποία θα αιτιολογήσω, επ' ουδενί δεν συνεπάγεται ότι έχω την παραμικρή πρόθεση παρέμβασης στο πως θα χειρίζεσαι το blog σου. Το "αφεντικό" του είσαι εσυ. Εγώ απλώς καταθέτω μία κριτική άποψη. Σύμφωνοι;

Λοιπόν, επί της αρχής δεν έχω τίποτα με τις αναδημοσιεύσεις. (Σε τελική ανάλυση και ο πιό προσωπικός ακόμα λόγος "αναδημοσιεύσεις" δεν είναι;). Πιστεύω όμως ότι πρέπει να είναι η εξαίρεση και όχι ο κανόνας. Ένα blog είναι κυρίως ένα προσωπικό βήμα. Κι εγώ, όπως και οι περισσότεροι που το επισκέπτονται, κυρίως γιά τις δικές σου απόψεις ενδιαφέρομαι. Δώσε μου λοιπόν την προσωπική σου άποψη. Εξ άλλου, άνετα μπορείς να με παραπέμψεις σε ένα άρθρο ή είδηση που σχετίζεται με το θέμα σου κι αν θέλω να μπω, θα το κάνω με ένα "κλικ". Τέλος, νομίζω ότι έχει μεγαλύτερο νόημα να αναδημοσιεύσεις κάτι, που δεν βρίσκεται στα μεγάλα φώτα της δημοσιότητας. Και πιστεύω πως θα συμφωνήσεις, ότι ένα άρθρο της πρωτοδεύτερης Κυριακάτικης εφημερίδας δεν εντάσσεται σ' αυτήν την περίπτωση.

Φυσικά, δέχομαι απολύτως το επιχείρημα της καλοκαιρινής και "χαλαρής" περιόδου.

Προσπάθησα να απαντήσω το ερώτημά σου συνοπτικά αλλά πλήρως. Ελπίζω να τα κατάφερα.

Καλημερίζω!

Κοκκινη Πιπερια said...

@ δ.δρακοναριος

Προφανώς και το blog είναι μια προσωπική υπόθεση. Ομως όταν καλύπτεσαι από ένα άρθρο ή ένα σχόλιο γιατί να μην το "ανεβάσεις"; Βέβαια πολλές φορές σχολιάζω τα κείμενα. Ευχαριστώ πάντως για τις απόψεις. Η "Πιπεριά" είναι πάντα ανοιχτή στην (καλόπιστη) κριτική!
Χαιρετώ