Saturday, July 6, 2019

Εκλογές μαντινάδα...

«Ζήτω η Ελλάδα και καθετί μοναχικό στον κόσμο αυτό
Ελασσώνα Λειβαδιά Μελβούρνη Μόναχο
Αλαμάνα και Γραβιά Αμέρικα
Βελεστίνο Άγιοι Σαράντα Εσκι Σεχήρ
Κώστας Κώστας Μανώλης Πέτρος Γιάννης Τάκης
Πλατεία Ναυαρίνου Διοικητηρίου κι Εξαρχείων
Αλέκος Βασίλης Άγγελος
Μπιζανίου κι Αναλήψεως Αγίας Τριάδος κι 25ης Μαρτίου
η Ελλάδα που αντιστέκεται η Ελλάδα που επιμένει
κι όποιος δεν καταλαβαίνει δεν ξέρει που πατά και που πηγαίνει»

Ψηφίζω από το 1982, τότε που το ΠαΣοΚ έδωσε ψήφο στα 18. Ψηφίζω από τα 18 μόνο Αριστερά. ΚΚΕ Εσωτερικού, ΚΚΕ Εσωτερικού-Ανανεωτική Αριστερά, Αριστερή Πρωτοβουλία, ΣΥΝασπισμό, Μαχόμενη Αριστερά, ΣΥΡΙΖΑ, ΜΕ.Ρ.Α, ΔΗΜΑΡ. Φυσικά και αύριο θα ψηφίσω. Όμως για να γράψω δυο λόγια χρειάστηκε τη «βοήθεια» του Διονύση Σαββόπουλου βλέπεις: «Όταν πέφτει το σκοτάδι στα υπόγεια τα ρεύματα βουίζουν
την αλήθεια ποιος θα μάθει ένορκοι πληρωμένοι θα με κρίνουν
Η ζωή μου έχει γεμίσει μυστικά, στους διαδρόμους ψευδομάρτυρες καπνίζουν και οι φίλοι με κερνούν ναρκωτικά και το κόμμα με τραβάει απ’ το μανίκι»
.
Δυστυχώς (;) κόμμα να με τραβάει από το μανίκι δεν υπάρχει πλέον. Από το μακρινό 2013 ανένταχτος, ανέστιος, «ανώνυμος» αριστερός. Αναζητώντας όπως ο διψασμένος το νερό στην έρημο. Όμως όπως και ο διψασμένος έτσι και εγω (και πάρα πολλοί…) πέφτω πυκνά συχνά σε… πολιτική οφθαλμαπάτη. Και συνεχίζω τη πορεία. Το Γενάρη του 2015 η Αριστερά (;) πήρε την εξουσία. Με ψεκασμένους παρέα. «Αναγκαστηκά λογω μνημονίων» μας έλεγαν. Σύντομα όμως μας είπαν: «Τα πόδια μου καήκανε σ’ αυτή την ερημιά η νύχτα εναλλάσσεται με νύχτα
τα νέα που σας έφερα σας χάιδεψαν τ’ αυτιά μα απέχουνε πολύ απ’ την αλήθεια…» Και εμείς αντί να του πούμε: «Αμέσως καταλάβαμε τι πήγαινε να πει και του `παμε να φύγει μουδιασμένα αφού δεν είχε νέα ευχάριστα να πει καλύτερα να μην μας πει κανένα…»
, κάποιοι τον ξαναψηφίσαν…
Και πέρασαν τα χρόνια και ήρθε η αυριανή Κυριακή. Εθνικές εκλογές. Από το 1982 ψηφίζω μόνο Αριστερά. Σας το είπα ε? Το λεω για να το ακούω… Μεγάλωσα. Χάθηκαν οι βεβαιότητες. Χάθηκαν οι σιγουριές. Χάθηκε το κόμμα, η «γραμμή». Κάτι όμως έμεινε. Η ηθική, η αξιοπρέπεια. Η δική μου αριστερή ψήφο ήταν πάντα συνυφασμένη με την ηθική του παλιού αριστερού. Εκείνου που τον έστηναν στο εκτελεστικό απόσπασμα με τον Α.Ν. 509/1947 και του έκοβαν τη ζωη μόνο και μόνο επειδή ηταν μέλος του ΚΚΕ. Με την ηθική των Λαμπράκηδων και των Ρηγάδων της δικτατορίας. Με την ηθική του Μπάμπη Δρακόπουλου, του Γιάννη Μπανιά, του Αγγελου Ελεφάντη, του Γιώργου Γράψα, του Λεοντα Αυδή. Αυτή την ηθική που τσαλαπάτησαν πολλοί υπουργοί και βουλευτές του Σύριζα, που σήμερα ασθμαίνοντας μας ζητάνε να σταματήσουμε (με τη ψηφο μας) τη δεξιά.
Με αυτή την ηθική αύριο στη κάλπη: «Να πούμε λόγια άγρια, παράξενα κι ατόφια σάβανα και χώματα στη μούρη της τη τζούφια η φωνή της η σκληρή λιώνει σαν μεγάλο σώμα
μέσα στο δικό μου στόμα».

Αύριο θα ψηφίσω και πάλι Αριστερά. Όχι με την ίδια έμπνευση. Όχι με το ίδιο πάθος. Αλλά με την ίδια ηθική. Με την ίδια τιμιότητα. Θα ψηφίσω ανθρώπους που είναι στο δρόμο. Που διαφωνώ σε πάρα πολλά μαζί τους. Που έκαναν λάθη. Που είπαν «παρόλες» και υπερφίαλες επαναστατικούρες. Που όμως στο μέτρο που τους αναλογεί δεν φέρθηκαν ανήθικα. Δεν αντάλλαξαν τη ψυχή τους για βουλευτικές αποζημιώσεις και υπουργικούς μισθούς. Που ηττήθηκαν και το παραδέχθηκαν και έσκυψαν το κεφάλι. Θα ψηφίσω αριστερά και για... «Τα παιδιά με τα μαλλιά και με τα μαύρα ρούχα
φέρνουνε μηνύματα για μιαν αγάπη που `χα και στις φλέβες μου βαθιά μαύρη θάλασσα σαν αίμα λέει λόγια πικραμένα…».

ΥΓ Οσο για την δεξιά που έρχεται (και που ο Τσίπρας και η κυβερνηση του βοήθησε πάρα πολύ για να «αποκατασταθεί» στα μάτια χιλιάδων πολιτών) ο Νιόνιος στο «Κούρεμα» τα έχει πει μια χαρά: «Το μητσοτάκ, το μητσοτάκ, άνθρωπος μουλιάπας, χαρά Θεού, στίχος παιδιού, στίχος τρελού, του φασουλή μου του κωμικού, με μουσική αντί αντί πολιτική, αντιπολιτική τ’ όνομά μου κι ο δρόμος μου γραμμή, όλο ζικ - ζακ το μητσοτάκ, το μητσοτάκ».
ΥΓ 2 Καλό βόλι…

Friday, July 5, 2019

Οι πιο μελαγχολικές εκλογές της Μεταπολίτευσης

Του Κωνσταντίνου Μπλάθρα

Ξέρετε τι μου θυμίζει η πολιτική κατάσταση της χώρας μας, μία εβδομάδα μόλις πριν τις βουλευτικές εκλογές; Τον οδηγό αυτοκινήτου που έχει ξεφύγει από την πορεία του, βρίσκεται στο αντίθετο ρεύμα, όπου πλησιάζει με ταχύτητα ένα φορτηγό. Στα λίγα δευτερόλεπτα πριν τη σύγκρουση, ο οδηγός δεν έχει άλλη επιλογή από το να προσεύχεται, μειώνοντας ταχύτητα πιθανόν, να γλιτώσει μόνο με σπασμένα κόκκαλα και να μη βρεθεί στο νεκροτομείο!

Με θλίψη παρακολουθούμε τις προσπάθειες του κυβερνώντος ΣΥΡΙΖΑ να επαναφέρει εμφυλιοπολεμική συνθηματολογία, περίπου ταυτόσημη του αλήστου μνήμης «ο λαός δεν ξεχνά τι σημαίνει Δεξιά», επιχειρώντας έτσι έναν ψυχολογικό εκβιασμό για να τραβήξει την αντιδεξιά ψήφο πολλών εκ των ψηφοφόρων. Η προσπάθεια για τη δημιουργία πόλωσης, που θα ευνοήσει τον κ. Τσίπρα, φαίνεται ωστόσο να πέφτει στο κενό, αφού ο ίδιος εφάρμοσε με τον καλύτερο τρόπο όλο το πρόγραμμα «εκσυγχρονισμού» της δεξιάς ατζέντας. Με φωτεινές ίσως εξαιρέσεις, που οι περισσότερες περισσότερο λειτούργησαν δημαγωγικά, παρά επί της ουσίας βελτίωσαν τη ζωή των απλών ανθρώπων, ο ΣΥΡΙΖΑ επί τέσσερα και πλέον χρόνια δεν παρέλειψε να τηρήσει κατά γράμμα όλες τις επιταγές αυτής της ατζέντας με ναυαρχίδα τις ιδιωτικοποιήσεις.

Την ίδια στιγμή, η ΝΔ προελαύνει με έναν εντελώς αβάσιμο «αναθεωρητισμό», θυμίζοντας πάλι το σύνθημα του «βρώμικου» 1989, για «απαλλαγή»! Στην πραγματικότητα εδώ και τέσσερα χρόνια έχουν ανάψει πολλές λαμπάδες στον ΣΥΡΙΖΑ, που τους έβγαλε από τον κόπο και το κόστος να προχωρήσουν αυτοί σε «μεταρρυθμίσεις».

Το ίδιο ισχύει και για την Συνθήκη των Πρεσπών. Εκείνα δε, που υπόσχεται ο κ. Μητσοτάκης, είτε έχουν ήδη γίνει, όπως η ποσόστωση απολύσεων-προσλήψεων στο Δημόσιο, είτε είναι προσχήματα για ακόμα μεγαλύτερη διάλυση στην οικονομία. Οι εξαγγελίες για μείωση στη φορολογία, λόγου χάριν, ή θα λειτουργήσουν αρνητικά για όσους υποστούν την ισοστάθμισή των εσόδων που θα «χαθούν», ή απλά είναι μια πομφόλυγα τύπου Τσίπρα, αφού ουσιαστική ελάφρυνση του φορολογικού βραχνά είναι απίθανο να περάσει από τις συμπληγάδες των βλοσυρών Ευρωπαίων της επιτήρησης.

Όσο για τους μικρότερους, που μοιάζει να διεκδικούν ψήφο που θα τους βάλει στη Βουλή, είναι στ’ αλήθεια παρακολούθημα των δύο μεγάλων. Ή του ενός και μόνου μοντέλου πολιτικής, αυτό που ακολουθούν και οι δύο μεγάλοι, για να είμαστε πιο ακριβείς.

Τι να πει κανείς για τον Βαρουφάκη και τις Νεφελοκοκκυγίες του ή για τον Λεβέντη και τη στήριξη που παρείχε στις ευρωπαϊκές «πολιτικές».Η, προς τιμήν του, καταψήφιση της Συμφωνίας των Πρεσπών, δεν τον απαλλάσσει από τη στήριξη που προσέφερε σε μια διακυβέρνηση οριακά (μη) δημοκρατική. Μας απομένει μόνο, στο τέλος, μια ψήφος διαμαρτυρίας, που λίγο θα ωφελήσει την οικτρή μας κατάσταση.

Γιατί, καθώς όλο το κλίμα στην οικονομία, στην παγκοσμιοποίηση, αλλά και στη γειτονιά μας αλλάζει, η Ελλάδα σήμερα έχει ανάγκη μιας σοβαρής και στιβαρής διακυβέρνησης, η οποία δεν θα βαδίζει στα κουτουρού, όπως όλοι οι προηγούμενοι, αλλά με βάση ένα σχέδιο αναζωογόνησης της οικονομίας, της παιδείας, της κοινωνίας, που θα δώσει δυναμική στην Ελλάδα του
σήμερα.Κάτω από αυτό το πρίσμα οι εκλογές της 7ης Ιουλίου δεν είναι, δυστυχώς, οι κρισιμότερες της Μεταπολίτευσης, όπως είπαν κάποιοι κάθε όπως πράγματι θα έπρεπε να είναι, αλλά οι πιο μελαγχολικές των τελευταίων δεκαετιών. Τι άλλο μας μένει;

Με το χέρι στην καρδία, και με προσευχή αν δυνάμεθα, να ρίξουμε την ψήφο μας στα λίγα εκείνα πρόσωπα ή κινήσεις, που θα μας πείσουν ότι δεν έχουν ξεφύγει εντελώς από την πορεία της δημοκρατικής διακυβέρνησης ή που, λίγοι-ελάχιστοι, έχουν πραγματική συνείδηση των απειλών και της σύγκρουσης, στην οποία θα οδηγηθούμε με αυτή την πορεία που έχουμε πάρει. Καλή ψήφο!

Πηγή: Εφημερίδα Χριστιανική

Monday, June 24, 2019

Η διαβολή ως τεχνική πολιτικής πρόκλησης στην αντιπαράθεση Αισχίνη-Δημοσθένη

«…Στις συγκρούσεις τόσων αιώνων ανάμεσα στην ελευθέρια και την εξουσία, ή, με αλλά λόγια, ανάμεσα στην κοινωνική ανισότητα και στις κοινωνικές κάστες, το επίμαχο ζήτημα δεν ήταν πραγματικά οι σχέσεις ανάμεσα στην κοινωνία και το άτομο ή η αύξηση της ανεξαρτησίας του ατόμου σε βάρος του κοινωνικού ελέγχου ή το αντίστροφο. Αφορούσε μάλλον την παρεμπόδιση οποιουδήποτε ατόμου από το να καταπιέζει τα αλλά, την παροχή σε όλους των ιδίων δικαιωμάτων και των ιδίων μέσων δραστηριοποίη­σης. Αφορούσε την αντικατάσταση της πρωτοβουλίας των λίγων, που καταλήγει αναγκαστικά στην καταπίεση όλων των άλλων, με την πρωτοβουλία των πολλών, που καταλήγει, όπως είναι φυσικό, να ωφελεί όλους…» (Ερρίκο Μαλατέστα, "Χωρίς Εξουσία")

Οι επιμέρους πολιτικές τεχνικές, που χρησιμοποιούν οι εκάστοτε εξουσιαστές ή και οι δημαγωγοί, αναδεικνύουν τις προθέσεις και τα ωφέλη που προσδοκούν. Σε κάθε εποχή η εξουσία φροντίζει να διαθέτει ανθρώπους που θα χειρίζονται τον λόγο με τέτοιον τρόπο ώστε να μπορούν να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες τους. Η κατεύθυνση που ο κάθε πολιτικός φορέας είναι στραμμένος φέρει ανθρώπους ή στελέχη ή και ολόκληρες ομάδες που επιμελούνται λεπτομερώς τους λόγους του πολιτικού προσώπου, που υποστηρίζουν. Φυσικά, το φαινόμενο αυτό δεν θα ήταν δυνατό να εκλείπει από την Αθήνα του 4ουαιώνα π.Χ. Το πολιτικό κατασκεύασμα της δημοκρατίας των Αθηνών ανέδειξε δεινούς ρήτορες. Ουσιαστικά, πρόκειται για ανθρώπους που χειρίζονται τον λόγο με άνεση και ευχέρεια και τον πλάθουν, σύμφωνα με τις συνθήκες της πολιτικής που εξυπηρετούν.

Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη υπάρχουν τρία είδη ρητορικών λόγων οι συμβουλευτικοί[1], οι δικανικοί[2] και οι επιδεικτικοί[3] (πανηγυρικοί). Με τους λόγους αυτούς εγκω­-μιάζονται ή επικρίνονται πράξεις και πρόσωπα του παρόντος με συχνές αναδρομές στο παρελθόν και προβλέψεις του μέλλοντος.

Η διαμάχη μεταξύ των ρητόρων Αισχίνη και Δημοσθένη, κατά τον 4ο αιώνα π.Χ., σημάδεψε την εξέλιξη της ρητορικής τέχνης και ανέδειξε τους τρόπους και τις πρακτικές που χρησιμοποιούσαν για να γίνουν όσο το δυνατόν πιο πειστικοί στο κοινό. Κατ’ αρχάς, ο Δημοσθένης υπήρξε ένας εκ των σπουδαιότερων ρητόρων της κλασσικής Αθήνας, με έμφαση στην πολιτική ρητορεία. Γεννήθηκε στην Αθήνα το 384 π.Χ. και πέθανε το 322 π.Χ. Από τον μεγάλο αυτόν ρήτορα σώζεται μεγάλος αριθμός δικανικών και κυρίως συμβουλευτικών λόγων. Από το 355 π.Χ. έτρεφε συμπάθεια στην πολιτική, συντάσσων και εκφωνών πολλούς πολιτικούς λόγους. Ταγμένος στο κόμμα του Εύβουλου, βρέθηκε από νωρίς ενάντια στον Φίλιππο Β΄ της Μακεδονίας. Με τον λόγο του Περί της παραπρεσβείας, ο Δημοσθένης στράφηκε εναντίον του Αισχίνη και της φιλομακεδονικής του πολιτικής. Το 336 π.Χ., ο Κτησιφών πρότεινε να τιμηθεί με χρυσό στέφανο, γεγονός που προκάλεσε την οργή του Αισχίνη. Ο μνημειώδης λόγος του Περί του στεφάνου αποτελεί δείγμα της ρητορικής δεινότητας του Δημοσθένους.

Ο Αισχίνης γεννήθηκε το 389 π.Χ. και καταγόταν από φτωχή οικογένεια. Υπήρξε δεινός ρήτορας και οι συγκρούσεις του με τον Δημοσθένη είναι ενδεικτικές του μεγαλείου αμφοτέρων των ρητόρων. Το κύριο σημείο της αντιπαράθεσής τους ήταν το μακεδονικό ζήτημα. Ο Αισχίνης ανήκε στο φιλομακεδονικό κόμμα σε αντίθεση με τον Δημοσθένη. Το 346 π.Χ. αμφότεροι συμμετείχαν στην επίσκεψη μιας πρεσβείας στον Φίλιππο ως Αθηναίοι. Ο Δημοσθένης κατήγγειλε τον Αισχίνη για παραπρεσβεία. Ουσιαστικά, τον κατηγόρησε μέσω του Τιμάρχου ότι δεν υπερασπίστηκε τα συμφέροντα της Αθήνας. Ο Αισχίνης αντέδρασε με τον λόγο του Κατά Τιμάρχου. Επίσης, για την «παράνομη» απονομή χρυσού στεφάνου στον Δημοσθένη έγραψε τον περίφημο λόγο Κατά Κτησιφώντος. Η ρητορική του διαύγεια αναγνωρίζεται τόσο από τον Δημοσθένη όσο και από το ότι συμπεριελήφθη στον κανόνα των δέκα ρητόρων.

Οι Αθηναίοι ρήτορες στα τέλη του 5ου και 4ου αιώνα π.Χ., συχνά κατέφευγαν στη λοιδορία και στη διαβολή ώστε να μειώσουν την προσωπικότητα του αντιπάλου τους. Όταν άρχισε το 346 π.Χ. η προσπάθεια της Αθήνας για ειρήνη με τον Φίλιππο, έλαβαν χώρα οξύτατες αντιπαραθέσεις μεταξύ των δύο ρητόρων. Οι ρήτορες χρησιμοποιούσαν τη διαβολή με σκοπό να δημιουργήσουν κατηγορίες για την προσωπικότητα του κάθε ρήτορα ξεχωριστά, παρουσιάζοντας κάθε είδους δυσφήμηση, δεν δίσταζαν να προβαίνουν σε προσωπικές αναφορές και χρησιμοποιούσαν κάθε μέσο, ώστε να κερδίσουν τις εντυπώσεις των δικαστών. Δεν δίσταζαν να αναφερθούν στην καταγωγή, στην ανατροφή, στην οικογένεια με ακραίες αντιλογίες. Οι δύο ρήτορες παραμέριζαν τον ουσιαστικό πολιτικό λόγο, στρεφόμενοι επί προσωπικού. Αμφότεροι επιδίδονταν σε διαβολή της οικογενειακής ζωής (ο μεν Δημοσθένης για τη φτωχή ζωή του Αισχίνη, ο δε Αισχίνης για τον τρυφηλό βίο του Δημοσθένη). Ο Αισχίνης τον κατηγορούσε για την εύπορη καταγωγή του και τις υποτιθέμενες αγαθοεργίες του, και ο Δημοσθένης τον ανέφερε ως γιο δούλου, ως άτομο επικίνδυνο για την αθηναϊκή δημοκρατία. Επί πλέον, χρησιμοποιούσαν την ειρωνεία και στρέφονταν σε προσωπικές επιθέσεις έως τον πλήρη εξευτελισμό του αντιπάλου. Ο Αισχίνης, στον λόγο του Κατά Κτησιφώντος, χαρακτήριζε τον Δημοσθένη ως κίναιδο, άνθρωπο φοβισμένο, με αδυναμίες, μαλθακότητα, δειλό αλλά και πονηρό. Σε αντιδιαστολή, ο Δημοσθένης, στον λόγο του Περί του στεφάνου, χλεύαζε τις ασχολίες του Αισχίνη, χαρακτηρίζοντάς τον ως αλαζόνα, ειρωνευόμενος και διακωμωδώντας τον.

Η δύναμη και η αίγλη ενός ρητορικού λόγου ήταν η ύψιστη ικανότητα που καθόριζε τις πολιτικές και δικαστικές αποφάσεις. Οι δικανικοί λόγοι του Δημοσθένη εναντίον του Αισχίνη με σκληρούς και προσωπικούς χαρακτηρισμούς (όχι μόνο για τους προγόνους αλλά και για τις σεξουαλικές προτιμήσεις) αποσπούσαν εξ ολοκλήρου την αισθητική του κοινού. Ο Δημοσθένης, όντας φιλαθη­ναίος, υπερασπίζεται τα ιδανικά του μπροστά στον Φίλιππο. Ο ίδιος κατηγόρησε ακόμη και για δωροδοκία από τους Μακεδόνες τον Αισχίνη. Σε αντιδιαστολή, ο Αισχίνης κατηγόρησε για εκφραστική αδυναμία απέναντι στον Φίλιππο τον αντίπαλό του.

Ο Αισχίνης ήταν υπέρμαχος μιας ειρηνευτικής πολιτικής με τον Φίλιππο. Η διαβολή με την οποία καταπιάνονται αμφότεροι οι ρήτορες σκοπεύει να πλήξει και να διασύρει την εικόνα του αντιδίκου τους. Η λοιδωρία, ο χλευασμός, οι αλλεπάλληλες ύβρεις και τα ειρωνικά σχόλια δημιουργούν μια έντονη συγκινησιακή φόρτιση στους δικαστές. Οι ρήτορες, πίσω από την όψιμη πολιτική τους διαμάχη για τη Μακεδονία, κατρακυλούν σε προσωπικές λεκτικές διαμάχες για να επωφεληθούν και να παρασύρουν το ακροατήριο σύμφωνα με τις διαθέσεις τους. Αξιοσημείωτο γεγονός είναι ό,τι η διαβολή δεν αποτελεί βασικό στοιχείο του λόγου εντούτοις, καθίσταται ολοένα και πιο αισθητή, κυρίως στον χώρο της πολιτικής. Επί πλέον, διευκολύνει το ρήτορα να περάσει τα μηνύματά του και να χειραγωγήσει το ακροατήριό του. Ενδεικτική ως προς αυτό είναι η αύξηση της συχνότητας εμφάνισης της διαβολής και η διευρυμένη χρήση της στους λόγους του Δημοσθένη και του Αισχίνη, όπου οι αρχικές της μορφές και οι τόποι που συναντάμε στο Λυσία καλλιεργούνται, εμπλουτίζονται και αποκτούν δριμύτητα και καυστικότητα.

Στην οξύτατη διαμάχη Αισχίνη – Δημοσθένη, χρησιμο­ποιείται εκατέρωθεν η διαβολή ως τακτική για να δια­βρωθεί η προσωπικότητα του αντιπάλου. Η λοιδωρία και οι ύβρεις, που ανταλλάσουν οι δύο ρήτορες, επισκιά­ζουν το πολιτικό ζήτημα μεταξύ Αθήνας και Μακεδονίας, που αποτελεί τη βάση της πολιτικής τους διαμάχης, και αναλώνονται σε μικρότητες. Η διαβολή αποτέλεσε στρατηγική λεκτική επιλογή κάθε ρήτορα και πολιτικού. Η εξελικτική της πορεία φαίνεται ότι ακολουθείται από την αρχαιότητα έως και τις ημέρες μας.

«…Κοντολογίς, είναι πάντα το ζήτημα τού να δοθεί ένα τέλος στην κυριαρχία κι εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, με έναν τέτοιο τρόπο που να ενδιαφέρονται όλοι για την ευημερία του συνόλου και που η ατομική δύναμη του καθένα, αντί να καταπιέζει, να αντιμάχεται και να καταστέλλει άλλους, να ανακαλύψει τη δυνατότητα της πλήρους ανάπτυξης και ο καθένας να επιδιώκει να ενωθεί με άλλους για την μεγαλύτερη ωφελεία όλων…» (Ερρίκο Μαλατέστα, Χωρίς Εξουσία)

Χ.Μ.

[1]. Οι συμβουλευτικοί είναι λόγοι πολιτικοί που εκφωνούνται στις συνελεύσεις του λαού. Οι συμβουλευτικοί: με αυτούς παρέχονται συμβουλές για το μέλλον. Ο ρήτορας προτρέπει ή αποτρέπει τον λαό με σκοπό την επίτευξη του συμφέροντος ή την αποφυγή πολιτικών σφαλμάτων.

[2]. Δικανικοί λόγοι είναι οι εκφωνούμενοι στα δικαστήρια και αφορούν πράξεις που τελέστηκαν στο παρελθόν. Αφορούν κατηγορίες ή απολογίες και έχουν σκοπό την απόδειξη της ενοχής ή της αθωότητας τού κατηγορουμένου με βάση τον νόμο και το αίσθημα του δικαίου.

[3]. Οι Επιδεικτικοί ή πανηγυρικοί λόγοι, στους οποίους περιλαμβάνονται και οι επιτάφιοι, ήταν οι εκφωνούμενοι σε διάφορες εορτές και συγκεντρώσεις.

Πηγή: Διαδρομή Ελευθερίας φ. 182

Friday, May 31, 2019

Στην εποχή των κομμάτων "σούπερ μάρκετ"


Μερικές σκέψεις με αφορμή την σημερινή ανακοίνωση υποψηφίων βουλευτών της ΝΔ (όπου είδαμε την Τώνια Μωροπούλου, διπλα στον κ. Μπογδάνο). Εχουμε μπεί κανονικότατα στην εποχή των κομμάτων σούπερ μάρκετ (τσίρκο μου λένε φίλοι μου Πετραλωνίτες αλλά δεν τους πιστευω😎). Στις ευρωεκλογές η ΝΔ σε αντίθεση με τον Σύριζα ήταν πιο προσεκτική. Παρουσίασε ένα ψηφοδέλτιο πολύ κοντά στα κεντροδεξιά (ή νεοδημοκρατικά...) στάνταρ με έμπειρους βουλευτές (Μεϊμαράκη, Ασημακοπούλου), φυσικά τους εκλεγμένους ευρωβουλευτές και υποψήφιους από την κοινωνία (Κιμπουρόπουλος, Φλέσσα, Μαλλιάς, Γούλα κ.α) που δεν είχαν κομματική σχέση με τη ΝΔ. Αντίθετα ο Σύριζα το τερμάτισε. Οχι απλά σούπερ μάρκετ. Και την δεν είχε μέσα. Κινηματική & κοινωνική Αριστερά (Λάμπρου, Γραικός, Νάσση, Πλουμπίδης, Μάλαμα, Κούνεβα), "Ψεκασμένη" Ανελ (Κουντουρά), life style (Γεωργούλης, Χρηστίδου), Ανανεωτική Αριστερά + πρώην Δημαρ (Βαλντέν, Αρσενη, Παπαδημητριου, Σπουρδαλάκης, Σκοπούλη, Καλπάκης), πρωην υπουργους (Κουρουμπλής, Μουζάλας, Κονιόρδου), επιχειρηματία (Π. Κοκκαλης), φυσικα τους Παπαδημούλη, Κούλογλου, είχε και Ρός Ντέιλι και Μουχαμάντι και Μπελιά και Μουσταφα και Λουτσιάνα Καστελίνα. Τα πάντα όλα! Ευνοήθηκε ο Συριζα από αυτό το ψηφοδέλτιο? Οχι. Εκτός από την τιμωρητική ψηφο λόγω κυβέρνησης ένα μεγάλο κομμάτι ψηφοφορών, οχι των κομματικών μελών, των ανθρώπων που λόγω Ευρωβουλής επέλεγαν τα ψηφοδέλτια της Ανανεωτικής Αριστεράς (ΚΚΕ Εσωτερικού, ΣΥΝασπισμός, Συριζα) πολύ πριν γίνει κυβερνηση, γυρισαν τη πλάτη στο ψηφοδέλτιο "σούπερ μάρκετ" και έτσι εκλέχθηκαν οι πιο "γνωστοί" με αποτέλεσμα στους 6 ευρωβουλευτές τρεις να μην έχουν καμία σχεση με το αριστερό κόμμα Σύριζα (Μήπως όμως αυτός ήταν ο στόχος;). Σοβαρα τώρα η κ. Κουντουρά, ο κ. Γεωργούλης και ο κ. Κοκκαλης θα ενταχθούν στην ομάδα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς? Ομως η αφορμή για την ανάρτηση ήταν οι ανακοινωσεις της ΝΔ για τις εθνικές εκλογές. Σ' αυτές λοιπόν το κόμμα του κ. Μητσοτάκη αποφάσει να δείξει ότι και αυτό έχει τη δυνατότητα σε ψηφοδέλτια "σούπερ μάρκετ". Με το κόμμα της κεντροδεξιάς θα "εκτεθούν" πρώην αριστεροί (Τατσόπουλος, Ψαριανός), "ηρωϊκές" μορφές του Πασοκ (Τόνια Μωροπούλου), Μηντιακοί σταρ (Μπογδάνος, Παπαδημητρίου), ο συμπαθής Τάκης Φύσσας, η κυρία Χριστίνα Τσιλιγκίρη από τον Ολυμπιακό. Και έχουμε ακόμα δρόμο μέχρι την επίσημη ανακοίνωση όλων των ψηφοδελτίων.
Το σίγουρο ειναι ότι στη πορεία προς τις εθνικές εκλογές θα δούμε και άλλα "ανοίγματα". Επίσης το σίγουρο είναι ότι έτσι δεν γίνονται πολυσυλλεκτικά κόμματα. Είναι κόμματα "σούπερ μάρκετ", όπου ο "αρχηγός" είναι το παν και χωράνε όλοι ανεξάρτητα τι λένε ή από προέρχονται πολιτικά, ιδεολογικα, κομματικά. Θυμίζω ότι όπως τα κανονικά σούπερ μάρκετ, "πουλούν" προϊόντα με ημερομηνία λήξης, κάνουν προσφορές, έτσι "δουλεύουν" και τα κόμματα "σούπερ μάρκετ". Απλά οι προσφορές διαρκούν λίγες μέρες και τα προϊόντα που λήγει η διάρκεια τους καταλήγουν στη... χωματερή!

Sunday, April 7, 2019

Οι ιδέες. Στην αρχή του λαϊκισμού: άτομο κατά του πολίτη

Του Mark Lilla

Πολλοί νέοι σήμερα, και όχι μόνον στις Ηνωμένες Πολιτείες, βλέπουν τη δημοκρατία υπό το φως των ταυτοτήτων. Δεν θεωρούν τους εαυτούς τους δημοκράτες πολίτες αλλά άτομα, το καθένα με μια δική του ταυτότητα που το καθιστά διαφορετικό από τους άλλους. Σήμερα πολλοί νέοι στις Ηνωμένες Πολιτείες περιορίζουν την πολιτική τους ενεργοποίηση στα κοινωνικά προβλήματα που θεωρούν ότι αναφέρονται στην ταυτότητά τους. Σε ένα πρόσωπο σαν και μένα, που μεγάλωσε στη διάρκεια των ιδεολογικών μαχών του Ψυχρού Πολέμου, προκαλεί αμηχανία το να βλέπει τόσους νέους επικεντρωμένους έτσι στα προσωπικά ζητήματα αυτού του είδους και με ελάχιστο ενδιαφέρον για τα ζητήματα οικονομικής δικαιοσύνης ή εξωτερικής πολιτικής. Οι μεγάλες ιδεολογίες και οι αφηγήσεις που προσπαθούσαν να εξηγήσουν τα πάντα είχαν προβλήματα, αλλά τουλάχιστον συνέβαλλαν στο να κατανοήσουμε πως τα πράγματα συνδέονταν μεταξύ τους.

Το αποτέλεσμα όλων αυτών είναι ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες η ριζοσπαστική Αριστερά αντιτίθεται στον οικονομικό νεοφιλελευθερισμό και προωθεί αυτό που θα μπορούσαμε να ορίσουμε ως κοινωνικό νεοφιλελευθερισμό. Η οικοδόμηση της αλληλεγγύης δεν είναι ο πρωταρχικός της στόχος. Ενισχύει μόνον τον ριζικό ατομικισμό των καιρών μας. Οι επιπτώσεις της οικονομικής παγκοσμιοποίησης έχουν αποσταθεροποιήσει τις κυβερνήσεις σε όλα τα μέρη του κόσμου και έχει διευρυνθεί το χάσμα ανάμεσα σε μια πλούσια και μορφωμένη ελίτ και σε μια αυξανόμενη και δυσαρεστημένη υπο-τάξη, στερούμενη ελπίδας. Εξάλλου, ο κοινωνικός νεοφιλελευθερισμός παρήγαγε ένα ψυχολογικό αποτέλεσμα και αποδυνάμωσε τους κοινωνικούς δεσμούς. Οι νέοι αναβάλλουν τον γάμο ή επιλέγουν να ζουν μόνοι τους. Συνεχίζουν να αυξάνονται οι περιπτώσεις κατάθλιψης και αυτοκτονίας. Αυτό δεν συμβαίνει επειδή λείπουν το χρήμα και οι ευκαιρίες, αλλά επειδή γίνονται αυτό που ο Μισέλ Ουελμπέκ στα τρομακτικά του μυθιστορήματα αποκάλεσε «στοιχειώδη σωματίδια».

Οι δημοκρατικές κοινωνίες κατακερματίζονται. Κυβερνήσεις ανίκανες να ελέγξουν τις επιπτώσεις της παγκόσμιας οικονομίας ή την παράνομη μετανάστευση εμφανίζονται αδύναμες και ανεπαρκείς. Αυτό οδηγεί τους εκλογείς να αλλάζουν συνέχεια ηγέτες και κόμματα, που επαγγέλλονται ότι θα κατορθώσουν να ελέγξουν αυτές τις δυνάμεις, αλλά δεν είναι ικανά να το κάνουν. Οπως δείχνουν οι εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες, η χώρα μου είναι διαιρεμένη σε δύο «φυλές» που νιώθουν βαθιά δυσπιστία η μια για την άλλη. Από τη μια μεριά υπάρχει μια φιλελεύθερη και μορφωμένη κοσμοπολίτικη ελίτ, η οποία θέτει έμφαση στα ζητήματα προσωπικής ταυτότητας, περιφρονεί τη θρησκεία και θέλει να αποδεχτούμε τους μετανάστες, νόμιμους ή μη, σε μια περισσότερο πολυπολιτισμική κοινωνία. Αυτή η ελίτ κυριαρχεί στους πολιτιστικούς μας θεσμούς, στα πανεπιστήμια, στα μέσα μαζικής επικοινωνίας και στο Χόλιγουντ. Η δεξιά «φυλή», αντίθετα, συνενώνει τους λιγότερο μορφωμένους, τους περισσότερο θρησκευόμενους, τους λευκούς και τους άνδρες. Καθώς νιώθει περιφρόνηση για τις πολιτιστικές ελίτ, αυτή η «φυλή» υποστηρίζει τη δική της πολιτική ταυτότητας προκειμένου να ανταγωνίζεται με τις άλλες ομάδες.

Οι λαϊκιστές κατόρθωσαν να την πείσουν ότι αυτή είναι ο αληθινός αμερικανικός «λαός» και όχι οι ελίτ, και ότι η χώρα τους έχει κλαπεί από αυτές τις ελίτ. Αυτή η αμερικανική Δεξιά ελέγχει σήμερα όλα τα επίπεδα της κυβέρνησης. Και επικεφαλής της είναι ένας δαιμονισμένος και επιδέξιος δημαγωγός, που συσσωρεύει εξουσίες στρέφοντας τους μισούς Αμερικανούς εναντίον των άλλων μισών. Τι μπορούμε να κάνουμε; Μακροπρόθεσμα θα πρέπει να ανακαλύψουμε εκ νέου τις αρετές της ιδιότητας του πολίτη.

Σήμερα οι κοινωνίες μας είναι πολύ διαφορετικές. Ζούμε μια ιδιωτική ζωή περισσότερο ατομικιστική σε σχέση με το παρελθόν. Ωστόσο, η μοίρα μας είναι κοινή. Υπάρχει ένα κοινό καλό το οποίο πρέπει να προστατεύεται προς το συμφέρον όλων. Και αν θέλουμε να ζητήσουμε από τους ανθρώπους να το προστατέψουν, οφείλουμε να στηριχτούμε όχι σε μια επιθυμία, αλλά μάλλον σε ένα κοινωνικό δεδομένο: όποιες και αν είναι οι διαφορές μας ή η «φυλή» μας, αυτό που έχουμε κοινό είναι η ιδιότητα του πολίτη. Εχουμε όλοι γεννηθεί ή πολιτογραφηθεί πολίτες και δικαιούμαστε ισότιμη μεταχείριση. Και πρέπει να θυμόμαστε ότι το να είναι κανείς πολίτης δεν σημαίνει μόνον ότι έχει δικαιώματα, αλλά ότι έχει και υποχρεώσεις, ο ένας έναντι του άλλου και έναντι της δημοκρατίας μας.

Είναι πολύ δύσκολο να διατηρεί κανείς μια αίσθηση των υποχρεώσεών του ως πολίτη. Γι’ αυτό και, ήδη από την αρχαιότητα, οι δημοκρατίες υπέφεραν από εντροπία. Το μοναδικό πράγμα που αληθινά τις διατηρεί ενωμένες είναι η ενεργοποίηση της ιδιότητας του πολίτη. Αν αυτός ο δεσμός δεν στηρίζεται σε ισχυρά θεμέλια ή αποδυναμώνεται, η πολιτική δομή διαλύεται. Μια παρόμοια κατάσταση είναι ορατή στην Ανατολική Ευρώπη. Μετά την πτώση του Τείχους, το 1989, δημιουργήθηκαν δημοκρατικοί θεσμοί, αλλά αυτό που οι θεμελιωτές αυτών των θεσμών δεν μπορούσαν να δημιουργήσουν ήταν μια συναίσθηση των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων που απορρέουν από την ιδιότητα του πολίτη.

Η δημιουργία αυτής της συναίσθησης προϋποθέτει την αλληλοδιαδοχή διάφορων γενεών. Σήμερα βλέπουμε, αντίθετα, την Πολωνία και την Ουγγαρία να υιοθετούν και να εξυμνούν αυτό που ο Ούγγρος πρόεδρος ορίζει ως «μη φιλελεύθερη δημοκρατία». Σε αυτές τις χώρες και στην Ιταλία, την Αυστρία και τη Γαλλία, υπάρχουν πολιτικές δυνάμεις που εδραιώνουν αυτό που φαίνεται να είναι ένα νέο Λαϊκό Μέτωπο, αυτή τη φορά με τη μορφή της ριζοσπαστικής Δεξιάς. Είναι δύσκολο να μην έχουμε την εντύπωση ότι αυτή είναι μια ταινία που την έχουμε ήδη δει. Οι δημοκρατίες χωρίς δημοκράτες δεν διαρκούν. Αποσυντίθενται μετατρεπόμενες σε ολιγαρχίες, θεοκρατίες, εθνοτικούς εθνικισμούς, αυταρχικά συστήματα ή και σε ένα μείγμα όλων αυτών των στοιχείων. Δεν υπερβάλλω όταν λέω ότι οι ενδείξεις όλων αυτών των παθολογιών είναι ορατές στην τωρινή αμερικανική δημοκρατική ζωή. Και με θλίβει η σκέψη ότι και η Ιταλία μπορεί πολύ σύντομα να υποφέρει από την ίδια τη δική μας ασθένεια.

Πηγή: La Repubblica

Πολιτικός επιστήμονας και ιστορικός των ιδεών, ο Μαρκ Λίλα είναι καθηγητής Ανθρωπιστικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης. Στη γλώσσα μας κυκλοφορούν τα βιβλία του «Η σαγήνη των Συρακουσών» (The Athens Review of Books, 2014) και «Κάποτε φιλελεύθερος και πάλι φιλελεύθερος» (Επίκεντρο, 2018).
Σύμφωνα με τον Λίλα, η αμερικανική φιλελεύθερη διανόηση και το Δημοκρατικό Κόμμα υιοθέτησαν μια πολιτική των ταυτοτήτων και γι’ αυτό εστίαζαν το ενδιαφέρον τους στα δικαιώματα των μειονοτήτων και σε θέματα όπως οι διακρίσεις σε βάρος των Αφροαμερικανών ή των ομοφυλοφίλων κ.λπ. Παραγνώριζαν επομένως την ανάγκη της κοινής πάλης για ισότητα και κοινωνική δικαιοσύνη

Friday, March 22, 2019

Λησμονημένα διδάγματα του 1821

Του Ανδρέα Σταλτίδη

Το πρώτο φιλελεύθερο Σύνταγμα του κόσμου συντάχθηκε στην Επίδαυρο στις 1.1.1822. Απαγόρευε ρητά την δουλεία, τα βασανιστήρια, την δήμευση περιουσίας και την φυλάκιση χωρίς δικαστική απόφαση. Την ίδια εποχή στην Γαλλία, στις ΗΠΑ, στην Αγγλία, στη Ρωσία και αλλού, η δουλεία και τα βασανιστήρια ήταν ακόμη νόμιμα και κοινωνικά αποδεκτά.

Η Επανάσταση ξέσπασε έξι χρόνια μετά τη συγκρότηση της Ιεράς Συμμαχίας, η οποία είχε κύριο μέλημά της την κατάπνιξη κάθε επαναστατικής κίνησης στην Ευρώπη. Ειδικότερα: η πανίσχυρη Αυστρία του Μέττερνιχ ήθελε να αναχαιτίσει το παράδειγμα της ελληνικής εξέγερσης στις δικές της κατακτήσεις, η Γαλλία δεν επιθυμούσε να τρωθεί η Οθωμανική Αυτοκρατορία και να επωφεληθεί η Ρωσία, η Αγγλία απευχόταν έξοδο του Ρώσικου ναυτικού στη Μεσόγειο από τα στενά που φυλούσαν οι Οθωμανοί, και η Ρωσία ήθελε να αποφύγει πάτημα αγγλογάλλων κοντά της σε περίπτωση αποδυνάμωσης των Οθωμανών.

Ήταν λοιπόν μία τρέλα. Οι πρώτες νίκες των Ελλήνων έδωσαν ένα ξεκάθαρο μήνυμα: η Αυτοκρατορία δεν ήταν άτρωτη. Ο Υπ. Εξωτερικών Τζωρτζ Κάνιγκ το αντιλήφθηκε αμέσως: εμείς νομίζουμε ότι μπορούν να συγκρατήσουν τους Ρώσους, κι αυτοί δεν μπορούν να συμμαζέψουν μία χούφτα Έλληνες, σκέφτηκε. Έτσι, παρέσυρε Γάλλους και Ρώσους σε έναν ανταγωνισμό προσεταιρισμού των Ελλήνων. Ιδού λοιπόν ένα δίδαγμα: το πάθος του ξεσηκωμού απέναντι στη λογική και στις πιθανότητες, στο οποίο οφείλεται η στροφή των δυνάμεων της εποχής.

Δεύτερον, είναι κατάντια να υποχρεωνόμαστε να επαναλαμβάνουμε το αυτονόητο: η Επανάσταση δεν έγινε ούτε για φορολογικούς λόγους, ούτε απέναντι σε ομοεθνείς. Ως και οι Τούρκοι Ιστορικοί δέχονται την ύπαρξη Ελλήνων πριν το 1821 ως διακριτή εθνότητα. Στην ιστοριογραφία τους εκφράζουν το παράπονο ότι παρά την καλλιέργεια και τα προνόμια ορισμένων (πχ γενιτσάρων από παιδομαζώματα), οι Έλληνες δεν ήταν ευχαριστημένοι και επαναστάτησαν. Μόνο μία δράκα συγχρόνων Ελλήνων ιστορικών μιλάει για «εθνογένεση» το 1821.

Οι αναθεωρητές τονίζουν τη σφαγή στην Τριπολιτσά το 1821. Την συμψηφίζουν μάλιστα με την Μικρασιατική Καταστροφή και σχεδόν αποφαίνονται «ισοπαλία βίας» σε μία παντελώς ανιστόρητη σύγκριση, που αγνοεί 4 αιώνες καταδυνάστευσης. Ο Σαράντος Καργάκος συχνά ρωτά: από ποιους μάθαμε για την Τριπολιτσά; Μήπως από τρίτους; Και απαντά: όχι! Από τα απομνημονεύματα των ιδίων των αγωνιστών. Όχι ως καύχημα, αλλά ως στίγμα. Ιδού ένα ακόμα δίδαγμα με παιδαγωγικές προεκτάσεις.

Λίγους μήνες αργότερα, στην κατάληψη του Ναυπλίου, όχι μόνο δεν έγιναν σφαγές αμάχων, αλλά προσφέρθηκαν πλοία Ελλήνων να στείλουν σώο τον τούρκικο πληθυσμό στα παράλια! Το ίδιο είχε ήδη γίνει νωρίτερα, στην πολιορκία της Μονεμβασίας, όταν εστάλησαν οι Τούρκοι με ελληνικά καράβια στο Κουσάντασι. Γιατί αποσιωπούνται αυτά;

Ασφαλώς, η διχόνοια υπήρξε η αιώνια κατάρα των Ελλήνων. Όταν όμως αποβιβάστηκε ο Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο, αποφασίστηκε το 1825 η αποφυλάκιση του Κολοκοτρώνη και του παρεδόθη η αρχιστρατηγεία του αγώνα! Ακολούθως, η προέλαση του Κιουταχή στη Ρούμελη έκανε τον Ζαΐμη να χρίσει το 1826 ως αρχιστράτηγο Στερεάς Ελλάδας τον μεγάλο του εχθρό, τον Καραϊσκάκη. Συνεπώς, υπάρχουν και έξοχα διδάγματα ομόνοιας.

Επίσης θα πρέπει κάποτε να αποκατασταθούν λησμονημένες περιοχές του Αγώνα. Τα ολοκαυτώματα της Σαμοθράκης (1821) και Νάουσας (1822) ήταν όχι μόνο τραγικά, αλλά ίσως βιαιότερα κι από τη σφαγή της Χίου. Ειδικά στη Σαμοθράκη, αφανίστηκε όλος ο πληθυσμός του νησιού.

Τέλος, ναι, ο π.Π. Γερμανός δεν όρκισε τους αγωνιστές στο λάβαρο του Σταυρού στη Μονή Αγίας Λαύρας στις 25 Μαρτίου. Το έκανε όμως εκεί στις 17 Μαρτίου, στη γιορτή του Αγίου Αλεξίου, όπου και η κάρα του. Τους όρκισε στον Σταυρό ξανά στις 22 Μαρτίου στην Πάτρα. Αναμφισβήτητο είναι ότι η 25η Μαρτίου είχε οριστεί πολύ νωρίτερα από τη Φιλική Εταιρεία ως ημέρα έναρξης, όμως τα γεγονότα την πρόλαβαν.

Πηγή: Εφημερίδα ΕΣΤΙΑ