Δουλεύοντας σε σουπερ μαρκετ...

Του Νίκου Ιωαννίδη*

Υπάρχουν τρεις κατηγορίες που μας δημιουργούν πρόβλημα: Οι surfers, οι hoarders και οι στρατηγοί.
Οι πρώτοι απλώς γυρνάνε επί ώρα (ώρα: 60 λεπτά) και μοιάζουν πως κάνουν τον πρωινό τους περίπατο, ρωτώντας μας ασταμάτητα για τα πάντα, προσφορές, τιμές, ποιότητα, προέλευση προϊόντος -και πλέον οι ερωτήσεις από κοντά δεν είναι εύκολο πράγμα. Όλη αυτή την ώρα, κρατάνε μια θέση ενός που θα μπορούσε να είχε μπει, εφόσον εφαρμόζουμε αυστηρά το 1 πελάτης ανά 10 τμ.
Οι δεύτεροι απλώς χτίζουν πύργους στα καρότσια, σηκώνουν όλο το στοκ του προϊόντος -σε υποδείξεις μας να αφήσουν κάτι για τους υπόλοιπους είτε μας βρίζουν είτε μας βρίζουν.
Οι τρίτοι είναι οι ξερόλες, δεν θα μου πεις εσύ τι θα κάνω, ποιος είσαι εσύ ένας υπαλληλάκος της Μέρκερλ, φέρε προϊστάμενο, άνοιξε ταμείο, ταμείοοοοοοοο, τώραααααααααα. Το μεγαλύτερο ποσοστό αυτών των κατηγοριών είναι άνω των 60. Σεβασμός μηδέν, πριν τον κορονοϊό, τώρα με τον κορονοϊό, είμαι σίγουρος και μετά τον κορονοϊό.
Δεν φοράμε μάσκες (δεν έχουν να μας δώσουν) και τα γάντια μιας χρήσης σκίζονται σε δευτερόλεπτα στις εργασίες εκτός ταμείου οπότε φοράμε από κάτω πλαστικά και από πάνω υφασμάτινα (δεν περιγράφεται), ως το Σάββατο 14/3 είχαμε έναν πελάτη ανά τετραγωνικό εκατοστό με συνωστισμό ομιλίας Ανδρέα το 1985.
Ως υπάλληλος σούπερ-μάρκετ, δεν έχει πλέον καμία διαφορά το ποια μέρα θα δουλέψω (δεν ξέρω καν ποια μέρα είναι, απλώς πάω κι έρχομαι, ελπίζοντας να μην κολλήσω εμένα και την οικογένειά μου). Κυριότερο θεωρώ τον σεβασμό και τις καλύτερες (και πιο ασφαλείς) συνθήκες εργασίας. Αλλά το ξέρω θα ανοίξουμε Κυριακή και οι συγκεκριμένες τρεις κατηγορίες θα σαρώσουν και πάλι.

*Εργαζόμενος σε Σούπερ Μάρκετ της Θεσσαλονίκης

Πανδημία και εκκλησιαστική ζωή

Του Θανάση Παπαθανασίου*

Μέσα σε λίγες μέρες έχουν γραφτεί πάρα πολλά, με το σκηνικό της πανδημίας να αλλάζει δραματικά κάθε ώρα (στις 27 Φεβρουαρίου είχα κάνει την πρώτη ανάρτηση, και τα μέτρα της σοφής Ορθόδοξης Μητρόπολης Κορέας τότε φάνταζαν… αλλόκοτα).
Δυο σκέψεις ακόμη καταθέτω στην ελευθερία των τέκνων του Θεού.

Η παράδοση της Εκκλησίας βοά ότι η γλώσσα δεν είναι μέρος της αποκάλυψης. Την αποκάλυψη την κάνει ο Θεός, και μετά είναι δουλειά του ανθρώπου να την διατυπώσει με τις ανθρώπινες γλώσσες˙ ουδεμία γλώσσα μονοπωλεί ιερότητα ή αποτελεί αποκάλυψη.
Παρόμοια, ο τρόπος τέλεσης της Ευχαριστίας και τα αντικείμενα που υπηρετούν το κοινωνείν δεν ταυτίζονται με την Ευχαριστία. Έχει επισημανθεί κατά κόρον αυτές τις μέρες ότι οι χριστιανοί δεν κοινωνούσαν πάντα με κοινό κουταλάκι, ούτε και σήμερα στη λειτουργία του αγίου Ιακώβου. Η επίσης κατά κόρον ανασυρθείσα σύσταση του αγίου Νικοδήμου Αγιορείτη για απολύμανση (σε ξύδι) των σκευών με τα οποία κοινώνησε ασθενής σε καιρό επιδημίας, δείχνει ομοίως την μη-ταύτιση Ευχαριστίας και τρόπων της. Το να κανονιστούν λοιπόν τώρα τρόποι διαφορετικοί από τους καθιερωμένους, είναι και θεμιτό και ζητούμενο. Αλλά, προσοχή: Για ποιον λόγο; Εδώ είναι τα δύσκολα. Για να παραμένει η κοινότητα πιστή στην ταυτότητά της και στον Κύριό της. Όχι για να ενδώσει στην όποια δημαγωγία, ούτε για να πλειοδοτήσει στην ψευδαίσθηση αθανασίας, την οποία καλλιεργεί η ναρκισσιστική εποχή μας. Το να παραμείνει η Εκκλησία πιστή στην ταυτότητά της σημαίνει πολλά, και οπωσδήποτε σημαίνει να μην ταυτίσει την λειτουργική ζωή με μία μόνο έκφρασή της. Όχι για να κάνει τη μοντέρνα ή την προοδευτική. Αλλά για να μην προσχωρήσει στην αίρεση των «ιερών γλωσσών» και στην ειδωλοποίησή τους.

Ποιο είναι λοιπόν το δύσκολο, αλλά αναγκαίο; Να μην αναιρεθεί η προτεραιότητα του κοινωνείν. Να αποτολμηθούν, δηλαδή, οι ρυθμίσεις οι οποίες θα διακονούν αλλιώτικες μορφές του κοινωνείν, και οι οποίες ακριβώς θα μαρτυρούν τη δίψα για κοινωνείν. Εδώ, η γλώσσα που θα χρησιμοποιηθεί θα φανερώσει πολλά. Υπάρχει η γλώσσα του πεισματάρη ήρωα, υπάρχει και η γλώσσα του μάρτυρα. Είναι δύο διαφορετικά πράγματα. Μάρτυρας είναι εκείνος που κινητήρια δύναμή του είναι η (αυτο)θυσιαστική αγάπη. Η αγάπη, έλεγε ο Χρυσόστομος (και τον επαναλάμβανε ο Νικόδημος ο Αγιορείτης) κάνει τον άνθρωπο μαθητή του Χριστού και χωρίς μαρτύριο. Το μαρτύριο όμως χωρίς αγάπη, δεν κάνει τον άνθρωπο μαθητή του Χριστού. Και νομίζω ότι σήμερα ένα βαρύ μαρτύριο της εκκλησιαστικής κοινότητας είναι η εκούσια κένωση, το τσαλάκωμα της «κανονικότητάς» της. Αυτή η κένωση φαίνεται έκπτωση, αλλά στην πραγματικότητα είναι διακονία του ουσιώδους. Η κένωση δεν είναι «οικονομία». Είναι «ακρίβεια», εφόσον πραγματώνει την αποστολή. Η δε κένωση είναι συνυφασμένη με το τραύμα και την οδύνη. Με την αδιανόητη παραδοξολογία του Παύλου: «Λέω την αλήθεια -μάρτυράς μου ο Χριστός- δεν λέω ψέματα… Λυπούμαι πάρα πολύ, και μια θλίψη βαραίνει αδιάκοπα την καρδιά μου. Φτάνω στο σημείο να εύχομαι να χωριζόμουν εγώ από τον Χριστό [“ἀνάθεμα εἶναι ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ”], αρκεί να πήγαιναν κοντά του οι ομοεθνείς αδερφοί μου» (Ρωμ. 9:1-3).
Και αναρωτιέμαι: Είναι, άραγε, εκκλησιαστικά συνεπές να διακηρύττεται (αναμφίβολα, με τις καλύτερες των προθέσεων), «όποιος θέλει ας προσέρχεται στην θεία Κοινωνία, όποιος δεν θέλει ας μην προσέρχεται»; Άραγε η «ανακάλυψη» αυτού του «ελευθεριασμού» (λες και δεν ισχύει ανέκαθεν) κρατά αλώβητο το ιδεώδες του κοινωνείν; Ή μήπως, αντιθέτως, το θραύει; Μήπως η τόλμη της παράδοσης για ποικιλία τρόπων, οφείλεται ακριβώς στο ότι βασική έγνοια της είναι η κ ο ι ν ή κοινωνία, κι όχι η «προαιρετικοποίησή» της ή ο πρωταθλητισμός; «Γιατί λοιπόν εσύ, ο ασθενικός στην πίστη, κατακρίνεις τον αδερφό σου; Κι εσύ ο ισχυρός στην πίστη, γιατί περιφρονείς τον αδερφό σου; Όλοι μας θα σταθούμε μπρος στον Χριστό, για να δώσουμε λόγο» (Ρωμ. 14:10).

Στα ήδη κατατεθειμένα λοιπόν (θεία λειτουργία του Ιακώβου, Νικόδημος Αγιορείτης, τέλεση των ακολουθιών κατ’ οίκον κλπ.) καταθέτω και τα εξής παράπλευρα:

Σε επιστολή του ο Μ. Βασίλειος (στην οποία εξαίρει ως υπέροχο αυτονόητο την καθημερινή συμμετοχή στην θεία Κοινωνία) σημειώνει το εξής: Σε καιρό διωγμού, με αραιή την προσέλευση στη θεία λειτουργία, οι πιστοί μπορούν να παίρνουν από τον ιερέα πολλές «μερίδες» θείας Κοινωνίας και να τις κοινωνούν στο σπίτι τους όποτε θελήσουν, με το ίδιο τους το χέρι και απόντος ιερέα. Αναρωτιέμαι: Είναι άραγε αυτό μειοδοσία των βολεψάκηδων που δεν θέλουν να διακινδυνεύσουν εκκλησιαζόμενοι με κανονική συχνότητα; Ή μήπως γονεϊκή αγωνία της Εκκλησίας, να μη μείνει νηστικός από την κατεξοχήν Τροφή κανένα παιδί της – ακόμα και το ασθενέστερο; Στο τέλος της ανάρτησής μου παραθέτω το κείμενο, και ας προσεχτεί η αφοβία του Βασιλείου, όταν χρησιμοποιεί τις λέξεις «αναγκάζεσθαι», «μηδαμώς είναι βαρύ», «περιττόν εστιν αποδεικνύναι», «ταυτόν εστί τη δυνάμει». Ενδεχόμενο ερώτημα, αν ο Μ. Βασίλειος είχε υποστεί δυτικές επιδράσεις και αν είχε υποκύψει στον επάρατο προτεσταντικό ατομικισμό, με ξεπερνά.

Μαζί μ’ αυτό, ας σκεφτεί κανείς και την εξής παραδοσιακή τόλμη, πάλι σε έκτακτες συνθήκες: Ο Μ. Φώτιος δεχόταν ότι σε αποκλεισμένους χριστιανούς τη θεία Ευχαριστία μπορούσαν να τη μεταφέρουν όχι κληρικοί, αλλά γυναίκες διακόνισσες. Βέβαια δεν είναι τυχαίο, ότι σήμερα οι ενορίες δεν έχουν διακόνισσες – η ανδροκρατία θεωρείται παραδοσιακότητα. Αλλά το ενδιαφέρον είναι ότι ο Φώτιος προχωρεί παραπέρα. Ποιες άλλες γυναίκες μπορούσαν να μεταφέρουν την Ευχαριστία; Α λ λ ό θ ρ η σ κ ε ς , οι οποίες με την καλοψυχία τους προσφέρονταν να βοηθήσουν! (PG 102, 780-781). Η δίψα του κοινωνείν και το να πραγματώνεται το κοινωνείν με ποικίλους τρόπους (ακόμα και με γεωγραφική απόσταση), είναι η καρδιά αυτών των τολμηρών ρυθμίσεων! Και μάλιστα, στην περίπτωση των αλλοθρήσκων γυναικών έχουμε, κατά κάποιον τρόπο, μια ευλογημένη αντιστροφή της γνωστής αφήγησης του Ευσεβίου για την αλληλέγγυα στάση των Χριστιανών προς τους ασθενείς εθνικούς σε καιρό λιμού. Ο ανυπότακτος ελεύθερος Θεός γαρ δεν αλυσοδένεται - ούτε με ιερά δεσμά.

Τα γράφω αυτά με δυσκολία μεγάλη. Γιατί σε κάθε λέξη νιώθω τα θηριώδη ελλείματά μου και τη σχοινοβασία με τη διαψευσιμότητα. Εν μέσω μιας πανδημίας που μπορεί να είναι μια οδυνηρή πολύτιμη ευκαιρία: Να θυμηθεί ο κόσμος, να θυμηθούν οι Χριστιανοί, να θυμηθούν όλοι ότι το αντίθετο του φόβου δεν είναι η αφοβία. Είναι η αγάπη (1 Ιω. 4:18)!
Θ.Ν.Π. / 14-3-2020

ΥΓ.1: Το κείμενο του Μ. Βασιλείου:

«Τὸ κοινωνεῖν καθ' ἑκάστην ἡμέραν καὶ μεταλαμβάνειν τῶν θείων μυστηρίων καλὸν καὶ ἐπωφελές, αὐτοῦ τοῦ Χριστοῦ λέγοντος· Ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἔχει ζωὴν αἰώνιον. Ἡμεῖς μέντοι τέταρτον καθ' ἑκάστην ἑβδομάδα κοινωνοῦμεν, τῇ Κυριακῇ, τῇ τετράδι, τῆ παρασκευῇ καὶ τῷ σαββάτῳ, καὶ ἐν ταῖς ἄλλαις ἡμέραις, ἐὰν ᾖ μνήμη ἁγίου τινός. Τὸ δὲ ἐν τοῖς τοῦ διωγμοῦ καιροῖς ἀναγκάζεσθαί τινα, μὴ παρόντος ἱερέως ἢ λειτουργοῦ, τὴν κοινωνίαν ἰδίᾳ χειρὶ λαμβάνειν, μηδαμῶς εἶναι βαρύ, περιττόν ἐστιν ἀποδεικνύναι, διὰ τὸ καὶ τὴν μακρὰν συνήθειαν τοῦτο δι᾽ αὐτῶν τῶν πραγμάτων πιστώσασθαι. Πάντες γὰρ οἱ κατὰ τὰς ἐρήμους σχολάζοντες, ἔνθα μή ἐστιν ἱερεύς, κοινωνίαν οἴκοι κατέχοντες ἀφ’ ἑαυτῶν μεταλαμβάνουσιν. Ἐν Ἀλεξανδρείᾳ δὲ καὶ ἐν Αἰγύπτῳ ἕκαστος καὶ τῶν ἐν λαῷ τελούντων ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἔχει κοινωνίαν ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ καὶ ὅτε βούλεται μεταλαμβάνει δι' ἑαυτοῦ. Ἅπαξ γὰρ τοῦ ἱερέως τὴν θυσίαν τελειώσαντος καὶ δεδωκότος, ὁ λαβὼν αὐτὴν καὶ μεταλαμβάνων, ὡς παρὰ τοῦ ἱερέως μεταλαμβάνειν πιστεύειν ὀφείλει. Καὶ γὰρ καὶ νῦν τῇ ἐκκλησίᾳ, ὁ ἱερεὺς ἐπιδίδωσι τὴν μερίδα, καὶ κατέχει αὐτὴν ὁ ὑποδεξάμενος μετ' ἐξουσίας ἁπάσης, καὶ οὕτω προσάγει τῷ στόματι τῇ ἰδίᾳ χειρί. Ταὐτὸν οὖν ἐστι τῇ δυνάμει, εἴτε μίαν μερίδα δέξεταί τις παρὰ τοῦ ἱερέως, εἴτε πολλὰς μερίδας ὁμοῦ» (PG 32, 484B-485B).
ΥΓ.2: Προσημείωση για άλλη φορά: Η τραγική φράση της μακαρίτισσας Θάτσερ, πρωθιέριας του νεοφιλελευθερισμού, ότι δεν υπάρχει κοινωνία, αλλά μόνο άτομα, θα έπρεπε να παιανίζεται σαρκαστικά όποτε οι νεοφιλελεύθεροι ταγοί απευθύνουν διαγγέλματα στην κοινωνία και δοξολογούν την κοινωνική συνοχή…

* Εκδότης του περιοδικού "Σύναξη"

«Η Θεία Κοινωνία δεν είναι μαγκιά»

Νηφαλιότητα, μελέτη των κειμένων και πρακτικών της Εκκλησίας, και κυρίως προθυμία να βγει η Εκκλησία από την πεπατημένη και να γονατίσει μπροστά στην αγωνία των πολιτών και τις ανάγκες της δύσκολης εποχής που διανύουμε, προτείνει ο καθηγητής Χρυσόστομος Σταμούλης. Μιλώντας στο iefimerida.gr εστιάζει σε πρακτικές και διαδικασίεςς που ήδη ακολουθούνται και μπορούν να δώσουν απαντήσεις ανακουφιστικές για τους πιστούς, χωρίς να μπαίνει σε κίνδυνο η υγεία τους λόγω κορωνοϊού. Οπως η Θεία Κοινωνία του Αγίου Ιακώβου, η δυνατότητα να γίνει Θεία Ευχαριστία με έναν ιερέα και έστω έναν πιστό, η πρακτική του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτη και άλλα.

Η τακτική της Θείας Κοινωνίας του Αγίου Ιακώβου
«Ξέρετε, στο χώρο της ορθόδοξης θεολογίας, υπάρχει αυτό που αποκαλούμε θεολογική οικονομία, η οποία διαλέγεται με την ακρίβεια του δόγματος όταν το απαιτεί η ποιμαντική ανάγκη. Μας λέει πώς να αντιμετωπίσουμε ένα πρόβλημα που έχει ξεπεράσει κάθε γνωστή ιστορική συνθήκη του παρελθόντος. Θα πρέπει να αντλήσουμε από την παράδοσή μας πρακτικές χρήσιμες για τη σημερινή ανάγκη που έχει δημιουργηθεί. Στην περίπτωσή μας, αυτή του κορωνοϊού» λέει στο iefimerida o καθηγητής Δογματικής και Συμβολικής Θεολογίας.

Ακόμα και το καίριο θέμα της Θείας Κοινωνίας που έχει πυροδοτήσει τόσες αντιδράσεις, έχει εναλλακτικές λύσεις απέναντι στην εκδοχή της κοινωνίας από το ίδιο ποτήριο με το ίδιο κουτάλι. «Χαρακτηριστική είναι σε αυτή την περίπτωση η θεία λειτουργία του Αγίου Ιακώβου, μια αρχαία διαδικασία. Τελείται δυο φορές τον χρόνο από την εκκλησία: του Αγίου Ιακώβου και την πρώτη Κυριακή μετά τα Χριστούγεννα. Σε αυτήν, οίνος και άρτος προσφέρονται ξέχωρα. Και επειδή στο παρελθόν οι εκκλησίες ήταν μεγάλες, μοίραζαν τον οίνο σε πολλά ποτήρια. Πρέπει να αντλήσουμε από αυτή την τακτική. Αν στα αλήθεια ο Θεός λειτουργεί το θαύμα του εντός του κοινού ποτηρίου, αυτό σημαίνει ότι μπορεί να συντελεστεί και με άλλον τρόπο. Πρέπει είμαστε ελαστικοί. Στη θεολογική οικονομία, ελαστικότητα λέγεται να οικονομούμε τα προβλήματα σε σχέση με την πραγματική ανάγκη της ζωής», σχολιάζει ο κύριος Σταμούλης.

Ατομικά πλαστικά κουταλάκια για τη Θεία Κοινωνία
Του αναφέρω τις περιγραφές που μου μετέφεραν φίλοι μου από ένα χωριό όπου ο ιερέας έκανε το μυστήριο της Θείας Κοινωνίας χρησιμοποιώντας ατομικά πλαστικά κουταλάκια. Συμφωνεί. «Θα μπορούσε να βγει μια κεντρική ανακοίνωση της Εκκλησίας που να αναφέρεται σε αυτή τη δυνατότητα. Ξέρετε, ίσως δεν έχει γίνει αντιληπτό το μέγεθος του κινδύνου που αντιμετωπίζουμε. Η Εκκλησία είναι ένα ζωντανό σώμα που πρέπει να προσαρμόζεται λειτουργικά στις ανάγκες της ζωής, να μην την βλέπουμε ως μια πραγματικότητα δομημένη με τρόπο που δεν επιδέχεται αλλαγής. Αν η εκκλησία με μια απόφασή της έδειχνε αυτή την ανοιχτότητα και την κατάφαση, αν γονατίσει δίπλα στην αγωνία του σύγχρονου ανθρώπου, το σύνολο του κόσμου θα την αγκάλιαζε».

Αντιδρά απέναντι στις ακραίες φωνές της κοινωνίας αλλά ευτυχώς υπάρχουν και οι εξαιρέσεις. «Βρίσκω καλή την τοποθέτηση του αρχιεπισκόπου Ελπιδοφόρου Αμερικής, ίσως έχει και μια μεγαλύτερη άνεση επειδή δεν ζει στο στενό περιβάλλον της Ελλάδας. Σωστή είναι και η τοποθέτηση του Μητροπολίτη Αλεξανδρουπόλεως. Επιλέγουν πολλοί να εστιάζουν στις ακραίες φωνές, ενώ υπάρχουν και άλλες φωνές στην Εκκλησία, που υψώνονται παρά τις αντιδράσεις και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν». Ο Μητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως Ανθιμος δήλωσε μεταξύ άλλων ότι δεν είναι μαγική η Θεία Κοινωνία προσθέτοντας ότι πρέπει να προσερχόμαστε με πίστη για τη Θεία Κοινωνία και όχι με διάθεση επίδειξης.

Η Θεία Κοινωνία και η Θεία Ευχαριστία δεν είναι μαγκιά
Οι δημόσιες τοποθετήσεις του Παύλου Πολάκη και της Ελενας Ράπτη σχολιάζονται επίσης από την κύριο Σταμούλη. «Δεν μπορώ να δεχτώ με κανέναν τρόπο και τις ακραίες περιπτώσεις από την άλλη πλευρά, όπως αυτή του Παύλου Πολάκη που προκαλεί διαρκώς τη θρησκευτική συνείδηση χωρίς να έχει σχετική γνώση, παρασυρόμενος από τις ακραίες φωνές της Εκκλησίας και μόνο. Διαβάζω όμως και με έκπληξη τις προκλητικές δηλώσεις της Ελενας Ράπτη ότι κοινώνησε και θα το επαναλάβει. Ξέρετε, δεν είναι μαγκιά η Θεία Ευχαριστία και η Θεία Κοινωνία. Μου θυμίζει τη μαγκιά του “εγώ θα καπνίσω!”, χωρίς να ταυτίζω Θεία Ευχαριστία και κάπνισμα, καταλαβαίνετε την αναλογία του παραδείγματος...».

O Xρυσόστομος Σταμούλης τονίζει ότι η πίστη ανήκει στις δημόσιες πλατείες, όχι στη σφαίρα του κρατικού. «Και τα μέλη της Εκκλησίας, ως μέλη μιας δημόσιας πλατείας, οφείλουν να υπακούουν στη νομοθεσία της Πολιτείας. Αν πει η Πολιτεία ότι θα πρέπει να σταματήσει ακόμα και η σύναξη, τότε θα πρέπει η Εκκλησία να το αποδεχθεί, να ακολουθήσει τις εντολές. Μπορεί να συνεχίσει να τελείται το μυστήριο, αρκεί να υπάρχει ο ιερέας και ένας πιστός. Είναι πληρέστατη έτσι η λειτουργία. Αν κάποιος έχει μεγάλη ανάγκη να κοινωνήσει, είναι ασθενής ή υπάρχει άλλο ζήτημα, τότε μπορεί να μεταβεί και να τον κοινωνήσει ο ιερέας κατά μόνας. Υπάρχουν λύσεις. Αρκεί να γονατίσει η Εκκλησία μπροστά στις αγωνίες των καιρών. Ακούω κάποιους να μιλάνε για μια άθεη πολιτεία που στρέφεται εναντίον της Εκκλησίας. Δηλαδή στρέφεται και εναντίον του αθλητισμού λόγω των σχετικών αποφάσεων που πήρε; Ας σταματήσουμε να βλέπουμε παντού εχθρούς».

Οι οδηγίες του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτη για την πανώλη
Η Θεία Κοινωνία του Αγίου Ιακώβου, η δυνατότητα να γίνει το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας με έναν ιερέα και έναν πιστό, αλλά και ο κανόνας του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτη από τον 18ο αιώνα, που δείχνουν τις εναλλακτικές λύσεις που υπάρχουν. Συγκεκριμένα, όπως επισημαίνει ο κύριος Σταμούλης, υπάρχει σχόλιο του Αγίου Νικοδήμου του Αγιορείτη στον 28ο κανόνα της Πενθέκτης Οικουμενικής Συνόδου, όπου λέγονται τα ακόλουθα:

«Όθεν και ιερείς και αρχιερείς πρέπει εν καιρώ πανώλης να μεταχειρίζωνται τρόπον εις το να μεταλαμβάνουν τους ασθενούντας, όστις να μη παραβαίνη τον Κανόνα τούτον, ουχί βάλλοντες μέσα εις σταφίδα τον άγιον Άρτον, αλλά εις τι αγγείον ιερόν, και εκείθεν να τον λαμβάνουν, ή οι μόρται (μόρτης: άνθρωπος που είχε πάθει ανοσία στην πανούκλα και προσέφερε τις υπηρεσίες του στην κοινότητα θάβοντας τους νεκρούς και περιθάλποντας τους ασθενείς), ή οι ασθενείς, δια λαβίδος. Το δε αγγείον συν τη λαβίδι να βάνεται εις ξύδι, και το οξύδι να ρίπτηται εις το χωνευτήριον, ή με όποιον άλλον τρόπον δυνηθώσι ασφαλέστερον και κανονικόν». Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης (18ος αιώνας).

Η Εκκλησία να δείξει αλληλεγγύη
Κανένας δεν μπορεί να ζητήσει από τα μέλη της εκκλησιαστικής κοινότητας να αρνηθούν την πίστη τους και το γεγονός ότι η Θεία Ευχαριστία είναι ένα μυστήριο, υπογραμμίζει ο κύριος Σταμούλης. «Η συμμετοχή στη Θεία Ευχαριστία είναι μια ερωτική πράξη και ως τέτοια κομίζει σχέση και η σχέση αποκαλύπτει την σωτηρία. Ο ιερέας και οι πιστοί δεν έχουν καμία υποχρέωση να απολογηθούν σε κανέναν για αυτό που τους συμβαίνει. Είναι μεγάλο μυστήριο και ελευθερία. Η Θεία Ευχαριστία είναι μυστήριο. Αντίστοιχα όμως είναι απολύτως σεβαστή η αντίθετη άποψη, αυτών που δεν πιστεύουν ότι πρόκειται για μυστήριο».

Το πιο σημαντικό είναι ότι οι θρησκείες και οι κοινωνίες πρέπει να έχουν ως σκοπό την συγκρότηση της ενότητας των κοινωνιών, εξηγεί. «Θα έπρεπε η εκκλησία της Ελλάδας και οι άλλες θρησκευτικές κοινότητες ανά τον κόσμο να προχωρήσουν πιο θαρραλέα σε ανακοινώσεις που θα δηλώνουν κατανόηση του προβλήματος, αλληλεγγύη προς τους ανθρώπους. Πρέπει ως μέλη, ή οργανισμοί, ή ομάδες της δημόσιας πλατείας να δηλώνουν με έμφαση ότι θα ακολουθήσουν όλες τις διαδικασίες που προβλέπονται προκειμένου να μην συμπράξουμε με αθέμιτο τρόπο στη μεγιστοποίηση του προβλήματος».

Πηγή: iefimerida.gr

Ποδόσφαιρο: Ευκαιρία επανεκκίνησης ή λουκέτο

Του Γιώργου Φλωρίδη

Όλα όσα συμβαίνουν τελευταία στο ελληνικό ποδόσφαιρο, θυμίζουν σε μεγάλο βαθμό, όσα έζησα ως υπεύθυνος Αθλητισμού την περίοδο 2000-2001. Το δημοφιλές άθλημα, γίνεται για πολλοστή φορά αντικείμενο μιας σφοδρής συλλογικής και επιχειρηματικής σύγκρουσης. Το ξεχωριστό και ιδιαίτερο στοιχείο αυτής της περιόδου είναι ότι, δυστυχώς, η πολιτεία τρέχει από πίσω του καταϊδρωμένη να μαζέψει τα ασυμμάζευτα, απέναντι σε μια κατάσταση που «φώναζε» εδώ και αρκετό καιρό ότι θα έχει άσχημη εξέλιξη.

Η συζήτηση που γίνεται σήμερα για το ποιος έχει δίκιο και ποιος άδικο, απλώς συσκοτίζει το μέγεθος του προβλήματος και γι’ αυτό δεν έχει νόημα. Είναι συζήτηση που δημιουργεί αποπροσανατολισμό και αναπαράγει κοινωνικό διχασμό, σε μια κρίσιμη εποχή που χρειάζεται κοινωνική ηρεμία και ομοψυχία.

Το κεντρικό πρόβλημα, του ελληνικού ποδοσφαίρου πάει χρονικά πολύ πίσω και είναι βαθύτατα δομικό. Ο πυρήνας του βρίσκεται στην αντίληψη των μεγάλων και, κυρίως, των εκάστοτε κυρίαρχων ομάδων, που τοποθετούν τα συμφέροντά τους πάνω από το άθλημα και τους κανόνες του. Το ενδιαφέρον τους δεν επικεντρώνεται στην προαγωγή του ποδοσφαίρου, αλλά στην με κάθε τρόπο και μέσο προώθηση της Ομάδας τους. Όσο δεν αντιμετωπίζεται ριζικά αυτή η νοοτροπία με θεσμικό και διοικητικό τρόπο, τα πράγματα θα οδηγούνται σε ακρότητες, όπως αυτές των τελευταίων ημερών, καθώς και στην οριστική υποβάθμιση του αθλήματος.

Για ν’ αφήσουμε, όμως, πίσω μας τη μιζέρια και να πάψει το άχαρο παιχνίδι επίρριψης ευθυνών του ενός στον άλλο, πρέπει να δούμε ότι κάθε κορύφωση αδιεξόδου στο ποδόσφαιρο, είναι ταυτόχρονα και μια μεγάλη ευκαιρία για την θεσμική και αγωνιστική επανατοποθέτησή του. Όσο αυτή δεν επιτυγχάνεται, τόσο το βυθίζει στο βούρκο της ανυποληψίας και της υποβάθμισης.

Σήμερα, παρά την όξυνση των παθών, διαμορφώνονται πάλι συνθήκες επανεκκίνησης του ποδοσφαίρου μας. Αρκεί να γίνουν τα κατάλληλα βήματα από τους κατάλληλους φορείς, με το κατάλληλο πλαίσιο.

Η ευθύνη των πρωτοβουλιών ανήκει στην πολιτική ηγεσία. Το πρώτο, αλλά αναγκαίο βήμα, είναι να οικοδομηθεί άμεσα μια ειλικρινής συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία, ως υπερκείμενου φορέα του αυτοδιοίκητου. Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία, έχει την ευθύνη να καταθέσει το πλαίσιο αναδιοργάνωσης του ελληνικού ποδοσφαίρου. Προφανώς και δεν θα πρόκειται για πλαίσιο συζήτησης, όπως έγινε στο χαλαρό πνεύμα της τελευταίας συνάντησης των τεσσάρων «μεγάλων», αλλά πλαίσιο δεσμευτικό προς όλους.

Η κατάσταση για το ελληνικό ποδόσφαιρο είναι κατάσταση εκτάκτου ανάγκης. Χρειάζεται, λοιπόν, δεσμευτικό ποδοσφαιρικό συμβόλαιο τιμής, με το απόλυτο δίλημμα τού “take it or leave it”. Πλαίσιο που θα περιλαμβάνει τα θέματα αναδιοργάνωσης της Ελληνικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας και της Ελληνικής Διαιτησίας και θα ρυθμίζει μέχρι και την συμπεριφορά των Διοικήσεων των Συλλόγων. Με απαίτηση συνυπογραφής από τους πάντες.

Η «εναλλακτική» λύση, σε περίπτωση μη συμφωνίας, θα είναι το «λουκέτο» στο ελληνικό ποδόσφαιρο επ’ αόριστον.

Τους κανόνες θα τους θέσει η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία και την ευθύνη υλοποίησής τους θα αναλαμβάνουν οι Διοικήσεις των Συλλόγων και η Επαγγελματική Λίγκα, εφόσον πράγματι θέλουν να υπάρχει ποδόσφαιρο στη χώρα. Στο μεταβατικό διάστημα θα υπάρχει Επιτροπή υπό την ευθύνη της UEFA, για τον έλεγχο εφαρμογής του παραπάνω ποδοσφαιρικού συμβολαίου.

Δυστυχώς, αυτή τη στιγμή, είναι τέτοια η καχυποψία στον χώρο του ποδοσφαίρου μας, που επιβάλλει την εξωτερική θεσμική παρέμβαση ώστε να μην παραβιασθεί το αυτοδιοίκητο. Ταυτόχρονα, η πολιτεία οφείλει να παίξει τον εποπτικό και παρεμβατικό της ρόλο, χωρίς να γίνει μέρος μιας άγονης και ανεδαφικής αντιδικίας, η οποία στο τέλος της μπορεί να πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Τέλος, οι Σύλλογοι και οι Διοικήσεις, ας αδράξουν την ευκαιρία να οργανώσουν σοβαρό άθλημα στη χώρα και ανταγωνιστικό ποδοσφαιρικό προϊόν στην Ευρώπη.

Ας δείξουν, έστω και αυτή τη στιγμή, ότι έχουν αντιληφθεί σε ποιες καταστροφικές συνέπειες οδηγούν οι επαναλαμβανόμενες αδιέξοδες και ανώριμες συμπεριφορές.

Πηγή: Liberal.gr

Για το ναζισμό...

Το συγκλονιστικό κείμενο του Ιάκωβου Καμπανέλλη για τον ναζισμό που διάβασε η κόρη του Κατερίνα στην εκδήλωση Μνήμης για το Ολοκαύτωμα στο Μουσείο Σχολικής Ζωής και Εκπαίδευσης (26/1/2020)
«Οι οπαδοί του ναζισμού έχασαν τον πόλεμο, ο ναζισμός όμως επέζησε. Κυρίως γιατί αιώνιες κοινωνικές πληγές αφέθηκαν αθεράπευτες. Ο Αδόλφος Χίτλερ ήταν το διαμόρφωμα δεκάδων χιλιάδων αφανών χιτλερίσκων διάσπαρτων σε μεγάλες και μικρές πόλεις, σε χώρους εργασίας, σε γειτονιές, σε συντροφιές, σε οικογένειες. Και ο ναζισμός δεν ήταν ιδέα ενός και μόνου διεστραμμένου εγκεφάλου. Ήταν η συμπύκνωση της νοσηρής πολιτικής αντίληψης εκατοντάδων χιλιάδων ατόμων, φορέων του μικροβίου του ρατσισμού, του εθνικισμού, της μισαλλοδοξίας, της τελικής λύσης όλων των προβλημάτων με τη βία, τη φωτιά και το τσεκούρι.
Ο ναζισμός δεν άρχισε με τον Χίτλερ, γι' αυτό και δεν τον πήρε μαζί του, δεν εμφανίστηκε μόνο στη Γερμανία, γι' αυτό και δεν επανεμφανίζεται μόνο εκεί.
Οι μεγάλοι πόλεμοι δεν αρχίζουν στα πεδία των μαχών, ούτε οι ολέθριες πολιτικές ιδεολογίες ξεκινούν από μαζικές συγκεντρώσεις σε πλατείες. Αρχίζουν ανύποπτα στους χώρους της καθημερινής μας ζωής, ξεκινούν ακόμη και μέσα απ' το ίδιο μας το σπίτι. Εκεί φωλιάζουν όλα.
Γι' αυτό μόνο με την πίστη σε μια καθημερινή ζωή, που να μας χωράει όλους, απροκατάληπτη και δίκαιη προς όλους, μπορούμε έστω και καθυστερημένα να πετύχουμε αυτό που τόσο προσδοκούσαμε τον Μάιο του 1945: ένα πραγματικό ποτέ πια».

Ιάκωβος Καμπανέλης

Το δόγμα της μηδενικής ανοχής και οι ετεροτοπίες των καταλήψεων

Του Γιάννη Ζαϊμάκη*

Οι καταλήψεις με τη μορφή που τις ξέρουμε σήμερα αναπτύχθηκαν από τα τέλη της δεκαετίας του 1960 σε ευρωπαϊκές χώρες. Εμφορούνταν από φιλοσοφικές ιδέες για το δικαίωμα στην πόλη (Ανρί Λεφέβρ) κοινωνικών αποκλεισμένων ομάδων να οικειοποιούνται εγκαταλειμμένους χώρους στην πόλη, να διεκδικούν αυτόνομες νησίδες συλλογικής διαβίωσης που προεικονίζουν επιθυμητούς τρόπους ζωής μελλοντικών κοινωνιών. Η ιστορία των καταλήψεων στην Ελλάδα ξεκινά στις αρχές της δεκαετίας του 1980, περνά διάφορες φάσεις έντασης και ύφεσης και κλιμακώνεται στα χρόνια της κρίσης, όταν συνδέεται με ευρύτερα κοινωνικά αιτήματα που αφορούν τις πολιτικές της λιτότητας και το προσφυγικό ζήτημα.

Οι καταλήψεις είναι ένα σύνθετο κοινωνικό φαινόμενο που χαρακτηρίζεται από ετερογένεια και πολλαπλές λειτουργίες. Επιχειρούν να αντιμετωπίσουν ζητήματα στέγασης μεταναστών και φτωχών στον απόηχο της αποδιοργάνωσης του κράτους πρόνοιας, συνδέονται με κινήματα της πόλης λειτουργώντας ως θύλακες έμπρακτης αμφισβήτησης της καπιταλιστικής αναπαραγωγής του αστικού χώρου και αποτελούν τοπικούς κόμβους υπερεθνικών δικτύων ακτιβιστών του κινήματος της αντι-παγκοσμιοποίησης. Σε χώρες όπως η Ισπανία και η Ιταλία ορισμένες καταλήψεις λειτουργούν ως κοινωνικά κέντρα -ενίοτε κάτω από τον μανδύα κάποιας μορφής θεσμικής υπόστασης- φιλοξενώντας πολιτιστικές, καλλιτεχνικές και πολιτικές εκδηλώσεις. Στην Ελλάδα αρκετές καταλήψεις λειτουργούν ως χώροι υποδοχής μιας αντικουλτούρας νεανικών πολιτισμών αμφισβήτησης καλλιτεχνών του δρόμου, γκραφιτάδων, αυτοοργανωμένων θεατρικών σκηνών, σκέιτερ και μουσικών κοινοτήτων (πανκ, ραπ, χιπ χοπ, ρεμπέτικο κ.ά.).

Ο χώρος των καταλήψεων είναι πολυεπίπεδος και οργανώνεται οριζόντια γύρω από μικρούς πυρήνες καταληψιών και ένα περιφερειακό δίκτυο αλληλέγγυων συλλογικοτήτων που εξασφαλίζουν την κοινωνική αναπαραγωγή του διασχίζοντας ευρύτερα κοινωνικά κινήματα και ιδεολογικούς χώρους: από τμήματα του αναρχικού/αντιεξουσιαστικού χώρου, εργατιστές και αυτόνομους μέχρι ομάδες της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας, του φεμινισμού, του αντισπισισμού, της κοινωνικής οικολογίας και της αποανάπτυξης. Οι καταλήψεις ως ετεροτοπίες παρέκκλισης (Φουκό) που παραβιάζουν κανονικότητες της αστικής κοινωνίας και δικαιώματα ιδιοκτησίας έχουν γίνει αντικείμενο των κρατικών πολιτικών, οι οποίες ακολουθούν μια πορεία από πολιτικές σχετικής ανοχής και αντιμετώπισής τους ως βαλβίδες κοινωνικής εκτόνωσης σε μια φάση ποινικοποίησης και καταστολής τους.

Τομή σε αυτήν την πορεία υπήρξε η εδραίωση του νεοφιλελευθερισμού με τη σταδιακή απομάκρυνση από πολιτικές του κοινωνικού φιλελευθερισμού, που ήταν ανεκτικές στον κοινωνικό αποκλεισμό και τις μειονότητες, και την αντικατάστασή τους από το δόγμα της μηδενικής ανοχής. Εφαρμόστηκε για πρώτη φορά στη δεκαετία του 1990 από τον δήμαρχο της Νέας Υόρκης, Ρούντι Τζουλιάνι, και τον επιθεωρητή Γουίλιαμ Μπράτον, εμπνευστή των ειδικών ομάδων επιβολής του νόμου (SWAT) που αξιοποιούσαν τις νέες τεχνολογίες και ειδικό στρατιωτικό εξοπλισμό για επέμβαση της αστυνομίας σε επιχειρήσεις υψηλού κινδύνου. Οι πολιτικές του νόμου και της τάξης αξιοποιούσαν εκλεκτικά τις θεωρίες των «σπασμένων παραθύρων» των κοινωνικών επιστημόνων Τζέιμς Γουίλσον και Τζορτζ Κέλινγκ και του «κοινωνικού πειράματος» του ψυχολόγου Φίλιπ Ζιμπάρντο, για να υποστηρίξουν πως η ατιμωρησία της μικροπαραβατικότητας προβάλλει μια εικόνα ανομίας και έλλειψης τάξης στην κοινωνία και ανοίγει τον δρόμο για μιμητές της αντικοινωνικής δράσης και για τη διάπραξη μεγαλύτερων εγκλημάτων. Σύμφωνα με τον Νιλ Σμιθ, οι πολιτικές αυτές επιδίωκαν την ακύρωση κατακτήσεων κοινωνικών κινημάτων, εναρμονίζονταν με τις επιθυμίες μιας λευκής αστικής τάξης να πάρει πίσω τα προνόμια που της ανήκαν και να αξιοποιήσει τον εξευγενισμό (gentrification) υποβαθμισμένων συνοικιών για τον έλεγχο του δημόσιου χώρου της πόλης, την κυριαρχία της εμπορευματοποίησης σε κάθε ικμάδα του αστικού τοπίου και τη δημιουργία φανταχτερών εμπορικών ζωνών.

Για τους υποστηρικτές του δόγματος της μηδενικής ανοχής το πρόβλημα των κοινωνικών εντάσεων δεν ήταν τα υπαρκτά κοινωνικά προβλήματα της άνισης κατανομής του πλούτου και της αδυναμίας των αρχών να διαχειριστεί αποτελεσματικά τον κοινωνικό αποκλεισμό, αλλά οι «επικίνδυνες κοινωνικές ομάδες» που απειλούσαν τις αξίες του αμερικανικού ονείρου. Η θεραπεία τους δεν αφορούσε το αίτιο του προβλήματος, αλλά το σύμπτωμα. Ο ταξικός στόχος της «κοινωνικής κάθαρσης» ήταν οι φτωχοί των πόλεων: άστεγοι, επαίτες, μετανάστες, παιδιά των φαναριών, πλανόδιοι μικροπωλητές, πόρνες και κοντά σε αυτούς απείθαρχοι νέοι προλετάριοι και κοινωνικοί αποστάτες της μεσαίας τάξης: γκραφιτάδες, καλλιτέχνες του δρόμου, μηχανόβιοι, κάγκουρες και πάνκηδες. Ενα από τα βασικά θύματα της πολιτικής Τζουλιάνι ήταν οι άστεγοι, που δεν μπορούσαν πλέον να προσβλέπουν στις παροχές τους κράτους πρόνοιας και έπρεπε να μετασχηματιστούν σε ένα ευέλικτο πρεκαριάτο σε ειδικά ανταποδοτικά προγράμματα κοινωνικής εργασίας. Πολλοί άστεγοι με τον χαρακτηρισμό «επικίνδυνοι ψυχικά άρρωστοι άνθρωποι που διαβίωναν στον δρόμο» οδηγήθηκαν σε φυλακές ή σε αναμορφωτήρια και οι περιοχές τους καθαρίστηκαν για να παραδοθούν στις πολιτικές του εξευγενισμού και στους επενδυτές του real estate.

Το μοντέλο της μηδενικής ανοχής εξαπλώθηκε και στην Ευρώπη και λειτούργησε ως υπόδειγμα στη χάραξη εθνικών στρατηγικών αντεγκληματικής πολιτικής και στη λογική των κλειστών συνόρων για τους μετανάστες. Η διάδοσή του ενισχύθηκε από το κλίμα ανασφάλειας που είχε διαμορφώσει η τρομοκρατική επίθεση στους Δίδυμους Πύργους τον Σεπτέμβριο του 2001 με τον επακόλουθο πόλεμο ενάντια στην τρομοκρατία. Σε παγκόσμιο επίπεδο ο ρεβανσισμός έγινε ένα βασικό εργαλείο άσκησης κυριαρχίας σε πολεμικές επιχειρήσεις σε θερμές περιοχές του κόσμου, για να καλύψει ευρύτερα γεωπολιτικά συμφέροντα (η ρητορική των αντιποίνων που χρησιμοποίησε πρόσφατα ο Τραμπ για την αιτιολόγηση της δολοφονίας του επιφανούς Κασέμ Σουλεϊμανί είναι ενδεικτικό παράδειγμα).

Ο λόγος της μηδενικής ανοχής εισήχθη στην Ελλάδα, με μια σχετική καθυστέρηση σε σχέση με άλλες χώρες, το 2012 από τον τότε υπουργό Προστασίας του Πολίτη, Νίκο Δένδια, με πρώτο δείγμα την επιχείρηση «Ξένιος Ζευς», την επιχείρηση-σκούπα απομάκρυνσης μεταναστών χωρίς νόμιμα δικαιολογητικά από την Αθήνα. Ενα χρόνο αργότερα εκκενώθηκε η κατάληψη Δέλτα στη Θεσσαλονίκη, που προβλήθηκε από τα ΜΜΕ με θεαματικούς όρους οι οποίοι παρέπεμπαν σε εξάρθρωση επικίνδυνης σπείρας τρομοκρατών. Επειτα από μια περίοδο αμφιταλαντευόμενων στρατηγικών διαχείρισης του ζητήματος από τη διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, που αντανακλούσε εσωτερικές αμφισημίες του συγκεκριμένου χώρου, το δόγμα του νόμου και της τάξης επανήλθε με αυξημένη ένταση τους τελευταίους μήνες ως μια βασική βιο-πολιτική της νέας κυβέρνησης με βασικό ενορχηστρωτή τον υπουργό Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλη Χρυσοχοΐδη. Ενισχύθηκε από την κατασκευή ενός κλίματος ηθικού πανικού για την υποτιθέμενη ανομία και εγκληματικότητα στα δημόσια Πανεπιστήμια, που βασιζόταν σε μεμονωμένα περιστατικά παραβατικότητας σε Πανεπιστήμια στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, και επεκτάθηκε σε ποικίλους χώρους της κοινωνικής ζωής: κατάργηση του ασύλου, απαγόρευση του καπνίσματος σε δημόσιους χώρους, αφισοκόλληση, περιοριστικές ρυθμίσεις για τις διαδηλώσεις και εκκενώσεις καταλήψεων.

Το τελεσίγραφο Χρυσοχοΐδη προς τους καταληψίες ήταν σημειολογικά το πιο χαρακτηριστικό δείγμα αυτής της πολιτικής, αφού επέλεγε να διαχειριστεί ένα φαινόμενο κοινωνικής ανυπακοής και παρεκβατικού πολιτικού ακτιβισμού με πρακτικές που παρέπεμπαν ευθέως σε μια μιλιταριστική λογική πολέμου και επιχειρήσεων αντιμετώπισης κλειστών εγκληματικών ή τρομοκρατικών οργανώσεων. Για την κοινωνική απήχηση των επιχειρήσεων κατασκευάστηκε ένας λόγος επικινδυνότητας με αυθαίρετες γενικεύσεις (μπαχαλάκηδες, τρομοκράτες) και τη δραματοποίηση των αστυνομικών επιχειρήσεων, που συνοδεύτηκαν από επιλεκτικά ρεπορτάζ στα οποία αγανακτισμένοι πολίτες δήλωναν την ανακούφισή τους και επιτηδευμένες εικόνες ταυτοποιούσαν τις καταλήψεις με χώρους παραγωγής μολότοφ και εγκληματικών ενεργειών. Μέσα σε αυτό το ιδεολογικά φορτισμένο κλίμα ενισχύονται οι αστικοί φόβοι για την κατάλυση της τάξης, καλλιεργείται η ιδεολογική συναίνεση στο δόγμα του νόμου και της τάξης και εξυπηρετούνται οικονομικά συμφέροντα που προσδοκούν κερδοσκοπικές επενδύσεις σε αναπλάσεις απείθαρχων γειτονιών, περιορίζοντας τις δυνατότητες για νηφάλια συζήτηση σχετικά με τα βαθύτερα προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας που παράγουν τα φαινόμενα των καταλήψεων.

Σταδιακά η ανάγκη για επιτήρηση και ασφαλιστικοποίηση των κοινωνικών χώρων εδραιώνεται ως βασική πολιτική αρχή της νεοφιλελεύθερης διακυβέρνησης, που ασκείται απευθείας στο πνεύμα των πολιτών και ανταποκρίνεται στις βιο-πολιτικές των σύγχρονων κρατών να ελέγχουν και να καθοδηγούν τα άτομα με τη συναίνεσή τους. Οι πολιτικές του νόμου και της τάξης έρχονται να πάρουν εκδίκηση για το κλίμα ανοχής του παρελθόντος. Θριαμβολογούν για την αποφασιστικότητα και την αποτελεσματικότητά τους, μα παραβλέπουν το γεγονός πως στις δημοκρατικές κοινωνίες οι ιδεολογικές συγκρούσεις, όσο άγουρες και αν είναι, δεν επιλύονται με κατασταλτικές μεθόδους και, όπως λέει ο λαός μας, όσοι σπέρνουν άνεμους θερίζουν θύελλες: μια «κανονικότητα» ενισχυμένης ανασφάλειας και έντασης.

* Πρόεδρος του Τμήματος Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης

ΠΗΓΗ: Η Εφημερίδα των Συντακτών

Τα απόνερα μετά τον βομβαρδισμό των ΗΠΑ και τον θάνατο του Σολεϊμανί

Του Αλέξανδρου Νίκλαν

«Ήταν μια ερασιτεχνική απόφαση και πράξη. Θα έχει επώδυνα απόνερα όλο αυτό προς τις ΗΠΑ» ήταν η πρώτη αντίδραση από την πλευρά του Ιράν μέσω του ΥΠΕΞ για την επίθεση των ΗΠΑ η οποία προκάλεσε το θάνατο του Ιρανού υποστρατήγου Κασέμ Σολεϊμανί, που σκοτώθηκε σε βομβαρδισμό στο διεθνές αεροδρόμιο της Βαγδάτης.

Στο μεταξύ, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ορκίστηκε σήμερα Παρασκευή, ημέρα ιερή για τους μουσουλμάνους, ότι η χώρα του θα «εκδικηθεί» λέγοντας πως ο Σολεϊμανί «έγινε μάρτυρας». Στο Iράν έχει ήδη κηρυχθεί τριήμερο πένθος, ενώ οι εξελίξεις αναμένονται ραγδαίες καθώς πληροφορίες θέλουν να πυροδοτούνται άμεσες εξελίξεις και στο εσωτερικό της χώρας από την πλευρά της σιωπηλής αντιπολίτευσης.

Από την Πρωτοχρονιά η κίνηση των ΗΠΑ να αποστείλουν 4.000 άνδρες μέσω του Κουβέιτ, έδειξε πως η κλιμάκωση στην περιοχή ήταν ζήτημα χρόνου. Είναι ολοφάνερο πως οι ΗΠΑ χάνοντας ουσιαστικά έρεισμα στην περιοχή της Συρίας μετά και τις πρόσφατες εξελίξεις και αντιμετωπίζοντας πρόβλημα με την Τουρκία, όπου ο Ερντογάν έχει σηκώσει το λάβαρο του παν-ισλαμισμού, την ώρα που η εσωτερική πολιτική σκηνή στο Ισραήλ βρίσκεται σε κρίση, επιθυμούν να κρατήσουν ένα κομμάτι ελέγχου.

Με βάση τα παραπάνω, προσωπικά εκτιμώ πως:

- Η Ελλάδα θα κληθεί να αναλάβει ενεργό ρόλο σε όλα αυτά. Σίγουρα θα ζητηθεί η στήριξη μας στη συνάντηση που θα έχει ο Έλληνας πρωθυπουργός με τον Τραμπ την ερχόμενη εβδομάδα. Υπάρχουν ήδη πληροφορίες που αναφέρουν περισσότερες αφίξεις δυνάμεων στην Σούδα, στην Αλεξανδρούπολη και στο Ακταίον.

-Οι ΗΠΑ περιμένουν το επόμενο Παναραβικό συνέδριο όπου πολλά θα φανούν, ειδικά για τις θέσεις Αιγύπτου και Σ.Αραβίας.

- Ο Τραμπ θέλει να αφήσει πολιτική κληρονομιά στην περίπτωση που μπορεί να μην εκλεγεί ξανά στις επερχόμενες προεδρικές εκλογές. Αυτό σημαίνει πως θα συμπλεύσει για λίγο με τα γεράκια του αμερικάνικου κατεστημένου και ό,τι προκύψει.

- Η Ρωσία θα προσπαθήσει εκ νέου να προσεγγίσει τη χώρα μας. Πλέον η Ελλάδα έχει αναβαθμιστεί σε πιόνι αξίας λόγω συγκυριών στην ευρύτερη περιοχή. Το ίδιο θα κάνει και με το Ισραήλ. Αν δει κάποιος τις πρόσφατες δηλώσεις Πούτιν για ευχές στο 2020, θα διαπιστώσει σοβαρές λεπτομέρειες που υποδηλώνουν το παραπάνω.

Άξια αναφοράς σε σχέσεις με τις γεωπολιτικές εξελίξεις είναι η αποδυνάμωση του θεσμού της ΕΕ, η οποία δεν μπορεί να πείσει ως διεθνής διπλωματικός οργανισμός αφού, όπως είναι φυσικό, κάθε έθνος-κράτος ασκεί δική του πολιτική και έτσι κάθε λόγος των Βρυξελλών παραμένει κενός περιεχομένου.

Κλείνω με μια ενδιαφέρουσα πληροφορία η οποία δεν έχει διασταυρωθεί. Λέγεται ότι ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, πρωθυπουργός του Ισραήλ διαφώνησε σφόδρα με την εκτέλεση του Σολεϊμανί, ειδικά με την επιλογή της ημέρας, καθώς χθες έπεσαν στην Αθήνα οι υπογραφές για τον EastMed. Ο λόγος της διαφωνίας προέρχεται ουσιαστικά από τις εκτιμήσεις της Μοσάντ πώς θα αποσταθεροποιηθεί η περιοχή, ειδικά με τον αγωγό ante portas. Είναι και ένας λόγος που οι 20 πτήσειςμεταγωγικών των ΗΠΑ με τους 4.000 άντρες δεν πέταξαν ποτέ πάνω από τον Ισραηλινό εναέριο χώρο.

Παρ’όλα αυτά το Ισραήλ δεν θέλησε να ρισκάρει παραπάνω τις σχέσεις με τις ΗΠΑ, ειδικά αυτή τη τεταμένη περίοδο.

Πηγη: Huffingtonpost

Η επερχόμενη μετανάστευση από την υποσαχάρια Αφρική

Του Κρίστοφερ Κάλντγουελ 

Το 2018, ο Στέφεν Σμιθ, αμερικανικής καταγωγής ανταποκριτής ειδήσεων από την Αφρική για τις παριζιάνικες εφημερίδες Λε Μοντ και Λιμπεριασιόν, και καθηγητής Αφρικανικών και Αφροαμερικανικών σπουδών στο πανεπιστήμιο του Ντιούκ, δημοσίευσε στα γαλλικά ένα βιβλίο υπό τον τίτλο Η έφοδος προς την Ευρώπη, ένα μικρό, ψύχραιμο και ανοιχτόμυαλο έργο για την αναμενόμενη μαζική μετανάστευση από την Αφρική προς την Ευρώπη. Πρόκειται για το πιο σημαντικό βιβλίο που έχει γραφεί για το ζήτημα, και γι’ αυτό και πολύ σύντομα πυροδότησε συζητήσεις στο Παρίσι.
Ο Σμιθ ξεκινάει αναφερόμενος σε μερικά δεδομένα: Στην Αφρική κάθε χρόνο προστίθενται πληθυσμοί με ρυθμούς που η ήπειρος δεν έχει ξαναγνωρίσει. Μόνο και μόνο ο πληθυσμός της Υποσαχάριας Αφρικής θα διπλασιαστεί στα 2.2 δισ. μέχρι τα μέσα του αιώνα, ενώ αυτός της Ευρώπης θα μειωθεί σ’ ένα ισχνό 0,5 δισ.
Όσο πιο κοντά κοιτάει κανείς, τόσο πιο εντυπωσιακά εμφανίζονται οι αλλαγές. Το 1950, η χώρα του Νίγηρα στη Σαχάρα είχε μόλις 2,6 εκατομμύρια ανθρώπους και ήταν μικρότερη από το Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης. Το 2050 θα έχει 68,5 εκατομμύρια ανθρώπους, φτάνοντας έτσι στα μεγέθη της Γαλλίας. Την ίδια εποχή, η γειτονική Νιγηρία θα έχει 411 εκατομμύρια ανθρώπους, και θα είναι σίγουρα μεγαλύτερη από τις ΗΠΑ. Το 1960, η πρωτεύουσα της Νιγηρίας, το Λάγος, είχε μόλις 350.000 κατοίκους, ήταν μικρότερο δηλαδή από το Νιούαρκ. Αλλά πλέον ο πληθυσμός του έχει 60πλασιαστεί φτάνοντας τα 21 εκατομμύρια, και προβλέπεται να διπλασιαστεί ξανά μέσα στην επόμενη γενιά, καθιστώντας το Λάγος την μεγαλύτερη πόλη του κόσμου, με πληθυσμό σχεδόν ανάλογο με εκείνον της Ισπανίας.
Η υποσαχάρια μετανάστευση προς την Ευρώπη είναι ακόμα πρόσφατη και αρκετά περιορισμένη σε μεγέθη –περίπου 200.000 άνθρωποι τον χρόνο. Ωστόσο, ο περιορισμός της απαίτησε τεράστιες προσπάθειες από την πλευρά των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, μεταξύ των οποίων και ορισμένες μυστικές διαπραγματεύσεις μεταξύ της Ιταλίας και των δυνάμεων που ελέγχουν τα απομεινάρια της λιβυκής ακτοφυλακής. […]
Θα ισχύει όμως πάντοτε κάτι τέτοιο; Το δύσκολο είναι να υπολογίσει κανείς πόσοι θα εκδηλώσουν τη βούληση να έρθουν, και αντιστοίχως πόσους η Ευρώπη είναι σε θέση να αφομοιώσει. Ο Σμιθ χρησιμοποιεί διάφορους τρόπους για να υπολογίσει το μέγεθος που θα λάβουν στο μέλλον οι πληθυσμιακές εισροές από αυτήν την περιοχή. Συγκριτικά αναφέρει επίσης ότι, μεταξύ του 1850 (όταν η Ευρώπη είχε πληθυσμό 200 εκατομμύρια κατοίκους) και την έναρξη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου (όταν ο πληθυσμός της είχε φτάσει τα 300 εκ.), μετανάστευσαν από την ήπειρο περίπου 60 εκ. άνθρωποι, οι περισσότεροι στις ΗΠΑ. Το Μεξικό, αντίστοιχα, είχε 30 εκατομμύρια ανθρώπους το 1955 και είδε τον πληθυσμό του να διπλασιάζεται έως το 1975, στέλνοντας παράλληλα 10 εκ. ανθρώπους στις ΗΠΑ. Σήμερα, 37 εκ. Αμερικανοί μεξικάνικης καταγωγής αντιστοιχούν στο 11,2% του συνολικού πληθυσμού των Ηνωμένων Πολιτειών. Σύμφωνα με αυτά τα παραδείγματα, τι θα συμβεί με την Αφρική, όταν ο πληθυσμός της διπλασιαστεί στα 2 δισ. μέχρι τα μέσα του αιώνα; Ο Σμιθ σημειώνει ότι αν η δυναμική εξελιχθεί όπως η αντίστοιχη του Μεξικού, ο αφρικανικός πληθυσμός που θα βρίσκεται στην Ευρώπη θα αγγίξει τα 150 εκ. μέχρι τα μέσα του αιώνα.
Το μοντέλο ανάλυσης του Σμιθ αρνείται τα πολιτικά μας στερεότυπα. Υποστηρίζει ότι η μετανάστευση δεν έχει ως ελατήριό της την απόλυτη φτώχεια. Το ταξίδι από την Αφρική στην Ευρώπη μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο όταν αυτός που θέλει να το πραγματοποιήσει συγκεντρώσει 2.000$. Μόλις το κάνει, δεν υπάρχει καλύτερη επένδυση γι’ αυτόν ή για το χωριό του από το να ξεκινήσει για την Ευρώπη.
Μια δεύτερη προϋπόθεση για να εκδηλωθεί μια μεγάλης κλίμακας μετανάστευση είναι η ύπαρξη ομάδων υποδοχής σε μεγάλες ευρωπαϊκές μητροπόλεις. Το παράδειγμα της Μινεσότας μπορεί να αποβεί χρήσιμο για το πώς δουλεύει αυτή η σχέση. Ο λόγος για τον οποίο το 1/3 του πληθυσμού της Μινεσότας είναι σομαλικής καταγωγής –που ήδη έχει εκλέξει την Ιλάν Ομάρ με τους Δημοκρατικούς, ως πρώτη εκπρόσωπό του στο Κογκρέσο– είναι ότι στις αρχές της δεκαετίας του 1980 εγκαταστάθηκε εκεί μια μικρή κοινότητα επιχειρηματιών από το Μογκαντίσου. Άρα αυτό που απαιτείται για να μεταναστεύσει κάποιος στις μέρες μας είναι λεφτά για την έναρξη του ταξιδιού, και μια κοινότητα στον τόπο προορισμού. Αν υπάρχουν αυτά, δεν υπάρχει κάτι που θα μπορούσε να αποτρέψει τον επίδοξο μετανάστη. Ναι, χιλιάδες έχουν πνιγεί προσπαθώντας να διασχίσουν τη Μεσόγειο με υποτυπώδη πλωτά μέσα. Οι πιθανότητες να πεθάνει κανείς ενόσω κάνει αυτό το ταξίδι είναι μία στις τριακόσιες. Αλλά ενώ αναμφίβολα πρόκειται για τραγωδία, δεν λειτουργεί απαραίτητα αποτρεπτικά: Για μια γυναίκα από το Νότιο Σουδάν, οι πιθανότητες που έχει να πεθάνει κατά τη γέννα της, είναι μία στις εξήντα. […]
Οι ιδέες του Σμιθ δίχασαν την κοινή γνώμη της Γαλλίας κατά έναν παράδοξο τρόπο. Ο πρόεδρος Εμμανουέλ Μακρόν έπλεξε το εγκώμιο του βιβλίου. Διάφοροι έγκριτοι οργανισμοί, ακόμα κι αυτή η υψιπετής γαλλική Ακαδημία, του απένειμαν βραβεία. […] Σίγουρα, υπάρχουν πολλά για να διαφωνήσει κανείς στην ανάλυση του Σμιθ. Αλλά οι επιθέσεις που πραγματοποιήθηκαν εναντίον του βιβλίου δεν στέκονται σε τέτοια ζητήματα. Αποβλέπουν στο να καταγγείλουν τον Σμιθ και να απονομιμοποιήσουν τη γενικότερη θέση του. […]
Ο Ζυλιέν Μπρανσέ, ερευνητής διεθνούς ανάπτυξης στη Σορβόννη, σε άρθρο του που δημοσιεύθηκε στην γαλλική ιστοσελίδα Mediapart, κατηγορεί τον Σμιθ ως ρατσιστή, ξενοφοβικό, ακροδεξιό, συνωμοσιολόγο. […] Οποιοσδήποτε συγγραφέας αποπειράται να παρεκκλίνει της επίσημης άποψης για την μετανάστευση, θα πρέπει γρήγορα να συνηθίσει στην ιδέα ότι θα αντιμετωπίζεται με αυτόν τον τρόπο. Αξίζει, βέβαια, να σημειωθεί ότι εάν ο Σμιθ είναι ακροδεξιός ή αντιαφρικάνος, εκφράζει τις ιδέες του με έναν πολύ παράδοξο τρόπο. Έχτισε την καριέρα του δουλεύοντας στη στρατευμένη Λιμπερασιόν, Είναι καθηγητής σε αμερικανικό πανεπιστήμιο και μιλάει σαν καθηγητής, ενώ περιγράφει τα σύνορα ως «χώρους διαπραγμάτευσης», κάτι με το οποίο ο Ματέο Σαλβίνι σίγουρα δεν θα συμφωνούσε.
Η απόπειρα των Γάλλων διανοουμένων να αποκλείσουν από τη συζήτηση τον Σμιθ, προπαγανδίζοντας το επιχείρημα ότι δεν διαθέτει τα προσόντα για να συμμετάσχει στον δημόσιο διάλογο, είναι παιδιάστικη. Ο Σμίθ έχει πάρει το διδακτορικό του από ένα διάσημο ευρωπαϊκό πανεπιστήμιο (το Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου) και διδάσκει σ’ ένα επίσης διάσημο αμερικάνικο ίδρυμα, το Ντιούκ. […]
Στην πραγματικότητα, είναι δύσκολο να φανταστούμε κάποιον άλλον ικανότερο για να πραγματοποιήσει μια μελέτη σε αυτό το πολύπλοκο και ευαίσθητο ζήτημα. Ο Σμιθ γνωρίζει πολύ καλά τις χώρες τις Αφρικής και μπορεί να συμπεριλάβει τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής στη μετανάστευση: Η λίμνη Τσαντ, για παράδειγμα, από την οποία εξαρτώνται περίπου 30 εκατομμύρια άνθρωποι στον Νίγηρα, τη Νιγηρία, το Καμερούν και το Τσαντ, έχει περιοριστεί στο 1/10 του μεγέθους που είχε το 1960, και απειλείται με εξαφάνιση. Γνωρίζει επίσης τη βιβλιογραφία για τις αφρικανικές οικονομίες. Είναι από τους ελάχιστους δυτικούς ανταποκριτές που ενδιαφέρθηκαν για την αφρικανική λογοτεχνία, και ιδίως τους Ν. βα Τιόνγκ’ο και τον Ι. Ντίνεσεν. Το έργο του είναι γεμάτο από παραπομπές στα Γιορούμπα και αραβικές παροιμίες. Η δουλειά του αντανακλά αυτό που κάποτε ο Μπένεντικτ Άντερσον αποκάλεσε «ο αυθεντικός, σκληρός διεθνισμός ενός πολύγλωσσου».
Στην εποχή μας διανοητικές αρετές όπως η αντικειμενικότητα, η πολυμάθεια, η λογική και η κατανοητή γραφή θεωρούνται από ορισμένους στρατευμένους διανοούμενους άχρηστα στοιχεία, ακόμα και απειλητικά. Τα ευρωπαϊκά πολιτικά ζητήματα, όπως και τα αμερικάνικα, προσεγγίζονται πλέον ολοένα και περισσότερο σαν να είναι ζητήματα «αξιών» και «δικαιωμάτων» – και ιδωμένα από αυτήν την σκοπιά, είναι αδιαπραγμάτευτα. Η μετανάστευση είναι ένα από τα πιο δύσκολα ζητήματα τέτοιου τύπου […] μιας και παρατηρούμε ότι όσοι επιθυμούν ανοιχτά σύνορα, απολαμβάνουν ένα ιδεολογικό πλεονέκτημα, τη δυνατότητα που έχουν να διακόψουν εντελώς οποιαδήποτε συζήτηση με τους αντιπάλους τους. Γιατί, η μετανάστευση μπορεί και θεωρείται ένα αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα, οπότε δεν υπάρχει κανένας χώρος για να μιλήσει κανείς για οφέλη, κόστη, ή έστω να επικαλεστεί οποιοδήποτε πραγματικό δεδομένο σχετικά με αυτήν…

Πηγή: National Review Μετάφραση: Γιώργος Ρακκάς για την εφημερίδα Η Ρήξη

Αναζητώντας τις ρίζες της παθογένειας της σύγχρονης κοινωνίας

Προδημοσίευση από το 2ο τεύχος ResPublica / Σημειώσεις εκτός γραμμής για την ριζική κοινωνική αλλαγή. (Το νέο τεύχος Κυκλοφορεί τον Δεκέμβριο 2019)

Του Θοδωρή Ντρίνια

“Ο Reinhart Koselleck (1923-2006) υπήρξε εκ των βασικών εισηγητών και θεμελιωτών του επιστημονικού κλάδου της Ιστορίας των Εννοιών (Begriffsgeschichte) και θεωρείται από πολλούς ο σημαντικότερος ιστορικός της μεταπολεμικής Γερμανίας. Το παρόν σημείωμα αποτελεί ουσιαστικά την επισκόπηση του πρώτου μείζονος έργου του, Kritik und Krise. Pathogenese der Bürgerlichen Welt (Κριτική και κρίση. Η παθογένεια του αστικού κόσμου), το οποίο στην πραγματικότητα ήταν η διδακτορική του διατριβή στο Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης το 1954. Ο Koselleck, μόλις λίγα χρόνια πριν, είχε βγει ζωντανός από το σφαγείο του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Στάθηκε μάλιστα διπλά τυχερός. Πρώτον, γιατί επέζησε απ’ όλα τα πεδία των μαχών, στις οποίες έλαβε μέρος ως στρατιώτης της Βέρμαχτ, από τα 18 του χρόνια και για τέσσερα ολόκληρα έτη (1941-45). Δεύτερον, γιατί ήταν από τους ελάχιστους Γερμανούς στρατιώτες που επέστρεψαν από τα γκουλάγκ του Καζακστάν, στα οποία οδηγήθηκε ως αιχμάλωτος πολέμου του Σοβιετικού Κόκκινου Στρατού (1945-46). Λίγο πριν είχε εξαναγκαστεί να περπατήσει από το Όντερμπεργκ, όπου αιχμαλωτίστηκε, μέχρι το Άουσβιτς για να αντικρίσει ενεός τα, άταφα ακόμη, «επιτεύγματα» του Γ’ Ράιχ. Παράλληλα, την εποχή που γράφει τη διατριβή του, ο Ψυχρός Πόλεμος έχει απλώσει την καταθλιπτική κυριαρχία του σε όλον τον πλανήτη και οι άνθρωποι, με αγωνία και τρόμο, παρακολουθούν μια απίθανη κούρσα θερμοπυρηνικών εξοπλισμών μεταξύ ΗΠΑ και ΕΣΣΔ, η οποία τους απειλεί με οριστική εξόντωση. Ο Koselleck είναι ξεκάθαρος στον πρόλογο της αγγλικής έκδοσης του βιβλίου του το 1987. Βασικό μέλημα του έργου του ήταν να αναζητήσει τις ιστορικές προϋποθέσεις εμφάνισης σύγχρονών του φαινομένων, όπως η άνοδος του εθνικοσοσιαλισμού στη Γερμανία και ο Ψυχρός Πόλεμος, πίσω στο Διαφωτιστικό ρεύμα και την αστική φιλοσοφία του 18ου αιώνα, όπου οι ουτοπιστικές αντιλήψεις των αρχών του 20ου αιώνα έχουν, κατ’ αυτόν, τις ρίζες τους.

Ο Koselleck θεωρεί τον 18ο αιώνα ως τον προθάλαμο της σημερινής εποχής. Αναζητά εκεί, στις απαρχές της σύγχρονης φιλοσοφίας της ιστορίας, την εμφάνιση της πολιτικής κρίσης, η οποία, μετά τη Γαλλική Επανάσταση, άλλοτε με παροξύνσεις και άλλοτε με υφέσεις, καθορίζει τα μείζονα πολιτικά γεγονότα από το 1789 μέχρι τις μέρες του. Το βασικό θέμα του είναι η γένεση του Ουτοπισμού μέσα σε ένα ιστορικά καθορισμένο λειτουργικό πλαίσιο, εκείνο του 18ου αιώνα. Για να το επιτύχει αυτό αποφεύγει να συγκρίνει περασμένες και σύγχρονες εκφράσεις της φιλοσοφίας της ιστορίας, να αξιολογήσει το περιεχόμενο των ουτοπικών στόχων τους ή να αναδείξει την ιδεολογική τους δομή. Αντίθετα, επικεντρώνεται με ζήλο στη μελέτη της πολιτικής κατάστασης της αστικής τάξης εντός του πλαισίου του Απολυταρχικού/Μοναρχικού Κράτους, μέσα από το οποίο ξεπήδησε και την κατανόηση της πολιτικής λειτουργίας που η αστική σκέψη και κύρια ο Διαφωτισμός, επιτέλεσε εντός και ενάντια αυτής της Απολυταρχίας. Ρητά αναφέρει στην εισαγωγή της εργασίας του ότι η ιστορική αυτή αναδρομή δεν στοχεύει στην αποτύπωση νομοτελειακών σχέσεων με το σήμερα, καθώς κάτι τέτοιο θα ήταν, δια της αντιστροφής, η αποδοχή μιας φιλοσοφικο-ιστορικής εκδοχής της προόδου σαν εκείνη που θεμελίωσε η αστική σκέψη τον 18ο αιώνα και η οποία είναι ακριβώς το αντικείμενο της μελέτης του. Αντίθετα, ο στόχος του είναι «απλούστερος»: να πάει τόσο πίσω όσο εκεί που μπορεί να θεμελιώσει την αξία της αστικής συνείδησης εντός του απολυταρχικού συστήματος εξουσίας. Σε μια περίτεχνη μεθοδολογική διατύπωση ο Koselleck δηλώνει: «Η ανάλυσή μας θα επικεντρωθεί στο παρόν που παρήλθε, όχι στο παρελθόν του. Το πιο πρόσφατο παρελθόν θα μελετηθεί μόνο στο βαθμό που περιέχει όρους σχετικούς με τα ερωτήματά μας για το 18ο αιώνα».”

Oλόκληρο το κείμενο στο 2ο τεύχος ResPublica

Οι Κέλτες τελειώνουν τον αγγλικό μεσαίωνα

Του Αλέκου Μιχαηλίδη

Οι Εγγλέζοι ήταν ξεκάθαροι. Αστοί, εργάτες, πλούσιοι και φτωχοί έδωσαν ρητή λαϊκή εντολή στον Μπόρις Τζόνσον να προχωρήσει ακλόνητος και να υλοποιήσει το Brexit μέχρι την 31η Ιανουαρίου 2020. Μετά από τρία χρόνια, η βρετανική κυβέρνηση έχει ξεκάθαρο πολιτικό πρόγραμμα και ο βρετανικός λαός επανέλαβε το «Ναι» του δημοψηφίσματος για έξοδο από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όσο κι αν δακρύβρεχτα αναλύεται το αποτέλεσμα στην Κύπρο και σε άλλες χώρες, ο αγγλικός λαός αξιώνει εκ νέου την αυτόνομη πορεία της χώρας του. Κουτσιά καθαρισμένα…

Πέραν, όμως, από την ξεκάθαρη νίκη των Συντηρητικών, τα υπόλοιπα αποτελέσματα των βρετανικών εκλογών εξάγουν χρήσιμα συμπεράσματα και αποτελούν ευκαιρία για σοβαρές ανατροπές στα δεδομένα. Σοβαρές ανατροπές που θα απελευθερώσουν τους λαούς που επιβιώνουν υπό την αίρεση του Στέμματος και αυτού του μεσαίωνα που εγγυώνται το Λονδίνο, το Μπάκιγχαμ, το Ουέστμινστερ. Σοβαρές ανατροπές, φτάνει οι χώρες να ξεσπάσουν και να απαγκιστρωθούν από το «καρκίνωμα» που λέγεται Μεγάλη Βρετανία. Σοβαρές ανατροπές που αφορούν και την Κύπρο.

Σκωτσέζοι και Ιρλανδοί κρατούν πλέον στα χέρια τους την «ενότητα» της πάλαι ποτέ Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Η σημαντική άνοδος 13 εδρών του Εθνικού Κόμματος της Σκωτίας (SNP) και οι συνολικές 48 που αποκτά στη νέα Βουλή των Κοινοτήτων επιτρέπουν στους Σκωτσέζους να επαναλάβουν το δημοψήφισμα για ανεξαρτησία. Πλέον, η «θαλπωρή» του Ηνωμένου Βασιλείου (άκου όνομα που χρησιμοποιούν στον 21ο αιώνα) εξαντλείται και η ηγεσία της Σκωτίας οφείλει να τολμήσει μία πράγματι ηρωική έξοδο προς την αυτοδιάθεση του λαού της. Άλλωστε, η πρωθυπουργός και ηγέτιδα του SNP Νίκολα Στέρτζιον δεσμεύτηκε για την επόμενη μέρα: «Δόθηκε πλέον εντολή για να προσφερθεί στον λαό της Σκωτίας η δυνατότητα να επιλέξει το μέλλον του» δήλωσε μετά την ανακοίνωση του εκλογικού αποτελέσματος.

Σ’ ό,τι αφορά στο ιρλανδικό ζήτημα, τα πράγματα μοιάζουν πιο δύσκολα. Το «Δημοκρατικό Ενωτικό Κόμμα», που στήριζε πάντα την παραμονή της Βόρειας Ιρλανδίας υπό βρετανική κατοχή, απώλεσε δύο έδρες και μετά από πάρα πολλά χρόνια είδε το Sinn Fein και το SDLP (Σοσιαλιστικό Δημοκρατικό και Εργατικό Κόμμα), δύο κόμματα υπέρ της ενότητας της Ιρλανδίας, να το ξεπερνούν. Πλέον, το ύποπτο DUP δεν θα μπορεί να επηρεάσει τα πράγματα εντός Βουλής των Κοινοτήτων και, ασφαλώς, οι εκκλήσεις του Sinn Fein για αποχώρηση της Βόρειας Ιρλανδίας από το Ηνωμένο Βασίλειο και επανένωση με την Ιρλανδική Δημοκρατία δεν βρίσκονται στο περιθώριο.

Είναι, εν τέλει, καιρός να γραφτεί ένα πελώριο «ΤΕΤΕΛΕΣΤΑΙ» στην ιστορία μίας μοναρχίας που κατακρεουργεί πρώην και νυν (!) αποικίες της. Δεν είναι δυνατόν, εν έτει 2020, η Γλασκώβη της Σκωτίας, το Μπέλφαστ της Ιρλανδίας, το Κάρντιφ της Ουαλίας να βρίσκονται υπό την αίρεση ενός Παλατιού κι ενός Πρωθυπουργού που εξελέγη για να εφαρμόσει ένα σκληρά αγγλικό πρόγραμμα. Η αυτοδιάθεση των λαών που μαραζώνουν υπό τη βρετανική διοίκηση πρέπει να κυριαρχήσει, ώστε να ολοκληρωθεί η ανυπόφορα καθυστερημένη αποαποικιοποίηση. Είναι δε ιδανική ευκαιρία, να τελειώσει και η Κύπρος με τις αναχρονιστικές βρετανικές βάσεις, την Κοινοπολιτεία και όλα τα φαιδρά που κουβαλά η αγγλόφιλη και παράκαιρη αντίληψη των λόρδων του νησιού. Για τον Κόλλινς, τον Γκάντι, τον Σαντς, τον Αυξεντίου, τον Μπρένταν Μπήαν, τον Παλληκαρίδη, τον Καραολή, τον Μάτση, τον Seamus Murphy, τον Νικόλα Ιωάννου. Tiocfaidh ár lá. «Θα έρθει η μέρα μας», όπως λένε στην Ιρλανδία.

Πηγή: Εφημερίδα ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ Κύπρου

Οι βρετανικές εκλογές και το "No Society"

13 Δεκεμβρίου 2019 West Bromwich - Βρετανία - Δύο άνδρες περνούν μπροστά από μια αφισα όπου απεικονίζεται ένας εργάτης εργοστασίου και δίπλα αναγράφεται η φράση"Work conquers all" και όμως ο η νέα ελίτ ιδεολογικής απορρίπτει τον καθημερινό άνθρωπο’, ως φορέα πολιτισμικής οπισθοδρόμηση

Του Γιώργου Ρακκά

Τον Σεπτέμβριο του 2015, ο Τζέρεμι Κόρμπιν εκλέγεται πρόεδρος του Εργατικού Κόμματος έπειτα από την παραίτηση του μπλαιρικού Έντ Μίλιμπαντ, υποσχόμενος εγκατάλειψη του «τρίτου δρόμου» και στροφή του κόμματος προς τα αριστερά,για την ανάκτηση των ψηφοφόρων της εργατικής τάξης, που το ψήφιζαν παραδοσιακά και που το έχουν πλέον εγκαταλείψει. Δυο μήνες μετά, ο ίδιος θα πανηγυρίζει στα βρετανικά ΜΜΕ ότι η εκλογή του στο κόμμα, διπλασίασε τον αριθμό των μελών του δημιουργώντας έτσι μια νέα κοινωνική δυναμική προς την αριστερά. Μια τάσης κοινής σε όλον τον δυτικό κόσμο, από το κίνημα ‘καταλάβετε την Γουόλ Στρητ’ και την δυναμική της υποψηφιότητας Μπέρνι Σάντερς στις ΗΠΑ, μέχρι τους ανερχόμενους –τότε– Ποδέμος στην Ισπανία.

Τέσσερα χρόνια μετά, και αφού η δυναμική αυτή του Κόρμπιν θα προσκρούσει στον σκόπελο του Μπρέξιτ –στο οποίο θα αντιταχθεί ο ίδιος και το κόμμα του, παρ όλο τον ευρωσκεπτικισμό τους για τις κοινωνικές συνέπειες μιας Ευρώπης νεοφιλελεύθερης–, η εκλογική αναμέτρηση στην οποία θα οδηγήσει τους Εργατικούς ο Κόρμπιν θα είναι μια απόλυτη καταστροφή.

Η επικράτηση του Μπόρις Τζόνσον θα είναι σαρωτική: Οι Συντηρητικοί θα πετύχουν το μεγαλύτερο ποσοστό (43,9%) από το… 1979 (τότε που εξελέγη η Μάργκαρετ Θάτσερ), ενώ θα αποσπάσουν τις περισσότερες έδρες από το 1987. Όλα αυτά θα γίνουν σε βάρος του Εργατικού Κόμματος, που θα σημειώσει κατακόρυφη πτώση σε έδρες (πάνω από 40) και ποσοστά (7,9%) χάνοντας μάλιστα προπύργια τα οποία διατηρούσε από το… 1935 (!).

Περισσότερο, όμως, ενδιαφέρον για την εκλογική γεωγραφία του Εργατικού Κόμματος είναι το που κέρδισε, και όχι το που έχασε: Σε όλες αυτές τις περιοχές των νέων εύπορων στρωμάτων της παγκοσμιοποίησης, οι οποίες βρίσκονται στο κέντρο των μητροπόλεων –κατ εξοχήν το Λονδίνο–, η σε κόμβους της παγκοσμιοποιημένης τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, όπως είναι η Οξφόρδη.

Οι ελίτ πραγματοποιούν μια ‘φυγή προς τα μπρος’. Ζουν ήδη σε μια μεταεθνική πραγματικότητα ... Μια ιδεολογία που καταλήγει να εκφράζει αποσχιστικές διαθέσεις έναντι του κοινωνικού σώματος, με την επιπρόσθετη ροπή της στην πολιτική ορθότητα, την δυσανεξία της απέναντι σε ό,τι διαφοροποιείται από αυτήν.

Μιλάμε για ακροατήρια, αρκετά ευκατάστατα, με υψηλό μορφωτικό επίπεδο, που βρίσκονται συχνά κοντά στα κέντρα ισχύος της νέας οικονομίας και πολιτικής –είτε μιλάμε για την δημιουργική βιομηχανία και τα ΜΜΕ, είτε για τις ΜΚΟ και τους υπερεθνικούς οργανισμούς. Κι αυτή του η επιτυχία, στα πιο πλούσια κομμάτια της αγγλικής κοινωνίας, ήρθε παρ όλη την ριζοσπαστική φρασεολογία, τον ‘ταξικισμό’, τις διαρκείς αναφορές στην ‘κοινωνική αλληλεγγύη’, που συνοδεύονται από την υπεράσπιση του πολυπολιτισμού και της ‘ανοιχτής Ευρώπης’. Ή μήπως εξαιτίας της; Γιατί μιλάμε για κοινωνικά στρώματα που αν και βρίσκονται κοντά στους σύγχρονους πόλους πολιτικής και οικονομικής ισχύος, εμφανίζονται διαπρύσιοι κήρυκες μιας ιδεολογίας εξόχως ελευθεριακής –τέτοιας που κατ εξοχήν ταίριαζε στο προφίλ που ήθελε να δώσει ο Κόρμπιν στους Εργατικούς.

Άρα; Ή ο κόσμος έχει ‘τρελαθεί’ με την ριζοσπαστική αριστερά να κερδίζει τα ‘προπύργια της αντίδρασης’ την ίδια στιγμή που η επιχειρηματική δεξιά διαπρέπει στις πιο φτωχές, αποβιομηχανοποιημένες περιοχές της Μέσης και Βόρειας Αγγλίας, ή πλέον κάτι άλλο συμβαίνει, το οποίο δεν μπορούμε να το δούμε και να το ερμηνεύσουμε έχοντας στο νου μας τις παλιές πολιτικές διαιρέσεις μεταξύ Δεξιάς και Αριστεράς, μαζί με όλο το αξιακό και ιστορικό φορτίο που κουβαλούσαν μέχρι τα τέλη του 20ου αιώνα.

Αυτήν ακριβώς την διερώτηση απαντάει σοβαρά, διεξοδικά, πειστικότατα το νέο βιβλίο του Κριστόφ Γκιλουΐ, No Society: Το τέλος της μεσαίας τάξης της Δύσης, που κυκλοφορεί από τις Εναλλακτικές Εκδόσεις σε μετάφραση Χριστίνας Σταματοπούλου.

Σύμφωνα με την ανάλυση του Γκιλουΐ, οι ανατροπές που επιφύλαξαν οι βρετανικές εκλογές αποτελούν πλέον ‘κανονικότητα’. Έρχονται σε συνέχεια της επικράτησης του ίδιου του Μπρέξιτ στο δημοψήφισμα, την άνοδο του Τραμπ στην εξουσία των ΗΠΑ, την ισχυροποίηση ενός πανευρωπαϊκού λαϊκιστικού κινήματος απόρριψης της παγκοσμιοποίησης και της «συναίνεσης του Βερολίνου».

Τα κατεστημένα ΜΜΕ θα αποδώσουν και πάλι την νίκη του Τζόνσον στην δημαγωγία του που σχετίζεται με την έξοδο της Βρετανίας από την Ε.Ε., σε μια προεκλογική εκστρατεία που δίνει περισσότερη βαρύτητα στην εντύπωση και το συναίσθημα, ακόμα στην «πολιτική μηχανική» των φέηκ νιούζ, ενδεχομένως σε κάποια «ρώσικη συνωμοσία» που κρύβεται πίσω από την ισχυροποίηση του λαϊκιστικού απορριπτισμού.

Ο κόσμος των οικονομικών, πολιτικών και μορφωτικών ελίτ...Εμφανίζεται με διεθνοποιημένη συνείδηση και εκφράζει έναν πολιτισμικό φιλελευθερισμό· είναι οι κατ εξοχήν τάξεις που αντιλαμβάνονται την παγκοσμιοποίηση ως ‘ευκαιρία απαγκίστρωσης’ από την υπόλοιπη κοινωνία, και οι οποίες εσχάτως εκφράζουν αυτήν τους την διάθεση μέσω της ιδεολογικής απόρριψης του ‘καθημερινού ανθρώπου’, ως φορέα πολιτισμικής οπισθοδρόμησης. 

Απέναντι σε αυτά τα επιχειρήματα, ο Κριστόφ Γκιλουΐ με το βιβλίο του μας καλεί να… σοβαρευτούμε. Όντας κοινωνικός γεωγράφος ο ίδιος, με μια εικοσαετή διαδρομή αναμέτρησης με τα εμπειρικά δεδομένα των ανισοτήτων που δημιουργεί η παγκοσμιοποίηση, στο εσωτερικό της Γαλλίας κατ αρχάς, κι έπειτα στο εσωτερικό όλων των δυτικών κοινωνιών, θα καταφέρει να περιγράψει σε μεγάλο αναλυτικό βάθος την ανάδυση μιας νέας κοινωνικής, πολιτικής και πολιτισμικής πραγματικότητας που βρίσκεται πίσω από την σωρεία των πολιτικών ανατροπών που βιώνει η πολιτική τάξη της Δύσης τα τελευταία χρόνια.

Το καινοφανές στοιχείο που κρύβεται πίσω από την ένταση αυτών των τελευταίων φαινομένων, λέει λοιπόν ο Γκιλουΐ, οφείλεται στο γεγονός ότι η παγκοσμιοποίηση έχει προκαλέσει ένα ρήγμα στο εσωτερικό των δυτικών κοινωνιών, τόσο βαθύ, που τις διασπά σε δυο ασυνάρτητους μεταξύ τους κόσμους:

Ο κόσμος των οικονομικών, πολιτικών και μορφωτικών ελίτ που ζουν στις μεγάλες πόλεις-κόμβους των διεθνών ροών, με λίγα λόγια, όλων των κοινωνικών στρωμάτων που διαχειρίζονται την παγκοσμιοποίηση: Εμφανίζονται με διεθνοποιημένη συνείδηση και εκφράζουν έναν πολιτισμικό φιλελευθερισμό· είναι οι κατ εξοχήν τάξεις που αντιλαμβάνονται την παγκοσμιοποίηση ως ‘ευκαιρία απαγκίστρωσης’ από την υπόλοιπη κοινωνία, και οι οποίες εσχάτως εκφράζουν αυτήν τους την διάθεση μέσω της ιδεολογικής απόρριψης του ‘καθημερινού ανθρώπου’, ως φορέα πολιτισμικής οπισθοδρόμησης.

Απέναντι τους, στέκεται η ‘ενδοχώρα’ των αγκιστρωμένων τάξεων, της ‘λαϊκής κοινωνίας’ οι οποίες ζουν σε περιοχές απαξιωμένες εντελώς από αυτόν τον νέο διεθνή καταμερισμό...με λίγα λόγια τα μεσαία στρώματα της κοινωνίας που άλλοτε λειτουργούσαν ως σημείο αναφοράς για την συνοχή, και την κινητικότητά της, και που σήμερα αντιμετωπίζουν το φάσμα της έκλειψης.

Απέναντι τους, στέκεται η ‘ενδοχώρα’ των αγκιστρωμένων τάξεων, της ‘λαϊκής κοινωνίας’ οι οποίες ζουν σε περιοχές απαξιωμένες εντελώς από αυτόν τον νέο διεθνή καταμερισμό: Οι τόποι της αποβιομηχάνισης, η μικρομεσαία τοπική αγορά ή ο αγροτικός κόσμος που συρρικνώνεται, ένα ολόκληρο κομμάτι της φτωχής νεολαίας των δυτικών χωρών που προσκρούει στο αμείλικτο τείχος της σχολικής αποτυχίας, οι εκπτωχευμένοι χαμηλοσυνταξιούχοι –με λίγα λόγια τα μεσαία στρώματα της κοινωνίας που άλλοτε λειτουργούσαν ως σημείο αναφοράς για την συνοχή, και την κινητικότητά της, και που σήμερα αντιμετωπίζουν το φάσμα της έκλειψης.

Σήμερα δεν υπάρχει κανένα σημείο σύγκλισης μεταξύ του κόσμου των ελίτ, και εκείνου της λαϊκής κοινωνίας. Το χάσμα είναι ασυμφιλίωτο. 

Η σύγκρουση αυτών των δυο κόσμων είναι που ‘αποφασίζει’ για την ισχυροποίηση των ‘λαϊκιστών’ και την επικράτησή τους σε διαδοχικές εκλογικές αναμετρήσεις. Από το να στεκόμαστε στις ίδιες της φιγούρες του Σαλβίνι, του Τραμπ ή του Μπόρις Τζόνσον, μας λέει ο Γκιλουΐ, θα ήταν καλύτερα να εστιάσουμε την προσοχή μας σε όλον αυτόν τον κόσμο που τους ψηφίζει και που τους αναδεικνύει σε πολιτικούς «που αναποδογυρίζουν την μπάνκα». 

Αυτά τα φαινόμενα προκύπτουν στην πολιτική ζωή, εξηγεί ο Γκιλουΐ, γιατί σήμερα δεν υπάρχει κανένα σημείο σύγκλισης μεταξύ του κόσμου των ελίτ, και εκείνου της λαϊκής κοινωνίας. Το χάσμα είναι ασυμφιλίωτο. Δεν είναι μόνο χάσμα οικονομικό, εισοδημάτων και κατανάλωσης, είναι ταυτοχρόνως χάσμα ιδεολογικό, και βαθύτερα, χάσμα αξιών, τρόπων ζωής, πολιτισμικών προτεραιοτήτων, και προπάντων χάσμα προοπτικών.

Οι ελίτ πραγματοποιούν μια ‘φυγή προς τα μπρος’. Ζουν ήδη σε μια μεταεθνική πραγματικότητα που αντανακλάται στο κοσμοπολίτικό πνεύμα, καθώς και την ελευθεριακή ιδεολογία τους περί ατομικών δικαιωμάτων και πολυπολιτισμού. Μια ιδεολογία που καταλήγει να εκφράζει αποσχιστικές διαθέσεις έναντι του κοινωνικού σώματος, με την επιπρόσθετη ροπή της στην πολιτική ορθότητα, την δυσανεξία της απέναντι σε ό,τι διαφοροποιείται από αυτήν, την σφοδρή κριτική, επίσης, που απευθύνει εναντίον του ίδιου του καθημερινού ανθρώπου, στον οποίον βλέπει ‘βαρίδια’ προσκόλλησης στο έδαφος, την παράδοση, τις κλασικές εθνοθρησκευτικές ταυτότητες, και απορρίπτοντας έτσι την ίδια του την ύπαρξη ως οπισθοδρομική και ανεπίδεκτη… διεθνοποίησης.

Απέναντι σε αυτές τις νέες ελίτ, η λαϊκή κοινωνία συσπειρώνεται απαιτώντας εκ νέου την εδαφικοποίηση της εξουσίας 

Δεν είναι τυχαίο εξ άλλου, που με το σύνθημα της πολυπολιτισμικής κοινωνίας, οι νέες ελίτ προασπίζουν την εναλλαξιμότητα των κατώτερων τάξεων, το ότι αυτές πλέον συγκροτούνται ευκαιριακά και εφήμερα, από ένα παγκόσμιο κινητικό πλήθος ανθρώπων που σπεύδουν σε αυτές τις παγκόσμιες μητροπόλεις για να διεκδικήσουν την δική τους θέση στις τελευταίες, «θέσεις ορθίων» της παγκοσμιοποιητικής υπερταχείας.

Απέναντι σε αυτές τις νέες ελίτ, η λαϊκή κοινωνία συσπειρώνεται απαιτώντας εκ νέου την εδαφικοποίηση της εξουσίας: Βλέπει την εθνική κοινότητα ως το μόνο μέσο προστασίας του κοινωνικού και πολιτισμικού κεφαλαίου, θέλει να αξιοποιήσει τον δημοκρατικό της χαρακτήρα για να επιβάλει την επαναφορά του προστατευτικού ρόλου του κράτους που οφείλει να διαφυλάξει την συνοχή και την συνέχεια της κοινωνίας έναντι της σαρωτικής διεθνοποίησης.

«Υπάρχουμε κι εμείς», λένε, «διαθέτουμε ιστορία, ταυτότητα, έδαφος», «δεν είμαστε προϊόν ευκαιριακών κοινωνικών, πολιτικών και οικονομικών συνθηκών και χαοτικών διεθνών ροών όπως προπαγανδίζουν οι ίδιες οι μεταμοντέρνες ελίτ». 

Οι δυο όροι αυτοί, συνοχή και συνέχεια, είναι κεντρικοί στην πολιτική ατζέντα που αγωνίζεται να θέσει η λαϊκή κοινωνία στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης: Για την διατήρηση αυτών, αναβιώνουν αιτήματα υπεράσπισης των εθνικών ταυτοτήτων και τρόπων ζωής, επανελέγχου των συνόρων, αλλά και κρατικού προστατευτισμού. Οι μεσαίες τάξεις και οι κατώτερες τάξεις που πετάχτηκαν έξω από την παγκοσμιοποίηση, αντιτάσσουν στο κλειστό κλαμπ των προνομιούχων της, την δημοκρατία της εθνικής κοινότητας, μέσα στην οποία πλειοψηφούν, προκειμένου να αποκαταστήσουν το πρόσωπό τους μέσα στην πολιτική διαδικασία: «Υπάρχουμε κι εμείς», λένε, «διαθέτουμε ιστορία, ταυτότητα, έδαφος», «δεν είμαστε προϊόν ευκαιριακών κοινωνικών, πολιτικών και οικονομικών συνθηκών και χαοτικών διεθνών ροών όπως προπαγανδίζουν οι ίδιες οι μεταμοντέρνες ελίτ».

Η σύγκρουση αυτών των δυο κόσμων, κατά τον Γκιλουΐ, επιβεβαιώνεται κοινωνικά, οικονομικά και χωροταξικά, σε χάρτες που συσχετίζουν το εισόδημα, το μορφωτικό επίπεδο, και την διασπορά ή/και την συγκέντρωση των διαφορετικών κοινωνικών στρωμάτων στο χώρο: Έτσι, η ύπαρξη μιας διαίρεσης του τύπου (επι)κέντρο της παγκοσμιοποίησης / αποσυνδεμένης ενδοχώρας επιβεβαιώνεται σε πολλές από τις κοινωνίες της Δύσης, τις ΗΠΑ, με τα flyover states (πολιτείες τις οποίες οι ελίτ περνούν πάντοτε από πάνω, με το αεροπλάνο στην γραμμή ανατολικής και δυτικής ακτής), στην Γαλλία με την ανάδυση της περιφερειακής Γαλλίας, στην Αγγλία με την ‘Μέση Αγγλία’, ακόμα, στην γερμανική ατμομηχανή της Ε.Ε., με την Ανατολική Γερμανία.

Οι αλλεπάλληλες πολιτικές ήττες του κατεστημένου αυτού, οδηγούν αυτές τις ελίτ σε μια ακόμα πιο έντονη αναδίπλωση στο εσωτερικό τους, και σε μια πιο μεγαλύτερη απαίτηση για ιδεολογική, πολιτισμική και πολιτική ομοιομορφία μέσα σε αυτό. Εξ ου και η όξυνση της ρητορικής περί ‘φασισμού’, ‘ρατσισμού’ και ‘οπισθοδρόμησης’, λέει ο Γκιλουΐ, που σκοπό έχει να ποινικοποιήσει κάθε φωνή αντιπολίτευσης στο εσωτερικό των ελίτ γι’ αυτήν τους την αποσχιστική στρατηγική. 

Η ιδεολογική, πολιτική, ακόμα και κοινωνική ορισμένες φορές ‘ανταρσία’ (αν περιλάβουμε στην οπτική μας και το κίνημα των κίτρινων γιλέκων) της ‘λαϊκής κοινωνίας’ έναντι των νέων ελίτ, αποκαλύπτει πλήρως την μειοψηφική πραγματικότητα των τελευταίων. Μπορεί η άποψή τους να υπεραντιπροσωπεύεται στα ΜΜΕ, το πολιτικό σύστημα, τα πανεπιστήμια – ωστόσο στην πραγματικότητα πρόκειται για μειοψηφίες, η πραγματική βαρύτητα των οποίων αρχίζει και φαίνεται με την κινητοποίηση της υπόλοιπης κοινωνίας.

Εξ ου και οι αλλεπάλληλες πολιτικές ήττες του κατεστημένου αυτού, που δεν μπορεί ούτε να τις προβλέψει, ούτε να τις αξιολογήσει και να τις χωνέψει καταλλήλως γιατί καθώς συμβαίνουν ολοένα και συχνότερα οδηγούν αυτές τις ελίτ σε μια ακόμα πιο έντονη αναδίπλωση στο εσωτερικό τους, και σε μια πιο μεγαλύτερη απαίτηση για ιδεολογική, πολιτισμική και πολιτική ομοιομορφία μέσα σε αυτό. Εξ ου και η όξυνση της ρητορικής περί ‘φασισμού’, ‘ρατσισμού’ και ‘οπισθοδρόμησης’, λέει ο Γκιλουΐ, που σκοπό έχει να ποινικοποιήσει κάθε φωνή αντιπολίτευσης στο εσωτερικό των ελίτ γι’ αυτήν τους την αποσχιστική στρατηγική.

Η νέα αυτή αντίθεση δεν γνωρίζει «αριστερά» και «δεξιά» 

Ωστόσο, αυτή ακριβώς η αρτηριοσκληρωτική αντίδραση των κατά τα άλλα οπαδών της «ανοιχτής κοινωνίας» δημιουργεί ένα καθοδικό σπιράλ, που εντείνει ακόμα περισσότερο την απομόνωσή τους. Ως προς αυτό, κάτι θα ξέρουν οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες της Αγγλίας: Κατέβηκαν στις εκλογές με το σύνθημα «Μπρέξιτ Σκάσε!» είχαν ως ατζέντα τους την ακύρωση της λαϊκής εντολής του δημοψηφίσματος και εκφράζονταν εναντίον της λαϊκής κοινωνίας στα όρια του κοινωνικού και πολιτισμικόυ ρατσισμού, για να αποτύχουν οικτρά, και να δουν ακόμα και αυτήν την επικεφαλής τους Τζο Σουΐνσον (που μερικούς μήνες πριν διατείνονταν ότι ετοιμάζεται να μπει στην κυβέρνηση) να μην καταφέρνει καν να εισέλθει στο κοινοβούλιο.

Η νέα αυτή αντίθεση δεν γνωρίζει «αριστερά» και «δεξιά», αν και αναφέρεται σε ένα περιβάλλον κοινωνικών διαχωρισμών πολύ πιο απόλυτων απ’ ό,τι ήταν πριν από σαράντα χρόνια, που έχουν φτάσει να αποκτούν πολιτισμικές διαστάσεις (και απειλούν να προσλάβουν ακόμα και βιολογικές αν η τεχνική πρόοδος δώσει την δυνατότητα στις εύπορες τάξεις να παρέμβουν στην ίδια τους την ύπαρξη). Ήρθε, δε, εδώ για να μείνει, και θα αποτελεί κύριο παράγοντα διαμόρφωσης των πολιτικών εξελίξεων στα χρόνια που έρχονται, μέχρι η πολιτική τάξη να αναγκαστεί από αυτήν την πολιτισμική, ιδεολογική, εκλογική και πολλές φορές και κοινωνική κινητοποίηση των μεσαίων και των κατώτερων στρωμάτων, να εκπροσωπήσει και πάλι τα αιτήματα και τις ανάγκες τους.

Μέχρι τότε, όμως, το βιβλίο του Κριστόφ Γκιλουΐ , No Society: To τέλος της μεσαίας τάξης της Δύσης, που κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις Εναλλακτικές Εκδόσεις σε μια εξαιρετική μετάφραση και πρόλογο της Χριστίνας Σταματοπούλου, θα είναι ένας από τους βασικούς οδοδείκτες για την κατανόηση της κοινωνικής και πολιτικής πραγματικότητας που μας περιβάλλει.

Πηγή: Huffingtonpost

Η δυστυχία του να είσαι πολιτισμικά ορθόδοξος

Του π. Βασίλειου Θερμού*

Παραλλάσσω τον γνωστό τίτλο του Νίκου Δήμου (Η δυστυχία του να είσαι Έλληνας) προκειμένου να περιγράψω ένα φαινόμενο που μόνιμα ταλανίζει την ελληνική κοινωνία. Ακόμη χειρότερα, την ελλαδική Εκκλησία. Την «πολιτισμική Ορθοδοξία».

Χίλιοι εξακόσιοι νέοι 15-29 ετών ερωτήθηκαν το 2005 από την Γενική Γραμματεία Νέας Γενιάς για την θέση τους σε ποικίλα ζητήματα. Μεταξύ άλλων, δηλώνουν ότι προσεύχονται κάθε μέρα οι 6 στους 10 και πως η θρησκεία βρίσκεται γι’ αυτούς στο 7,9 της δεκάβαθμης κλίμακας αξιών. Όμως το 44% δεν πιστεύουν στην ανάσταση των νεκρών και το 19% αδυνατούν να απαντήσουν σε αυτή την ερώτηση! Τι νόημα βγάζετε;

Έχουμε νέους (και μεγαλύτερους φυσικά) οι οποίοι δηλώνουν ορθόδοξοι πιστοί, αλλά είτε δεν ξέρουν τι πιστεύουν, είτε πιστεύουν απόψεις καταφανώς ασύμβατες με την ορθόδοξη πίστη. Αυτοί γίνονται ανάδοχοι σε βαπτίσεις! Και διαπαιδαγωγούν και τα δικά τους παιδιά, αντίστοιχα!

Κατ’ εμέ η κραυγαλέα αυτή αντίφαση δείχνει πως οι νέοι παρέλαβαν από τους γονείς τους και από τους παππούδες τους έναν ληξιαρχικό χριστιανισμό,που χρησιμεύει σε δύο κυρίως πράγματα: στη δημιουργία εθνικής ταυτότητας και στη συμβατική «ευλογία» των καίριων ορόσημων της ζωής (γέννηση, γάμος, θάνατος). Στο μόρφωμα αυτό πρόσθεσαν και τη μεταμοντέρνα πινελιά τους: ως γνήσια παιδιά της εποχής τους όταν εκκλησιάζονται και προσεύχονται το κάνουν με στόχο την ψυχολογική εμπειρία, κυρίως εκείνη της ηρεμίας. Μια τέτοια επιδίωξη συμβιβάζεται άριστα με άθεη «πίστη» και με θρησκευτικά αντιφατική ζωή.

Η ελληνική κοινωνία διατηρεί τα πρωτεία των θρησκευτικών αντιφάσεων...

Η έρευνα σχολιάζει:«Η γενική εικόνα που διαμορφώνεται απέναντι στη θρησκεία είναι η εξής: εάν εξαιρεθεί η (μικρότερη συγκριτικά) μερίδα των νέων που δεν έχει ‘πειστεί’ ότι υπάρχει Θεός και η οποία δηλώνει ξεκάθαρη αδιαφορία προς τη θρησκεία, οι υπόλοιποι δείχνουν ότι η ανάγκη να πιστεύουν κάπου, τους κρατά σε μια σχετικώς χαλαρή (αλλά σταθερή) σχέση με ορισμένες εκκλησιαστικές πρακτικές, η οποία εκφράζεται μέσω του σποραδικού εκκλησιασμού ή της νηστείας, με έναν τρόπο που δείχνει περισσότερο μια ανάγκη να τα ‘έχουν καλά με το Θεό’, παρά μια εγγενή επιθυμία κατάνυξης και συνομιλίας μαζί Του. Με ένα σχετικώς αυτοματοποιημένο τρόπο, υποβοηθούμενο και από πολιτισμικά τελετουργικά (όπως π.χ. εκείνο της Μεγάλης Εβδομάδας), όταν περνούν από την εκκλησία ‘ανάβουν και ένα κερί’».

Θα πρέπει, νομίζω, να δούμε όλα αυτά τα δεδομένα ως συνέπεια του γεγονότος ότι εν γένει η ελληνική κοινωνία διατηρεί τα πρωτεία των θρησκευτικών αντιφάσεων.Ίσως να είναι η πρώτη στην Ενωμένη Ευρώπη στη δήλωση θρησκευτικής πίστης, σίγουρα από τις πρώτες σε εκκλησιασμό, αυτή που περισσότερο από όλες κρατά τα θρησκευτικά σύμβολα, τελεί τα μυστήρια θρησκευτικά κ.ά.

Οι περισσότεροι από όσους εμφανίζονται επιθετικοί (λεκτικά, ακόμη και σωματικά) προς ομοφυλόφιλους, δηλώνουν ορθόδοξοι!

Την ίδια στιγμή όμως μεγάλο μέρος του πληθυσμού καταφεύγει σε μάγους, μελετά ωροσκόπια, συμπλέκει την πίστη με προλήψεις και δεισιδαιμονίες, προβαίνει εύκολα σε εκτρώσεις, παρανομεί ασύστολα, εμφανίζει ρατσιστικές πρακτικές, θεωρεί κατάντημα να γίνει το παιδί του μοναχός ή κληρικός, τελεί την Βάπτιση όχι από πίστη αλλά αποβλέποντας κατά βάσιν στην δημιουργία νέων κοινωνικών συνδέσεων μέσῳ της αναδοχής, καθώς καί στήν ονοματοδοσία κ.π.ά.

Οι περισσότεροι από όσους εμφανίζονται επιθετικοί (λεκτικά, ακόμη και σωματικά) προς ομοφυλόφιλους, δηλώνουν ορθόδοξοι! (Στη Ρωσία είναι ακόμη πιο ξεκάθαρο- να μια παραδειγματική κοινωνία ‘πολιτισμικής Ορθοδοξίας’). Τι σχέση έχουν τέτοιες συμπεριφορές με το χριστιανικό ήθος; Όσο για τα ποσοστά συμμετοχής σε εθελοντικές οργανώσεις στην Ελλάδα (4,7% κατά την έρευνα), αυτά παραμένουν πάρα πολύ χαμηλά σε σύγκριση με εκείνα άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Πώς συμβιβάζεται αυτό, άραγε, με την υψηλή θρησκευτικότητα;

Οι νέοι μας λοιπόν, πριν προλάβουν να καταλάβουν τι συμβαίνει, «εμβαπτίζονται» μέσα στις θρησκευτικές αντιφάσεις των μεγαλυτέρων και στη συνέχεια τις διαιωνίζουν. Όπως ορθά σημειώνει το σχόλιο της Γενικής Γραμματείας Νέας Γενιάς, «οι νέοι θρησκεύουν, αλλά δεν πιστεύουν. Η θρησκεία αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο της συλλογικής και προσωπικής ταυτότητας του καθένα και συνδυάζεται ιδιαίτερα με τον προσδιορισμό της εθνικής ταυτότητας. Έτσι εκλαμβάνουν την έννοια του είμαι Χριστιανός Ορθόδοξος. Ως ένα στοιχείο που καθορίζει και συμπληρώνει άρρηκτα την εθνική ταυτότητά των Ελλήνων».

Ο εγκλωβισμός της πίστης σε συνήθειες εθιμικού χαρακτήρα και σε αυτοματισμούς αισθητικής χροιάς, μαζί με την συνακόλουθη απόσταση από την εξωστρεφή δυναμική της Αγίας Γραφής, φιλοτέχνησαν ένα συγκεκριμένο πρότυπο ανθρώπου: του νεοέλληνα...

Αυτό που καθιστά αποκαρδιωτικά τα αποτελέσματα της έρευνας αυτής είναι ότι πρόκειται για νέους 15-29 ετών. Ότι αυτή η ηλικιακή ομάδα ξεκινά το ταξίδι της ζωής της με εφόδιο την «πολιτισμική Ορθοδοξία». Δηλαδή μια βολική θρησκευτικότητα, η οποία δεν έχει απαιτήσεις. Όταν τηρεί ο νέος τα «καθιερωμένα», δηλαδή την συνήθη ευλάβεια και τον εκκλησιασμό με Θεία Κοινωνία 2-3 φορές τον χρόνο, παρέχει στους γονείς του μια ψευδαίσθηση δικής του ασφάλειας και δικής τους επιτυχίας. Ταυτόχρονα ο ίδιος βαυκαλίζεται με την επιβεβαίωση της δήθεν χριστιανικής του ταυτότητας, η οποία στην πραγματικότητα δεν είναι παρά μια νέα επικύρωση της ανευθυνότητάς του, με θρησκευτική μορφή αυτή τη φορά. «Εκπαιδεύεται», με άλλα λόγια, για να συνεχίσει την ανεύθυνη στάση των γονέων του ως πιστών: ούτε μέσα στην Εκκλησία ούτε έξω, καταναλωτές θρησκευτικών υπηρεσιών και πελάτες μυστηρίων, αλλά χωρίς κάποια ευθύνη για την ενορία τους και για το εκκλησιαστικό σώμα εν γένει.

Εδώ οφείλω να θίξω και ένα σημαντικό θέμα, τη σχέση της Αγίας Γραφής με το αίσθημα προσωπικής ευθύνης.Η Αγία Γραφή διηγείται την παρέμβαση του Θεού στην ιστορία. Όταν ο Θεός εισέρχεται στην ιστορία και καλεί τον άνθρωπο, απαιτεί υπεύθυνη απάντηση από τον καθένα. Αντίθετα, ο εγκλωβισμός της πίστης σε συνήθειες εθιμικού χαρακτήρα και σε αυτοματισμούς αισθητικής χροιάς, μαζί με την συνακόλουθη απόσταση από την εξωστρεφή δυναμική της Αγίας Γραφής, φιλοτέχνησαν ένα συγκεκριμένο πρότυπο ανθρώπου: του νεοέλληνα.Ο άνθρωπος αυτός είναι ανέφικτο να αποτελέσει υπεύθυνο πολίτη, κάτι που ζούμε καθημερινά.

Αποτελεί δυστύχημα για τον τόπο μας το γεγονός ότι η χριστιανική πίστη εμφανίζεται σήμερα ως στυλοβάτης των φυσικών συλλογικοτήτων, εθνικών ή κοινοτικών συνήθως, συνήθως με αμυντικό χαρακτήρα.

Δεν είναι λοιπόν καθόλου αθώα η αποξένωση των ορθοδόξων από την Αγία Γραφή. Δεν είναι μια απλή συνήθεια ή ένα συγκυριακό αποτέλεσμα, αλλά μια επιλογή˙ ασυνείδητη μεν, αλλά επιλογή. Όπως αναλύω στο βιβλίο μου «Φυγή προς τα εμπρός», είναι εμφανής η ανέκαθεν προτίμηση των πολιτισμικά ορθόδοξων για την κυκλική θεώρηση του χρόνου (η οποία, φυσικά, ευνοεί την μαγική-παγανιστική θρησκευτικότητα) αντί για την βιβλική ευθύγραμμη βίωσή του.

Η συμβολή του Χριστιανισμού στην ηθική της ευθύνης τόν αποδεικνύει πρωτοπόρο για την εποχή στην οποία εμφανίσθηκε και επικριτή των προνεωτερικών αυτοματισμών. Πράγματι, υπάρχουν στοχαστές οι οποίοι διέκριναν στις χριστιανικές αξίες πρόδρομα στοιχεία Νεωτερικότητας (εξαιρετικό βοήθημα εδώ το βιβλίο του Φρεντερίκ Λενουάρ, Ο Χριστός φιλόσοφος).

Αποτελεί δυστύχημα για τον τόπο μας το γεγονός ότι, για συγκεκριμένους ιστορικούς και πολιτισμικούς λόγους, η χριστιανική πίστη εμφανίζεται σήμερα ως στυλοβάτης των φυσικών συλλογικοτήτων, εθνικών ή κοινοτικών συνήθως, συνήθως με αμυντικό χαρακτήρα. Η στρέβλωση αυτή πρέπει το συντομότερο να διορθωθεί και αυτό συνιστά έργο και αποστολή της Εκκλησίας.

*Ψυχίατρος παιδιών καί εφήβων. Δρ. Θεολογικής Σχολής του Παν/μιου Αθηνών. Αναπληρωτής καθηγητής στην Ανωτάτη Εκκλησιαστική Ακαδημία Αθηνών 

Πηγή: Huffingtonpost

Καταγγελία για το όργιο καταστολής την 6η Δεκεμβριου

Με ένα όργιο συλλήψεων, αστυνομοκρατίας, απάνθρωπης και χυδαίας συμπεριφοράς των MAT με ξεγύμνωμα ανδρών και γυναικών εν μέση οδώ, αντέδρασε η κυβέρνηση της NΔ στη μαζική πορεία μνήμης και αγώνα 11 χρόνια μετά τη δολοφονία του 15χρονου μαθητή Aλέξανδρου Γρηγορόπουλου από τον αστυνομικό Kορκονέα, που ήδη κυκλοφορεί ελεύθερος.

Κατά τα άλλα είχαμε μπλόκα σε όλους τους δρόμους που οδηγούσαν στη συγκέντρωση και έρευνες στα σακίδια προσερχομένων στα Προπύλαια, ακόμη και σε μπλοκ οργανώσεων (KKE(μ-λ), EEK) και προσαγωγές όπως δύο μελών της OKΔE πριν την διαδήλωση, ενώ μετά την μεγάλη, δυναμική -και ειρηνική όπως οι ίδιοι αναγνωρίζουν- πορεία τα αστυνομικά όργανα εξαπέλυσαν στα Εξάρχεια εκδικητικό πογκρόμ. 77 προσαγωγές εκ των οποίων οι 19 μετατράπηκαν σε συλλήψεις είναι η «σοδειά» της κατασταλτικής πολιτικής στην Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πάτρα το βράδυ της 6ης Δεκέμβρη. Οι εικόνες βασανισμού, κακοποίησης, εξευτελισμού και ξεγυμνώματος πολιτών, ανδρών και γυναικών, είναι ατράνταχτη απόδειξη του καφκικής σύλληψης σχεδιασμού του Υπουργείου «Προστασίας του Πολίτη» που στο όνομα της «τάξης» καταπατά τα δικαιώματα κάθε ανθρώπου που βρίσκεται στο πέρασμα των κρατικών κατασταλτικών δυνάμεων.

Η πολύ μεγάλη συμμετοχή της νεολαίας και των εργαζόμενων στη χθεσινή διαδήλωση, όπως και στην παλλαϊκή διαδήλωση του Πολυτεχνείου, κατέρριψαν την εκστρατεία συκοφάντησης των αγώνων που ενορχηστρώνεται, με σκοπό να καλλιεργήσουν το φόβο και αποτρέψουν τις λαϊκές αντιστάσεις απέναντι στην πολιτική του αυταρχισμού και της εξαθλίωσης της κοινωνίας.

Με τον αγώνα μας, με το συντονισμό και την κοινή δράση των δυνάμεων του εργατικού και λαϊκού κινήματος θα δώσουμε όλες μας τις δυνάμεις για να εμποδίσουμε το κρεσέντο αυταρχισμού, τον αντιδημοκρατικό εκτροχιασμό της δημόσιας και πολιτικής ζωής και την αστυνομική αυθαιρεσία και θα ανατρέψουμε την αντιλαϊκή πολιτική και τους εμπνευστές της που αποτελεί συνέχιση, αναβάθμιση και κλιμάκωση της πολιτικής όλων των προηγούμενων από αυτή μνημονιακών κυβερνήσεων που της έστρωσαν τον δρόμο.

Δεν μας φοβίζουν, μας εξοργίζουν.

Αναμέτρηση, ΑΝΤΑΡΣΥΑ, Αριστερή Ανασύνθεση (ΑΡΑΝ), Αριστερή Αντικαπιταλιστική Συσπείρωση (ΑΡΑΣ), Αριστερή Συσπείρωση, ΔΕΑ, ΕΕΚ, ΕΚΚΕ, ΚΚΕ(μ-λ) , Κόκκινο Νήμα, Κρίση+Κριτική, Λαϊκή Ενότητα (ΛΑΕ), ΝΑΡ για την Κομμουνιστική Απελευθέρωση, νΚΑ, Ξεκίνημα, ΟΚΔΕ, ΟΚΔΕ Σπάρτακος, ΣΕΚ, Σύγχρονο Κομμουνιστικό Σχέδιο, Συνάντηση για μια Αντικαπιταλιστική Διεθνιστική Αριστερά
Άμεσα θα υπάρξει συνέντευξη Τύπου

ΚΚΕ (μ-λ): Ορισμένες απαραίτητες διευκρινίσεις

Με σοβαρές επιφυλάξεις που παραμένουν στο ακέραιο συνυπογράψαμε με άλλες οργανώσεις την ανακοίνωση για το όργιο κρατικής βίας και τρομοκρατίας στις 6 Δεκέμβρη. Διαφωνώντας σε συγκεκριμένα σημεία της αλλά και στον τρόπο με τον οποίο αυτά τελικά διαμορφώθηκαν. Στο ζήτημα αυτό επιφυλασσόμαστε να αναπτύξουμε δημόσια την επιχειρηματολογία και την κριτική μας στη σύσκεψη της Τετάρτης 11/12 και όχι μόνο.

Για τους αντιδημοκρατικούς “εκτροχιασμούς” και το υπόβαθρό τουςΈνα ζήτημα είναι αν η δημόσια και πολιτική ζωή ως τα σήμερα, δηλαδή ως την προ 5μήνου ανάληψη της διακυβέρνησης από τη Νέα Δημοκρατία, βάδιζε σε δημοκρατικές ράγες. Το ζήτημα δεν είναι εκφραστικό αλλά άπτεται της πολιτικής ουσίας. Με άλλα λόγια, αν η διακυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ ήταν διαφορετική από αυτήν της ΝΔ, πράγμα που σημαίνει άλλη αντιμετώπιση από πλευράς λαού, εργαζόμενων και νεολαίας. Γιατί, όταν μιλάς ΣΗΜΕΡΑ για εκτροχιασμό, υπονοείς σαφώς ότι άλλα ίσχυαν στο παρελθόν. Δυστυχώς ορισμένες πολιτικές δυνάμεις εξακολουθούν ακόμη και μετά από 4,5 χρόνια διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ να σπέρνουν τις ίδιες ολέθριες αυταπάτες μεταξύ των άλλων και με την επανεμφάνιση του συνθήματος “κάτω η κυβέρνηση”.

Η άποψή μας είναι ότι η κρατική τρομοκρατία και καταστολή ανέκαθεν αποτελεί απαραίτητο συμπλήρωμα και μέσο επιβολής της αστικής εξουσίας και περάσματος της αντιλαϊκής πολιτικής και σε όλους τους τομείς της. Υφέσεις και εξάρσεις της έχουν να κάνουν κύρια με τους αγώνες, τις αντιστάσεις και διεκδικήσεις που αναπτύσσονται και όχι με το ποιος διαχειρίζεται την αστική εξουσία. Μάλιστα διαπιστώνουμε μια επί σειρά πολλών ετών σκλήρυνση της αντιμετώπισης της εργατικής τάξης, του λαού και της νεολαίας με την εφαρμογή της πολιτικής της φασιστικοποίησης, μέρος μόνο της οποίας είναι δράση των κρατικών μηχανισμών καταστολής. Γι’ αυτό και δε συμφωνούμε με τη αντικατασταλτική μονοθεματικότητα στις διαδηλώσεις αναρχικών και άλλων συλλογικοτήτων και εντάσσουμε την πάλη ενάντια στη κρατική τρομοκρατία σ’ ένα ευρύτερο πλαίσιο αντίστασης, διεκδίκησης και αναμέτρησης με την πολιτική του συστήματος στο σύνολό της (ιμπεριαλισμός, κεφάλαιο και κυβερνήσεις τους).

Περί αστυνομικής “αυθαιρεσίας”Διαφωνούμε απόλυτα με την έκφραση, στη βάση του πολιτικού της περιεχομένου. Οι αστυνομικές δυνάμεις δεν αυθαιρέτησαν. Αντίθετα υλοποίησαν αυτό για το οποίο υπάρχουν ως τέτοιες, να αντιμετωπίζουν “κατάλληλα” τον εχθρό-λαό. Υπάκουσαν σε εντολές φυσικών και πολιτικών προϊσταμένων τους. Χτύπησαν, βασάνισαν, ξεφτίλισαν, προσήγαγαν και συνέλαβαν, γιατί αυτός είναι ο ρόλος τους ως μηχανισμός.

Πρόκειται για μια λαθεμένη αντίληψη για το ρόλο του αστικού κράτους και των μηχανισμών του. Είναι η αυτονόμηση των κρατικών κατασταλτικών σωμάτων από την συνολική επίθεση των δυνάμεων του συστήματος, θα λέγαμε από την συνολική του λειτουργία. Με μια τέτοια λογική, η ευθύνη βαραίνει τους ίδιους τους πραιτοριανούς του συστήματος και όχι το ίδιο το σύστημα και την κυβέρνηση. Όσοι αρέσκονται σε λεκτικές ακροβασίες, δεν έχουν παρά να δουν την απατηλή κίνηση της ίδιας της αστυνομίας να στείλει στο Συνήγορο του Πολίτη υλικό για τυχόν αυθαιρεσίες των αστυνομικών οργάνων και την ανάλογου χαρακτήρα παραίνεση προς τους πολίτες να κάνουν το ίδιο!

Τα όσα συνέβησαν και όσα αναμένεται να λάβουν χώρα στο μέλλον είναι απόλυτα συμβατά με την αντιλαϊκή-αντεργατική-αντινεολαιιστικη επίθεση που θα ενταθεί και θα κλιμακωθεί από τους φορείς της. “Αυθαιρεσίες” και “εκτροχιασμοί” μόνο ζημιά μπορούν να προξενήσουν στο μαζικό κίνημα και την ανάπτυξή του, που πρέπει να αντιμετωπίσει την κρατική τρομοκρατία και καταστολή ως αυτό που πραγματικά είναι!