Φιλιά εις τα παιδιά

Πέντε μικρά Εβραιόπουλα στην Ελλάδα της Γερμανικής Κατοχής.
Η παιδική ηλικία ήταν ο Παράδεισός τους.
Ακόμα κι αν την έζησαν κρυμμένα στην αγκαλιά των ξένων,
ακόμα κι αν την έχασαν στη σκιά του Ολοκαυτώματος.

Tο πολυβραβευμένο ντοκιμαντέρ του Βασίλη Λουλέ Φιλιά εις τα παιδιά φιλοξενεί το Ίδρυμα Μ. Κακογιάννης για λίγες ημέρες: τις 24 έως τις 27 Οκτωβρίου 2013 στις 8 το βράδυ, ενώ μετά την προβολή, κάθε βράδυ, θα υπάρχει δυνατότητα ανοιχτής συζήτησης με τον σκηνοθέτη για την ταινία που μιλά για την παιδική ηλικία στη σκιά του Ολοκαυτώματος.

Πέντε μικρά Εβραιόπουλα στην Ελλάδα της Γερμανικής Κατοχής που σώθηκαν από το θάνατο χάρις σε οικογένειες Χριστιανών, πέντε κρυμμένα παιδιά’ που έζησαν μέσα στην απόλυτη σιωπή, αφηγούνται τις ιστορίες τους. Ιστορίες τρόμου κι αγωνίας αλλά και στιγμές παιδικής ανεμελιάς μέσα στην αγκαλιά των ξένων. Στοργικές φωλιές, κρυφοί παράδεισοι μακριά από τη φρίκη του Ολοκαυτώματος. Πέντε παιδιά που μεγάλωσαν απότομα. Η Ροζίνα, ο Σήφης, η Ευτυχία, η Σέλλυ και ο Μάριος πέρασαν τη ζωή τους κουβαλώντας πάντα μαζί τη μνήμη χιλιάδων παιδιών: εκείνων που δεν πρόλαβαν ποτέ να μεγαλώσουν.

Η ταινία παρακολουθεί αυτά τα πρόσωπα από την παιδική ηλικία μέχρι σήμερα, φέρνοντας στο φως πολύτιμα προσωπικά τους ντοκουμέντα –ένα παιδικό ημερολόγιο, μια σχολική έκθεση, φωτογραφίες και οικογενειακά φιλμάκια– τεκμήρια μιας ολόκληρης εποχής.

Παράλληλα, σκιαγραφείται η ζωή των Εβραϊκών κοινοτήτων της Ελλάδας πριν τον Πόλεμο και αποκαλύπτονται σπάνιες εικόνες της κατεχόμενης Αθήνας και Θεσσαλονίκης, μέσα από κινηματογραφικά αρχεία, ερασιτεχνικές ταινίες Γερμανών στρατιωτών και παράνομες λήψεις Ελλήνων πατριωτών.

Το Φιλιά εις τα παιδιά δεν είναι μια ακόμα ταινία για το Ολοκαύτωμα, είναι μια ταινία για την παιδική ηλικία στη σκιά του Ολοκαυτώματος. Είναι μικρές προσωπικές ιστορίες στη δίνη της Ιστορίας.

Το ντοκιμαντέρ γυρίστηκε στην Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ιωάννινα, Χανιά και στο Άουσβιτς της Πολωνίας, ενώ προβλήθηκε επί πολλές εβδομάδες σε κινηματογράφους της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, σε ειδικές προβολές σε άλλες πόλεις, σε πολλά σχολεία και τιμήθηκε με 8 βραβεία σε ελληνικά και διεθνή φεστιβάλ.Η ταινία συνεχίζει την διεθνή της πορεία σε φεστιβάλ και εκδηλώσεις στις ΗΠΑ, Καναδά, Γερμανία, Βέλγιο, Γαλλία.

* Την Πέμπτη 24 και την Παρασκευή 25 Οκτωβρίου 2013, το ντοκιμαντέρ θα προβληθεί με Αγγλικούς Υπότιτλους.

Η «Πρωτοβουλία Β» για την ενιαία ισχυρή κεντροαριστερά

"Η πολιτική κίνηση ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ Β συμμετέχει ενεργά στο διάλογο για την προγραμματική σύγκλιση και την κοινή δράση όλων ανεξαίρετα των δυνάμεων του σοσιαλδημοκρατικού κεντροαριστερού χώρου που δυστυχώς συνεχίζει να κινείται πολυδιασπασμένος και αποδυναμωμένος.

Η ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ Β έχει αναλάβει τα τελευταία 2 χρόνια, μαζί με άλλες κινήσεις και στελέχη του χώρου αυτού, πολλές πρωτοβουλίες με ανακοινώσεις, εκδηλώσεις και παρεμβάσεις των μελών της για την υπόθεση της κεντροαριστεράς.

Στο πλαίσιο αυτό, χαιρετίζουμε την «Ανακοίνωση των 58» η οποία δίνει νέα μεγάλη ώθηση και δυναμική στον κοινό σκοπό. Το αποτέλεσμα βέβαια θα κριθεί στην πράξη. Θεωρούμε ότι για τη συνέχεια θα πρέπει:

Α) Να ξεκινήσει άμεσα προγραμματικός διάλογος με ανοιχτές συμμετοχικές διαδικασίες σε όλη τη χώρα, για τη διατύπωση προτάσεων στα συσσωρευμένα πολιτικά, οικονομικά, οικολογικά και ιδιαίτερα στα κοινωνικά προβλήματα που δημιούργησε η κρίση, αλλά και στα αίτια που τη δημιούργησαν. Να αρχίσουμε να μιλάμε περισσότερο για τη ουσία της πολιτικής ώστε να καταστεί δυνατή η επαναπροσέγγιση των πολιτών και ιδιαίτερα των νέων. Η Ελλάδα χρειάζεται ένα νέο πολιτικό λόγο και ένα εθνικό σχέδιο ανασυγκρότησης στηριγμένο στις αρχές της κοινωνικής αλληλεγγύης και συνοχής, της βιώσιμης ανάπτυξης, της μεταρρύθμισης του κράτους και της διασφάλισης της δημοκρατικής πορείας της χώρας.

Β) Να συγκροτηθεί ένα Συντονιστικό Πολιτικό Όργανο με συμφωνία όλων των συλλογικοτήτων του χώρου, ή με όσες συμφωνήσουν σε πρώτο στάδιο, χωρίς ηγεμονισμούς και μικρομεγαλισμούς που θα διαχειριστεί με αξιόπιστο και διαφανή τρόπο τις διαδικασίες κατά την περίοδο μέχρι τη σύγκλιση της Συντακτικής Συνέλευσης του νέου φορέα».

Για την ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ Β:
Αθανασόπουλος Παύλος, Αντωνάκου Δανάη, Βασιλάκης Βαγγέλης, Γιαταγάνας Ξενοφών, Γκέκας Γιώργος, Γκέκας Αχιλλέας, Διακουλάκης Νίκος, Δόλγερας Απόστολος, Ιωαννίδης Σταύρος, Καβάσαλης Πέτρος, Καλογήρου Γιάννης, Καλουδιώτης Δημήτρης, Καρούνος Θόδωρος, Κασιμάτης Νίκος, Λάζος Χρήστος, Λώλος Σαράντης, Μαυρογιάννης Θανάσης, Μερεντίτης Δημήτρης, Μπιτζάνης Κώστας, Ραλλίδης Βασίλης, Ρούσης Ηλίας, Σμιτ Νίκος, Τότσιου Γιολάντα, Τριανταφύλλης Γιώργος, Χαρμανίδης Φίλιππος, Χλωμούδης Κώστας.

«Ενας φαλάκρας απέξω κι από μέσα»

Του Σωτήρη Γκορίτσα

Οι αυταπάτες της πολιτικής και η δαιμονοποίηση του αντιπάλου

«Ενα καράβι για να πιάσει στο Πέραμα έπρεπε να λαδώσει, αλλιώς να πάει Καλαμάτα ή Χαλκίδα. Επρεπε να το κάνει διότι ήξερε ότι μόλις θα γέμιζε καράβια το Πέραμα το σωματείο θα άρπαζε την ευκαιρία να κηρύξει απεργία. Οταν μετά, στην απεργία, γίνονταν επεισόδια με όσους από εμάς είχαμε ανάγκη να δουλέψουμε, η Αστυνομία στις αλλεπάλληλες κλήσεις μας ήταν κουφή. Αποτέλεσμα; Τα καράβια σήμερα επισκευάζονται σε Τουρκία και Κίνα και απεργοί
και μη κοιταζόμαστε αμίλητοι στην απέραντη καφετέρια που έγινε το Πέραμα».

Λέει κάτι που δεν ξέραμε ο ναυτεργάτης από το Κερατσίνι; Πέφτουμε ακόμη από τα σύννεφα με τον συνδικαλιστή της Σωτηρίας και τα 50.000 ευρώ του; Τον αρχισυνδικαλιστή με τα πλαστά πιστοποιητικά αναπηρίας του παιδιού του, τον άλλον που ανέθεσε στην κόρη του μελέτη με αμοιβή 200.000 ευρώ την οποία δεν παρέδωσε ποτέ, τον γνωστό που εισέπραττε παράνομα εκατομμύρια από τη διοίκηση την οποία υποτίθεται αντιπολιτευόταν; «Τόση πια αθωότητα;» αναρωτιέμαι κι εγώ μαζί με τον παλαιοροκά Πουλικάκο, που υποθέτω ότι ως μη «αθώος» θα γνώριζε εκτός της Χρυσής Αυγής και πώς ο συνδικαλισμός μπορεί στο όνομα «εργατικών δικαιωμάτων, αλληλεγγύης, σοσιαλισμού κ.λπ.» να εξελιχθεί σε μια κερδοφόρα επιχείρηση.

Μόνο που τόσα χρόνια - αθώοι και μη - απασχολημένοι με αυτά, δεν είδαμε ότι δίπλα μας, από την Αίγυπτο μέχρι τη Λιβύη και από τη Συρία ώς το Πακιστάν, η οικονομική τους ανάπτυξη πήγαινε με ταχύτητα Ζάσταβα ενώ ο πληθυσμός τους αυξανόταν με ταχύτητα Φεράρι. Την ώρα δηλαδή που εδώ τρώγαμε τα δανεικά της Ευρώπης, 800.000 νέοι Αιγύπτιοι ζητούσαν κάθε χρόνο δουλειά. Για να μπορέσουν να τη βρουν χρειάζεται 5%-6% ρυθμός ανάπτυξης της οικονομίας τους. Μέχρι τότε, αυτό που βλέπουν είναι μια θάλασσα μόνο να τους χωρίζει από την Ευρώπη των ηλικιωμένων που έχουν γεμάτα τα ψυγεία και τους σκουπιδοτενεκέδες τους.

Εμείς - αθώοι και μη - δεν πήραμε χαμπάρι ότι η πείνα δίπλα μας σε συνδυασμό με τις κάθε είδους δικτατορίες τους - κάποιες απ' αυτές βοηθήσαμε παλαιότερα - δεν τους αφήνει πολλές επιλογές. Θα την περάσουν τη θάλασσα, θα έρθουν, όσους τοίχους, όσα σύρματα, όσες Frontex περιπολίες και αν ορθώσουμε μπροστά τους. Θα περάσουν ακόμα και αν ξέρουν ότι τα παιδιά τους θα χαθούν στο πέρασμα. Δεν υπάρχει τίποτα που να μπορεί να αντισταθεί στην ανάγκη για ζωή. Οσοι τα καταφέρνουν και φτάνουν δεν έχουν από πουθενά να ζεσταθούν εκτός από την κοινότητά τους. Αυτή τους κρατάει ενωμένους με τον τρόπο ζωής που έμαθαν από τους γονείς τους. Οπως ακριβώς πριν από χρόνια αυτό κράτησε ζωντανούς και εμάς, μετανάστες τότε σε Γερμανία, Αυστραλία, Αμερική - χώρες υποδοχής που αντιλήφθηκαν γρήγορα το νέο εκρηκτικό χαρμάνι και όρισαν εξαρχής νόμους και κανόνες για την ειρηνική συνύπαρξη.

Εμείς εδώ τι κάναμε; Αυτό που ξέρουμε: τίποτα! Εκτός από το να παρακολουθούμε κατόπιν εορτής τηλεόραση. Τελευταίο επεισόδιο η μεταγωγή χρυσαυγιτών από ΓΑΔΑ σε Ευελπίδων και τούμπαλιν, κάτω από σχόλια «άναυδων» δημοσιογράφων. Ακολουθούν και οι προγλωσσικοί διάλογοι των χρυσαυγιτών μέχρι να τους συνηθίσουμε και να νιώσουμε ότι δεν είναι δα και τίποτα εξωγήινοι, «άνθρωποι της διπλανής πόρτας» είναι. Που μας προσφέρουν μάλιστα σόου, φωτιές, κραυγές, άρβυλα, σημαίες, ένα live γουέστερν ανώτερο από τα σαχλά μας σίριαλ. Υπάρχει όμως μια διαφορά. Το αίμα που κύλησε δεν ήταν απ' το σόου, ήταν πραγματικό. Ούτε αυτό όμως μας εντυπωσιάζει τόσο. Είμαστε εθισμένοι, αφού όλο και κάποιος αγανακτισμένος, κάποιος κουκουλοφόρος έξω από τη Marfin μάς έδινε κάθε τόσο τη δόση βίας. Μέχρι που τα κατάφερε και έκανε το κτήνος κατοικίδιο.

Τριάντα χρόνια συγχυσμένης εφηβείας και άρνησης ενηλικίωσης ολόκληρης της κοινωνίας φυσικά οδήγησαν στην κατάρρευσή της - και πολύ άργησε - και μας άφησαν ξαφνικά ορφανούς. Οχι από ιδεολογία αλλά από ταυτότητα. Δεν είναι ναζισμός, δεν είναι ιδεολογία αυτό που οδηγεί 420.000 Ελληνες στη Χρυσή Αυγή. Είναι εκδίκηση για την απώλεια της ταυτότητας, όπως επισημαίνει ο Στέλιος Ράμφος. Είναι εκδίκηση με τον μόνο τρόπο που ξέρουμε, το αντριλίκι, τα μπράτσα, τον τσαμπουκά του Ελληναρά. Αυτόν τον τρόπο δεν διδασκόμαστε από την Ιστορία του σχολείου; Από το σχολείο, λοιπόν, ώς το γήπεδο και από τον τρόπο οδήγησης μέχρι το «χτίσιμο» καθηγητών στο πανεπιστήμιο, από το μαχαίρωμα για μια παραγγελιά στο σκυλάδικο μέχρι το μαχαίρωμα του Π. Φύσσα στο Πέραμα, μία ευθεία είναι. Ενας δρόμος. Στρωμένος με τους κοινούς μύθους αριστερών και δεξιών: «Το Κακό, ο Διάβολος για τους μεν - ο Καπιταλισμός για τους δε. Η μετά θάνατον ζωή, ο Παράδεισος για τους από εδώ - ο Κομμουνισμός για τους απέναντι. Η αμαρτία και η εξομολόγηση στον παπά για τους μεν - το κομματικό λάθος και η αυτοκριτική στο κόμμα για τους δε», και άλλα εύστοχα που ανέφερε πρόσφατα η Σώτη Τριανταφύλλου, φανερώνοντας ακόμη πιο καθαρά την απέραντη σύγχυση της χώρας για το τι θεωρεί «αριστερό», τι «δεξιό», τι προοδευτικό και τι αντιδραστικό.

Τι είμαι τώρα - αναρωτιέται κάθε ανήλικος που μένει ξαφνικά χωρίς πατέρα - γιος, άντρας, παιδί, μεγάλος; Οσο και διεφθαρμένος να ήταν ο αποθανών, μπορεί ο έφηβος να συνεχίσει να ζει εσωτερικό ερείπιο και ψυχικά διαλυμένος; Μπορούν οι νέοι πολιτικοί καβγάδες, η σύγκρουση με τους απέναντι και τα λοιπά γνωστά και ασφαλή χούγια του πατέρα του, παιγμένα τώρα από άλλους, να του καλύψουν το εσωτερικό του κενό; Το βλέπει ότι είναι αδύνατον, έχουν ξοφλήσει όλα μέσα του. Ο πόνος όμως της απώλειας και η ταραχή του όλο και μεγαλώνουν. Είναι επιτακτική η ανάγκη να βρει και αυτός επειγόντως το νέο πατρικό πρότυπο που θα του προσφέρει την προστασία που έχασε. Οπως τα ορφανά του ΠΑΣΟΚ βρήκαν στέγη σε εκείνον τον νέο πατέρα που τους υπόσχεται «κατάργηση του Μνημονίου και εκδρομή στην Ντίσνεϊλαντ», έτσι τα πιο αντιδραστικά, βίαια και πρωτόγονα βρίσκουν στέγη στον άλλο νέο πατέρα που υπόσχεται «τιμή, ασφάλεια, υπερηφάνεια». Σιγά μην άκουσε ποτέ κανείς τους τον «Πολιτευτή» του Σαββόπουλου και για τον «...φαλάκρα απέξω κι από μέσα, που χαμογελάει ναι, γιατί να σκοτιστεί».

Ο Σωτήρης Γκορίτσας είναι σκηνοθέτης

Πηγή: Εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ

Το λιτοδίαιτο κράτος

Του Δημήτρη Σκάλκου

«Μην ταΐζεις το θηρίο!» (starve the beast) διακήρυττε η ρεϊγκανική Δεξιά στην προσπάθειά της να περιορίσει τις αμερικανικές δημόσιες δαπάνες, στερώντας από τον αδηφάγο και υπερτροφικό κρατικό Λεβιάθαν τα φορολογικά έσοδα που το θρέφουν. Αντίθετα, ο σπουδαίος οικονομολόγος Γουίλιαμ Νισκάνεν (1933-2011), με σημαντική συνεισφορά στην περίφημη «σχολή της δημόσιας επιλογής», υποστήριζε ότι η υψηλή φορολόγηση καθιστά τις δαπάνες λιγότερο δημοφιλείς και, συνεπώς, συμβάλει αποτελεσματικότερα στον περιορισμό του μεγέθους του κράτους.

Στην περίπτωση της μνημονιακής Ελλάδας, το παραπάνω δίλημμα επιλύεται εκ των πραγμάτων από τη ζοφερή κατάσταση των δημόσιων οικονομικών, η οποία επιβάλει τον ριζικό περιορισμό των κρατικών δαπανών. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη των οικονομολόγων Πολ ντε Γκρόου και Γεμέι Τζέι για το Κέντρο Ευρωπαϊκών Μελετών Πολιτικής (CEPS), η μείωση του ελληνικού δημόσιου χρέους στο μισό του (ήτοι, στα διαχειρίσιμα επίπεδα του 90%) θα απαιτούσε τη διατήρηση της αύξησης του ΑΕΠ κατά 2% για πενήντα συναπτά έτη! Έτσι, το ασφυκτικό «δημοσιονομικό περιθώριο» περιορίζει δραστικά τις δυνατότητες δημόσιας χρηματοδότησης. Με άλλα λόγια, ουκ αν λάβεις παρά του μη έχοντος.

Ωστόσο, το υπερτροφικό κράτος δεν είναι αναγκαίο, ούτε και επιθυμητό, να δώσει τη θέση του στο ατροφικό και υποσιτιζόμενο κράτος. Η πρωτοφανής οικονομική κρίση οδήγησε σε μία ανυπολόγιστη κοινωνική καταστροφή (που ταυτόχρονα, η οποία επιβάλει την ανάπτυξη ενός λειτουργικού συστήματος κοινωνικής προστασίας. Τα φαινόμενα της ακραίας φτώχειας, της υψηλής ανεργίας δοκιμάζουν το κοινωνικό συμβόλαιο, αδυνατίζουν την κοινωνική συνοχή διευρύνοντας τις οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες και υπονομεύουν την ανάπτυξη καθώς απαξιώνουν πολύτιμο ανθρώπινο κεφάλαιο. Ως εκ τούτου, το καίριο ερώτημα της πολιτικής στη σημερινή Ελλάδα δεν (μπορεί να) είναι άλλο παρά το πώς ξοδεύει κάποιος σε συνθήκες δημοσιονομικής κατάρρευσης.

Οι απαντήσεις μας σε αυτό το ερώτημα οφείλουν να κινηθούν γύρω από τους παρακάτω τρεις άξονες:

-Η δημοσιονομική εγκράτεια είναι μονόδρομος. Με την ελληνική οικονομία να βρίσκεται σε οριακό σημείο στα επόμενα χρόνια, το επιστημονικά ενδιαφέρον θεωρητικό ζήτημα «ανάπτυξη ή λιτότητα» απλά δεν βρίσκει εφαρμογή στη χώρα μας καθώς κάθε απόκλιση μας φέρνει εγγύτερα στην καταστροφή. Στο υφιστάμενο πλαίσιο κάθε δαπάνη θα πρέπει να είναι στοχευμένη και απόλυτα αιτιολογημένη.

-Μεταφορά του κέντρου βάρους των δαπανών από τις δημόσιες επενδύσεις (υποδομές) στις κοινωνικές επενδύσεις (ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης, εκπαίδευση/κατάρτιση, πολιτικές στήριξης της οικογένειας, κ.ά).

-Απαιτείται λεπτομερής αξιολόγηση και προσεκτικός σχεδιασμός κάθε πτυχής των δημόσιων πολιτικών. Ποιες περικοπές δαπανών είναι περισσότερο αποτελεσματικές; Από ποιους τομείς και με τι ρυθμό προχωρούμε σε απελευθερώσεις αγορών; Ποιες φορολογικές παρεμβάσεις είναι δημοσιονομικά βέλτιστες και προκαλούν τις μικρότερες κοινωνικές αδικίες;

Έτσι λοιπόν και κατά παράδοξο τρόπο, το λιτοδίαιτο κράτος της μεταμνημονιακής Ελλάδας όχι μόνο δεν καταργεί την ιδεολογική αντιπαράθεση αλλά, αντίθετα, επαναφέρει την πολιτική στο κέντρο της δημόσιας συζήτησης. Τα πολιτικά κόμματα υποχρεούνται πλέον να ιεραρχήσουν τους στόχους τους, να επιλέξουν τις προτεραιότητές τους και να εξηγήσουν στους πολίτες τις επιλογές τους. Η εποχή της Γ΄ Ελληνικής Δημοκρατίας, όπου τα αιτήματα των ποικίλων οργανωμένων ομάδων συμφερόντων γίνονταν ασμένως αποδεκτά από ένα μεγάλο αλλά ταυτόχρονα «κούφιο» και ανίσχυρο κράτος, μοιάζει να έχει (ευτυχώς) παρέλθει οριστικά.

Στην εξαιρετικά ενδιαφέρουσα συζήτηση των ημερών για τον ρόλο της κεντροαριστεράς στην υπέρβαση της παρούσας κρίσης, ο νέος ρόλος του κράτους πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο λεπτομερούς επεξεργασίας. Η επίκληση της (πανευρωπαϊκά δοκιμαζόμενης) σοσιαλδημοκρατίας δεν αρκεί για να ανανεώσει τον από χρόνια αφυδατωμένο από τον κρατισμό πολιτικό λόγο των κομμάτων που κινούνται στο χώρο της κεντροαριστεράς..

Στις ειδικές συνθήκες της σημερινής Ελλάδας οι απαντήσεις δεν μπορούν να βρεθούν στον υπερ-φιλελευθερισμό της ελλιπούς κοινωνικής προστασίας, ούτε στην παρωχημένη «κεϋνσιανή» αντίληψη των υπερ-εκτιμημένων δημοσιονομικών «πολλαπλασιαστών». Απαιτείται ένα κράτος επαρκώς ισχυρό ώστε να αντιστέκεται στην άλωσή του από τα ειδικά συμφέροντα και ταυτόχρονα αρκετά «αδύναμο» προκειμένου να μην καταπνίγει τον δυναμισμό των αγορών που ενισχύουν τη δημιουργικότητα και παράγουν καινοτομία.

Γνωρίζουμε πολύ καλά ότι το κράτος μπορεί να γίνει ένας δυνάστης, μπορεί όμως να γίνει και καλός υπηρέτης. Είναι τουλάχιστον παρήγορο ότι, το λιτοδίαιτο κράτος της επόμενης μέρας δεν αφήνει πολλά περιθώρια στους ανέξοδους λαϊκισμούς, τον λογαριασμό των οποίων προσπαθούμε να πληρώσουμε σήμερα.

Ο Δημήτρης Σκάλκος είναι πολιτικός επιστήμονας-διεθνολόγος. Τελευταίο του βιβλίο οι «Αλήθειες για τον Φιλελευθερισμό».

Για μια δημοκρατική προοδευτική παράταξη

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΕ ΙΔΡΥΤΙΚΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ ΠΑΡΑΤΑΞΗ

1. Έκκληση - πρόσκληση

Αυτό δεν είναι Διακήρυξη δημιουργίας νέου κόμματος.

Είναι έκκληση και πρόσκληση.

Απευθύνεται στους πολίτες, στα κόμματα, στις συλλογικότητες, στα πολιτικά πρόσωπα, στις συνδικαλιστικές, τις αυτοδιοικητικές και τις πνευματικές δυνάμεις που κινούνται στον χώρο της σοσιαλδημοκρατίας, της δημοκρατικής αριστεράς, του φιλελεύθερου κέντρου, της πολιτικής οικολογίας, του προοδευτικού ευρωπαϊσμού.

Προσκαλεί όλους να συνεργαστούν για την ανασυγκρότηση του χώρου. Χωρίς αποκλεισμούς. Χωρίς ηγεμονισμούς.

Υπάρχουν στιγμές στην πορεία ενός έθνους που οι ιστορικές πολιτικές παρατάξεις είναι υποχρεωμένες να επαναθεμελιωθούν, να ορίσουν ξανά την παρουσία τους στην πολιτική ζωή του τόπου. Αλλιώς παρακμάζουν και εξαφανίζονται.

Η επαναθεμελίωση δεν γίνεται μόνο με προτάσεις, τεχνοκρατική επάρκεια, στόχους και εργαλεία. Χρειάζεται μια στρατηγική που να προβάλει τους εαυτούς μας στο μέλλον. Σε έναν Κόσμο που μεταβάλλεται, σε έναν χαοτικό καπιταλισμό και μιαν Ευρώπη που αναζητά την προοπτική της. Χρειάζεται μια εικόνα της Ελλάδας στο μέλλον, βγαλμένη από την ιστορία της, που θα προσανατολίζει και θα συνθέτει όσες κοινωνικές και πνευματικές δυνάμεις κινούνται σε αυτή την κατεύθυνση.

2. Στην εποχή της εθνικής ανασυγκρότησης
Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια τέτοια στιγμή. Η κρίση εξακολουθεί να είναι βαθιά, όμως αλλάζει φάση και χαρακτήρα. Οι οικονομικοί κίνδυνοι παραμένουν, αλλά οι πολιτικοί παράγοντες από τους οποίους εξαρτάται η υπέρβαση της κρίσης έρχονται σε πρώτο πλάνο.

Η εποχή των μνημονίων φαίνεται να φτάνει στο τέλος της. Το τραύμα της εθνικής πόλωσης δεν θα σβήσει εύκολα, θα χρειαστεί μάλιστα πολύ κουράγιο και συμφιλιωτική επιμονή απ’ όλες τις πλευρές για να ξεπεραστεί. Όμως, η πολιτική δραστηριότητα δεν θα περιορίζεται στην αντίθεση μνημόνιο-αντιμνημόνιο.

Μετά από μια καταστροφή, η Ελλάδα ξαναποκτά τη δυνατότητα και τα μέσα να σχεδιάσει το μέλλον της. Να ορίσει ρεαλιστικά τη μελλοντική θέση που θέλει να καταλάβει στον παγκόσμιο ανταγωνισμό και να κινηθεί δυναμικά για να την κατακτήσει. Η Εθνική Ανασυγκρότηση είναι το ζητούμενο της νέας φάσης στην οποία έχουμε ήδη μπει. Και είναι ένα πρόβλημα πολιτικό, παραγωγικό και πολιτισμικό.

3. Ποιά ανάπτυξη θέλουμε; Δικαιούμαστε να αποφασίσουμε
Μετά έξι χρόνια συνεχούς ύφεσης οι πολίτες με το δίκιο τους ελπίζουν και ζητούν να δουν την απαρχή της ανάκαμψης, να βεβαιωθούν ότι ξεκολλάμε από τον πάτο. Η κρίση όμως μας έμαθε με τραγικό τρόπο ότι οι άμεσες οικονομικές προσδοκίες εξαρτώνται από κεντρικότερες στρατηγικές επιλογές.

Τι ανάπτυξη θα έχουμε την προσεχή δεκαετία;

Θα είναι μια ανάπτυξη ρηχή, ασθενική; Θα βασίζεται στη φτηνή εργατική δύναμη, στην άγρια ανασφάλεια και στην κυνική αποδοχή των μεγάλων ανισοτήτων; Θα αδιαφορεί για τις υποδομές και θα περιφρονεί το περιβάλλον; Θα είναι η επανάληψη ενός κρατισμού και μιας προσοδοθηρίας για φτωχούς;

Ή θα σταθούμε ικανοί να αλλάξουμε ριζικά το κράτος και το παραγωγικό μοντέλο ώστε η Ελλάδα να πετύχει μια δυναμική και βιώσιμη ανάπτυξη που θα δώσει πολλές και καλές θέσεις εργασίας; Που θα δώσει ευκαιρίες για όλους χωρίς μεσάζοντες, παρέες και τον ραγιαδισμό του ρουσφετιού; Που θα αναβαθμίσει το κράτος δικαίου και θα αναδιοργανώσει εκ βάθρων τη δημόσια διοίκηση; Και αν το πετύχουμε, ποιος θα διαχειριστεί την κατανομή των πόρων ώστε να ενισχύεται σταθερά η κοινωνική συνοχή και η κοινωνική δικαιοσύνη; Το πολιτικό σύστημα με βάση παλαιές εξαρτήσεις και νέες υποσχέσεις; Ή μια κοινωνική συμφωνία των πολιτών που θα στηρίζει τους πραγματικά αδύναμους και όχι μόνον εκείνους που έχουν πιο δυνατή φωνή;

Η αλλαγή του κράτους και του παραγωγικού μοντέλου απαιτεί τη μέγιστη διανοητική και συναισθηματική προσπάθεια σε συνδυασμό με την τεχνοκρατική και διοικητική γνώση. Πρωτίστως όμως χρειάζεται να γίνει έργο και κτήμα ευρύτερων κοινωνικών δυνάμεων, στις οποίες θα έχουν κεντρικό ρόλο η μισθωτή εργασία του ιδιωτικού τομέα ώστε να ενισχυθεί ξανά η διαπραγματευτική της δύναμη. Τα δικαιώματα των σημερινών παιδιών αφού αυτά προπάντων θα βιώσουν τις ωδίνες της ανασυγκρότησης. Η εξωστρεφής και καινοτόμος επιχειρηματικότητα. Η νέα προηγμένη αγροτική παραγωγή. Ο δημόσιος υπάλληλος που θέλει να αποκαταστήσει την αξιοπρέπεια της εργασίας του μέσα από τη ριζική μεταρρύθμιση του κράτους. Η μεσαία τάξη που θα θελήσει να ανασυνταχθεί σεβόμενη τις υποχρεώσεις προς την κοινωνία, δηλαδή πληρώνοντας τους φόρους που της αναλογούν. Η ανασύσταση του κράτους πρόνοιας ως συμμαχία των λαϊκών και των μεσαίων στρωμάτων, έτσι ώστε να ανταποκριθεί στις νέες ανάγκες που γέννησαν η ανεργία, η περιθωριοποίηση και η ανασφάλεια. Η καθιέρωση ενός ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος.

4. Χωρίς ντροπή γι αυτό που είμαστε
Η κρίση μπορεί να οδηγήσει σε μια νέα εθνική αυτογνωσία και σε μια νέα πατριωτική υπερηφάνεια. Χωρίς την κομπλεξική εθνικιστική αλαζονεία γι’ αυτό που νομίζουμε ότι είμαστε ενώ δεν είμαστε. Χωρίς ντροπή γι αυτό που είμαστε.

Στην κρίση οι Έλληνες δεν είναι ούτε αμαρτωλοί ούτε θύματα. Είναι υπεύθυνοι και άτυχοι. Υπεύθυνοι για τις εθνικές ολιγωρίες, άτυχοι γιατί στη δύσκολη στιγμή βρήκαν απέναντι τους μια Ευρωπαϊκή Ένωση αιφνιδιασμένη, μυωπική, συντηρητική, διαιρεμένη και αναδιπλωμένη στους εθνικισμούς της.

Την ίδια όμως στιγμή, οι Έλληνες κράτησαν όρθιο το φρόνημα του πολίτη, αντέχοντας μέχρι σήμερα τις ασφυκτικές πιέσεις από πολλά μέτωπα. Από την ίδια την κρίση, τα λάθη της συνταγής που δόθηκε για τη θεραπεία, την κοινωνική περιθωριοποίηση, την ευρωπαϊκή αμφισημία, την επιθετικότητα των διεθνών κερδοσκόπων, τους διάσημους «προφήτες» της καταστροφής μας. Από τα λάθη και τη μετριότητα των κυβερνητικών χειρισμών, την ιδιοτελή ολιγωρία του πολιτικού συστήματος, τη διχαστική ατμόσφαιρα, τους δεξιούς και αριστερούς κήρυκες μιας νέας αλλά εξίσου απεχθούς εθνικοφροσύνης που αμφισβητούσε την ελληνικότητα του αντίπαλου. Από την ακραία δημαγωγική στάση των ποικίλων αντιπολιτεύσεων, τη χυδαία λαϊκιστική δημοσιογραφία, τον κυνισμό και την λοιδορία των διεθνών ΜΜΕ, τους συνωμοσιολόγους και τους ψευδολόγους που μοίραζαν φρούδες ελπίδες και μαγικές λύσεις.

Είμαστε ως λαός ανθεκτικοί και θυμωμένοι, θυμωμένοι και στοχαστικοί, στοχαστικοί και όχι ηττημένοι. Μέσα στο καμίνι της κρίσης, μπορεί να κατακτηθεί μια νέα εθνική αυτογνωσία, να χτιστεί και πάλι ένα αίσθημα λαϊκής υπερηφάνειας, που η σεμνότητά της θα την απομακρύνει από τον λαϊκισμό και η πατριωτική της ρίζα από τον εθνικισμό. Για να βγει η Ελλάδα από τη θέση του κράτους-παρία, να επανακτήσει τη διεθνή της αξιοπρέπεια και να διεκδικήσει ρόλο στις διαδικασίες της ευρωπαϊκής ενοποίησης που θα επιταχυνθούν. Για μια Ενωμένη Ευρώπη που δεν θα είναι, γιατί δεν μπορεί πια να είναι, πολιτικό σχέδιο των ελίτ, αφού η κρίση πολιτικοποίησε στο έπακρο τη διαδικασία ενοποίησης. Για έναν ευρωπαϊσμό, όχι μόνο προοδευτικό αλλά και λαϊκό. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να περιορίσουμε στην αρχή και να αντιστρέψουμε αργότερα τον διαχεόμενο ευρωσκεπτικισμό.

5. Ούτε δεξιά ούτε νεοκομμουνιστική αριστερά
Αυτός είναι ο νέος ρόλος της ιστορικής παράταξης της σοσιαλδημοκρατίας, της δημοκρατικής αριστεράς, του φιλελεύθερου κέντρου, όλου του κεντροαριστερού χώρου: Εθνική Ανασυγκρότηση - αλλαγή του κράτους και του παραγωγικού μοντέλου – νέα συμπόρευση της εθνικής αυτογνωσίας με τον προοδευτικό λαϊκό ευρωπαϊσμό.

Όρος για την εκπλήρωσή του είναι η σύγκλιση και η συνεργασία όλων εκείνων των συλλογικών μορφών και των πολιτών που δεν αναγνωρίζονται ούτε στη δεξιά ούτε στη νεοκομμουνιστική-εθνολαϊκιστική αριστερά.

Η σύγκλιση πρέπει να γίνει με τρόπο που να διασφαλίζει την πολιτική σταθερότητα από την οποία πρωτίστως πλέον εξαρτάται η ανάκαμψη της οικονομίας, η διασφάλιση του ευρωπαϊκού προσανατολισμού της χώρας και η ανακούφιση των λαϊκών στρωμάτων.

Η συγκρότηση της νέας προοδευτικής δημοκρατικής παράταξης θα συμβάλλει στη σταθερότητα και την πολιτική ανανέωση. Η κατάρρευση του μεταπολιτευτικού κομματικού συστήματος έχει οδηγήσει σε ένα ασταθές ακόμα κομματικό σκηνικό, με ανησυχητικά χαρακτηριστικά. Ο μικρός δικομματισμός ΝΔ-ΣΥΡΙΖΑ είναι πολιτικά στείρος, προγραμματικά οπισθοδρομικός και ιδεολογικά συντηρητικός. Εγκλωβίζει, δεν απελευθερώνει τις δυνάμεις της χώρας, δεν οδηγεί σε βιώσιμη ανάπτυξη. Η τερατογένεση της νεοναζιστικής Χρυσής Αυγής εξελίχτηκε σε σαράκι της δημοκρατίας. Η αποτρόπαιη δολοφονία του Παύλου Φύσσα στο Κερατσίνι έκρουσε τον κώδωνα ενός κινδύνου που ήταν εδώ και καιρό προφανής. Η άμυνα της Πολιτείας έναντι της εγκληματικής οργάνωσης είναι επιβεβλημένη.

Η ισχυροποίηση της ευρύτερης κεντροαριστερής παράταξης θα αποσυμπιέσει τη σημερινή αίσθηση της εμφύλιας αντιπαράθεσης. Θα συμβάλει στην αποκατάσταση μιας ελάχιστης εθνικής συναίνεσης ώστε ο πολιτικός αντίπαλος να μην γίνει πάλι εσωτερικός εχθρός. Θα επαναφέρει την πολιτική και κοινωνική δυναμική στον αστερισμό της δημοκρατίας και του πλουραλισμού. Θα συνδέσει την εθνική ανασυγκρότηση με ένα προοδευτικό και ρεαλιστικό πρόγραμμα αλλαγών στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Θα ενισχύσει τις φιλελεύθερες εκσυγχρονιστικές φωνές στη ΝΔ και τις δημοκρατικές φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις στον ΣΥΡΙΖΑ.

Η κοινωνία αρχίζει να αισθάνεται το κενό. Γι’ αυτό υπάρχει μια ρητή αλλά και μια σιωπηλή ζήτηση των πολιτών για κάτι καινούργιο στον ευρύτερο δημοκρατικό προοδευτικό χώρο. Γι’ αυτό δημιουργείται η κοινή συνείδηση ότι κάτι μπορεί να γίνει τώρα, σύντομα.

6. Πρόσκληση για Ιδρυτική Συνέλευση

Με αυτή την αγωνία απευθύνουμε έκκληση στις δυνάμεις της ευρύτερης δημοκρατικής προοδευτικής παράταξης, στο ΠΑΣΟΚ, τη ΔΗΜΑΡ, τις δυνάμεις της οικολογίας, της αυτοδιοίκησης, τις πολιτικές και κοινωνικές συλλογικότητες και προσωπικότητες, να συνεργαστούν για την ανασυγκρότηση του χώρου.

Η ανασυγκρότηση δεν θα είναι μόνο οργανωτική, αλλά βαθιά πολιτική. Θα είναι αυτοκριτική για την ως τώρα πορεία, προγραμματική για το μέλλον, και κυρίως θα στοχεύσει στην ανάδειξη νέων ανθρώπων που θα ανανεώσουν την πολιτική ηγεσία της παράταξης και της χώρας.

Προτείνουμε τη δημιουργία ενός κοινού πολιτικού φορέα που θα συστεγάσει όλους, χωρίς να απαιτήσει τη διάλυση των υπαρχόντων κομμάτων και συλλογικοτήτων. Ο φορέας μπορεί να συσταθεί τους προσεχείς μήνες μέσα από μια Ιδρυτική Συνέλευση, με συμφωνημένες διαδικασίες και να εξελιχθεί στο κέντρο των κοινών επεξεργασιών για το σχέδιο εθνικής ανασυγκρότησης, με προτεραιότητα στο πρόγραμμα για τις ευρωεκλογές και τις αυτοδιοικητικές εκλογές.

Παρακολουθούμε με ενδιαφέρον τις κινήσεις που κάνουν ξεχωριστά το ΠΑΣΟΚ και η ΔΗΜΑΡ, θεωρώντας όμως ότι αυτές πρέπει να συγκλίνουν και να συναντηθούν στο άμεσο μέλλον. Η κοινή αναφορά στο Κόμμα των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, η ανταπόκριση στο ενωτικό τους κάλεσμα, διευκολύνει τη διαδικασία.

Χαιρετίζουμε την πρωτοβουλία των «5 Δημάρχων» και άλλων αυτοδιοικητικών φορέων του ίδιου χώρου, που δείχνουν ένα δρόμο συνεργασίας στη βάση αξιών που συμμεριζόμαστε.

Δεν είναι δικιά μας δουλειά να προκαταλάβουμε τους τρόπους και τις διαδικασίες της ανασυγκρότησης. Υπάρχουν πολλές διεθνείς και ελληνικές εμπειρίες και υπάρχουν πολλοί που τις ξέρουν καλύτερα από εμάς. Το μόνο που θέλουμε είναι να καλέσουμε τους ενδιαφερόμενους επιτέλους να προχωρήσουν. Προτάσσοντας την κοινή μοίρα, όχι την ιδιοτέλεια. Αναλαμβάνοντας αποφασιστικά την ευθύνη, όχι απαριθμώντας τις δυσκολίες του εγχειρήματος.

Και υπογράφουμε την πρόσκληση αυτή, πολίτες με διαφορετικές εμπειρίες και αφετηρίες αλλά με κοινές αγωνίες, με μόνο το δικαίωμα που μας δίνει η πολύχρονη παρουσία και έγνοια μας για αυτόν τον ευρύτερο πολιτικό χώρο και αυτόν τον τόπο.

Ακολουθούν οι υπογραφές με αλφαβητική σειρά

1 Αγανίδης Πασχάλης, οικονομολόγος
2 Αγριαντώνη Χριστίνα, καθηγήτρια πανεπιστημίου Θεσσαλίας
3 Αλιβιζάτος Νίκος, καθηγητής πανεπιστημίου Αθηνών
4 Αντωνίου Γιάννης, εκπαιδευτικός
5 Ασημακόπουλος Δημήτρης,επιχειρηματίας, τ.πρόεδρος ΓΣΕΒΕ
6 Αυγερινός Παρασκευάς
7 Βαμβακάς Βασίλης, λέκτορας ΑΠΘ
8 Βασιλάκη Μαρία, καθηγήτρια πανεπιστημίου Θεσσαλίας
9 Βερνίκος Γιώργος, επιχειρηματίας
10 Βλαχάκης Ηλίας, επιχειρηματίας, γ.γ. ΕΣΕΕ
11 Βούλγαρης Γιάννης, καθηγητής Παντείου Πανεπιστημίου
12 Γεωργάτος Γεράσιμος, εκπαιδευτικός
13 Γκορίτσας Σωτήρης, κινηματογραφιστής
14 Γκουρτσογιάννη Μελίττα, αρχιτέκτονας
15 Γραβάνης Αχιλλέας, καθηγητής πανεπιστημίου Κρήτης
16 Γραμματικάκης Γιώργος, ομότιμος καθηγητής πανεπιστημίου Κρήτης
17 Δέλκος Κώστας, ηλεκτρολόγος μηχανικός
18 Δερβένης Χρήστος, γιατρός
19 Δοξιάδης Αρίστος, οικονομολόγος
20 Δρέττα Αθηνά,οδοντογιατρός
21 Ευθυμιόπουλος Ηλίας, περιβαλλοντολόγος
22 Θεοδωρόπουλος Κώστας,κίνημα τυφλών
23 Καλογήρου Γιάννης, καθηγητής Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου
24 Καλοκαιρινός Αλέξης, καθηγητής πανεπιστημίου Κρήτης
25 Καούνης Γιάννης, δικηγόρος
26 Καρακωστάκη Χαριτίνη, κοινωνιολόγος
27 Καστανάς Λεωνίδας, εκπαιδευτικός, μπλόγκερ
28 Καστρινάκη Αγγέλα, πεζογράφος, καθηγήτρια πανεπιστημίου Κρήτης
29 Κουρουζίδης Σάκης, δρ. σεισμολόγος
30 Λιβαδάς Σταύρος, μηχανολόγος - ηλεκτρολόγος
31 Μάρκαρης Πέτρος, συγγραφέας
32 Ματσαγγάνης Μάνος, καθηγητής οικονομικού πανεπιστημίου Αθηνών
33 Μεϊμάρογλου Γιάννης, εκδότης του περιοδικού «Μεταρρύθμιση»
34 Μήτρου Λίλιαν, καθηγήτρια πανεπιστημίου Αιγαίου
35 Μουζέλης Νίκος, ομότιμος καθηγητής London School of Economics
36 Μπέζος Γιάννης, ηθοποιός
37 Μπένος Σταύρος, πρόεδρος σωματείου ΔΙΑΖΩΜΑ
38 Μπίστης Νίκος, δικηγόρος
39 Παγουλάτος Γιώργος, καθηγητής οικονομικού πανεπιστημίου Αθηνών
40 Παναγιωτόπουλος Παναγής,καθηγητής πανεπιστημίου Αθηνών
41 Πανταζόπουλος Ανδρέας, επ.καθηγητής ΑΠΘ
42 Παπαδάκη Ελίζα, οικονομική αναλύτρια
43 Παπαδημητρίου - Τσάτσου Άννα,
44 Παππάς Φίλιππος, δρ. φιλολογίας, μπλόγκερ
45 Παυλίδου Νιόβη, καθηγήτρια ΑΠΘ
46 Πολίτης Αλέξης, ομότιμος καθηγητής πανεπιστημίου Κρήτης
47 Πορτοκάλογλου Νίκος, μουσικός
48 Ράπτης Νίκος,εκπαιδευτικός, μπλόγκερ
49 Ρεσβάνης Κώστας, δημοσιογράφος
50 Ροζάκης Χρήστος, ομότιμος καθηγητής πανεπιστημίου Αθηνών
51 Σαββάκης Μπάμπης,καθηγητής,πρόεδρος του ερευνητικού Κέντρου Φλεμινγκ
52 Σκάλκος Δημήτρης, πολιτικός επιστήμονας - διεθνολόγος
53 Σαμαντάς Τέλης, κριτικός κινηματογράφου
54 Τριανταφύλλου Σώτη, συγγραφέας
55 Τσικαρδάνη Δώρα, δικηγόρος
56 Χατζημπίρος Κίμων, καθηγητής Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου
57 Χειμωνάς θανάσης, συγγραφέας
58 Χριστοδουλάκης Νίκος, καθηγητής οικονομικού πανεπιστημίου Αθηνών

Για την Ελλάδα στην κρίση

"Η Ελλάδα στην κρίση" του Τάσου Γιαννίτση (Εκδόσεις Πόλις, 2013). Ενα εξαιρετικά χρήσιμο βιβλίο για όσους δηλώνουν μεταρρυθμιστές (όλων των τάσεων & αποχρώσεων), αλλά και για όσους εμφανίζονται (;) στο προθάλαμο της (κυβερνητικής) εξουσίας. Μεταξύ άλλων ο συγγραφέας κωδικοποιεί τις στάσεις και αντιλήψεις που μας έφεραν στην κρίση ως «πεντάλφα της κατάρρευσης: αδράνεια, αμορφωσιά, ανορθολογισμός, απληστία, αρνητισμός» (σ. 94). Δεν πρόκειται για κενή ηθικολογία. Χωρίς μια πειστική εναλλακτική πρόταση, στηριγμένη στην αυτογνωσία και τη συστηματική απόρριψη των προηγούμενων στάσεων και αντιλήψεων, δεν έχουμε μεγάλες ελπίδες.

Ο Γιώργος Σιακαντάρης για το βιβλίο του Τάσου Γιαννίτση έγραψε στην "Μεταρρύθμιση": "Αυτό το βιβλίο του Τάσου Γιαννίτση δεν αποτελεί απλά ένα ακόμη βιβλίο για την ελληνική κρίση. Τρία χρόνια μετά το ξέσπασμά της, έχουμε ένα βιβλίο, το οποίο αν και φαίνεται να εξετάζει την κρίση από οικονομικής πλευράς, στην ουσία είναι ένα πολιτικό έργο. Ενώ υπήρξαν σημαντικά βιβλία που εξέταζαν την κρίση από τη μια ή την άλλη πλευρά της επιστημονικής σκέψης, αυτό το βιβλίο χρησιμοποιεί άψογα την επιστήμη για να κάνει πολιτική. Γιατί τελικά όπως προτείνει ο Τάσος Γιαννίτσης πολιτική είναι να κάνεις το ανέφικτο εφικτό. Και αυτό δεν μπορεί να γίνει, όταν η πολιτική περιφρονεί τη γνώση και την επιστήμη.

Αυτό που ξεφούσκωσε μετά το 2009 είναι η φούσκα των κυρίαρχων μύθων και των στερεότυπων της μεταπολίτευσης. Μύθοι που ήθελαν μια χώρα να αδιαφορεί για τη βιωσιμότητά της και να επικεντρώνεται στην «στηριγμένη στα δάνεια ευημερία». Αυτό που συμπεραίνουμε από την ανάλυση και τα πολλαπλά στοιχεία που παραθέτει ο συγγραφέας για τις αιτίες της κρίσης, είναι πως οι πολίτες αυτού του τόπου είναι θύματα και εν μέρει θύτες ενός συγκεκριμένου τρόπου ζωής που μισεί τον μακροχρόνιο σχεδιασμό.

Ο Γιαννίτσης περιγράφει την κατάρρευση του συστήματος της «εύκολης» αναδιανομής, όπως αυτό κυριάρχησε στο μεταπολιτευτικό αναπτυξιακό μοντέλο. Μια κατάρρευση που δεν ήρθε φυσιολογικά λόγω του κορεσμού του, αλλά λόγω του αδειάσματός του. Ένα άδειασμα που ήταν συνέπεια πολλών – φαινομενικά μόνο άσχετων μεταξύ τους στοιχείων- όπως η απουσία στέρεης παραγωγικής βάσης, η διαφθορά, οι υπόγειες μη θεσμικές συναλλαγές, το πελατειακό σύστημα, ο κρατισμός, αλλά και φαινόμενα όπως η απουσία ορθολογισμού στην πολιτική και στην οικονομία, μιας θεμελιώδους πολιτικής ηθικής και έγνοιας για το συλλογικό συμφέρον. Όλοι οι παράγοντες αυτής της κοινωνίας έδειχναν αποφασισμένοι να συνεχίσουν εκείνο τον τρελό μεσαιωνικό χορό, όπου οι χορευτές συνέχιζαν να χορεύουν μέχρι λιποθυμίας ή και ακόμη θανάτου τους, τον χορό του Αγίου Βίτου.

Ο Γιαννίτσης με γλαφυρότητα αναφέρεται στην πεντάλφα της κατάρρευσης: Αδράνεια, αμορφωσιά, ανορθολογισμός, απληστία και αρνητισμός. Στοιχεία που εντοπίζει τις πηγές τους σ’ ενδογενείς και όχι εξωγενείς παράγοντες. Αν και καθόλου δεν υποτιμά την κακή αρχιτεκτονική του κοινού νομίσματος, ενώ επίσης δεν φείδεται κριτικής και προς την τραγελαφική (δικός μου ο χαρακτηρισμός) τρόικα, επικεντρώνει την κύρια κριτική του στις δικές μας αδυναμίες.

Ο συγγραφέας απαντά στον ανορθολογισµό του «ορθολογισµού» των αγορών, σύμφωνα µε τον οποίο για τα ελλείμματα και την ανεργία φταίει µόνο ο υπερδιογκωμένος δημόσιος τομέας. Το κύριο μειονέκτημα αυτού του τομέα ήταν πως χρησιμοποιήθηκε ως μέσο για την άσκηση μιας κοινωνικής πολιτικής που ενσωμάτωνε την ανισότητα. Ένας δημόσιος τομέας που αύξανε αντί να μειώνει τις ανισότητες.

Γι αυτόν η Ελλάδα πάσχει κυρίως από το χάσμα μεταξύ εσόδων και δαπανών ως ποσοστό του ΑΕΠ και όχι από αποκλειστικά από τις υπερβολικές της δαπάνες. Ο ανορθολογισμός των δαπανών και όχι το ύψος τους είναι η αιτία του κακού. όρο. Ο Γιαννίτσης επισημαίνει επίσης τις τεράστιες ανισότητες που γεννά το φορολογικό µας σύστημα και προτείνει τέσσερεις άξονες μιας νέας πολιτικής αντίληψης.

Την ίδια στιγμή που δεν αφήνει στο απυρόβλητο τόσο τις ευθύνες του δημόσιου τομέα, όσο και της αγοράς, κρατάει αποστάσεις τόσο από το νεοφιλελεύθερο πρότυπο, όσο και από τον κεϊνσιανισμό ως ακατάλληλα φάρμακα.

Ο Γιαννίτσης δεν απαξιώνει τη μεταπολίτευση, αλλά την αξιολογεί με ένα πνεύμα μετριοπάθειας, που τού το επιβάλλει το επιστημονικό ήθος σε συνδυασμό με το ευγενές και ορθολογικό πάθος του ανθρώπου που κάποτε (το 2001 με το ασφαλιστικό) επιχείρησε να συγκρουστεί με την πεντάλφα της κατάρρευσης. Σήμερα πλέον καταθέτει προτάσεις- προσωπικά θα τις περίμενα να είναι πιο συγκεκριμένες- για την εφαρμογή μιας «οικονομικής πολιτικής της κοινής λογικής». Προτάσεις που σε συνδυασμό με τις αναγκαίες αλλαγές στη διακυβέρνηση της ευρωζώνης θα συμβάλλουν στην αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της χώρας.

"Τα σινεμά της Αθήνας 1896 - 2013. Ιστορίες του αστικού τοπίου".

Του Δημήτρη Φύσσα

Ναι λοιπόν. Το βιβλίο τέλειωσε επιτέλους και ανέβηκε στο Ιντερνετ. Έτσι «Τα σινεμά της Αθήνας» ταξιδεύουν προς το κοινό τους, που είναι φυσικά οι πολίτες αυτής της πόλης. Όλοι όσοι αγαπούν αυτή την πόλη, τους κινηματογράφους της ή και τα δυο. Το βιβλίο είναι μόνο στο διαδίκτυο. Κι έτσι θα είναι, ελεύθερο και δωρεάν, τώρα και για πάντα, χωρίς κανένα οικονομικό όφελος για μένα ή το σάιτ. Δείτε το, «ξεφυλλίστε» το, στείλτε μου μέιλ με διορθώσεις ή συμπληρώσεις.

Για να σας τσιγκλίσω λίγο παραπάνω, να σας δώσω τα εξής συγκεντρωτικά δεδομένα:
Είναι ένα Αλφαβητικό Λεξικό 960 σελίδων (word 12άρι), με 3.500 υποσημειώσεις και μη ακαδημαϊκό γράψιμο.

Περιέχει 600 περίπου λήμματα / 550 περίπου σινεμά (υπάρχουν και λήμματα παραπεμπτικά)
Συμπεριλαμβάνονται όλων των ειδών οι κινηματογράφοι: χειμωνιάτικοι και θερινοί, εντοπισμένοι και μη, λαϊκοί και κυριλέ, κανονικοί και τσοντάδικα, διατηρητέοι και όχι, βραχύβιοι και μακρόβιοι, κατεδαφισμένοι, κουφάρια ή σε λειτουργία κλπ
Χρονικά καλύπτεται η περίοδος από το Νοέμβρη του 1896 μέχρι και το Σεπτέμβρη του 2013
Τοπικά καλύπτονται τα όρια του σημερινού Δήμου Αθηναίων
Μου πήρε 10 χρόνια δουλειά: επιτόπια έρευνα σε οικόπεδα, 300 περίπου προφορικές μαρτυρίες (άνθρωποι του κλάδου συν θεατές), προγράμματα, εισιτήρια, εφημερίδες, βιβλία, μπλογκ, χειρόγραφα, σκίτσα, περιοδικά, φιλμ κλπ
Ένα πλήρες, «ιδανικό» λήμμα περιέχει: ονομασία/ διεύθυνση/ τηλέφωνο/ σχόλια για το όνομα / διάταξη / σχόλια για το χώρο/ ιδιοκτήτης/ εποχή του χρόνου που λειτουργεί/ χρονολόγηση λειτουργίας/ ερευνητικά ή άλλα περιστατικά/ προσωπικές, λογοτεχνικές, κινηματογραφικές ή άλλες αναφορές/ σημερινή κατάσταση του χώρου /διαφημίσεις / διάφορα/ ενδεικτικές ταινίες κάθε χρονιάς
Διαθέτω και σημαντικό αρχείο με οπτικό υλικό, άλλο σε φυσική κι άλλο σε ηλεκτρονική μορφή, που είναι ακόμα άγνωστο πως θ΄ αξιοποιηθεί

Αυτά, και εύχομαι να το χαρείτε.

d.fyssas@gmail.com

Μπορείτε να διαβάσετε το βιβλίο ΕΔΩ

Θυμήθηκα τον Εκτορα Τσιρονίκο...

«Λυπάμαι πραγματικά για τον θάνατο του Παύλου Φύσσα, δεν είμαι ναζιστής και ποτέ δεν συμμετείχα στην σύνταξη ενός καταστατικού, που ασπάζεται τον ναζισμό. Πιστεύω στην κοινοβουλευτική Δημοκρατία και δεν μπορεί να είμαι υπεύθυνος για όσα κάνει κάθε μέλος της Χρυσής Αυγής», δήλωσε ο Νίκος Μιχαλολιάκος στην απολογία του και ξαφνικά θυμήθηκα τον Εκτορα Τσιρονίκο. Ποιος είναι ο εν λόγω αποθανών;

Λοιπόν ο Έκτωρ Τσιρονίκος γεννήθηκε το 1882 στην Αράχωβα Αρκαδίας. Σπούδασε στην Ανωτάτη Εμπορική Σχολή της Γαλλίας και το 1903 εγκαταστάθηκε στο Ροστόβ της Ρωσίας, όπου ασχολήθηκε με διάφορες επιχειρήσεις. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του στη Ρωσία, ο Τσιρονίκος διετέλεσε πρόξενος της Αγγλίας και πρόεδρος της εκεί ελληνικής κοινότητας. Μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση, έζησε για ένα διάστημα στην Κωνσταντινούπολη, όπου ασχολήθηκε με εφοπλιστικές επιχειρήσεις, και το 1928 εγκαταστάθηκε στις Βρυξέλλες, όπου ίδρυσε επενδυτική και κατασκευαστική εταιρία. Παράλληλα, από το 1934 ήταν εμπορικός σύμβουλος της εκεί ελληνικής πρεσβείας και μετά την κατάληψη του Βελγίου το 1940 απελάθηκε στην Ελλάδα. Ηταν από τους πρώτους που συνεργάστηκαν με το γερμανικό κατοχικό καθεστώς. Διετέλεσε υπουργός Γεωργίας και Επισιτισμού στην κυβέρνηση Κωνσταντίνου Λογοθετόπουλου (Δεκέμβριος 1942-Ιούλιος 1943) και στη συνέχεια υπουργός Οικονομικών και Εθνικής Οικονομίας (Απρίλιος 1943-Σεπτέμβριος 1944), αντιπρόεδρος (Μάρτιος-Σεπτέμβριος 1944) και υπουργός Εθνικής Προνοίας (Απρίλιος-Σεπτέμβριος 1944) στην κυβέρνηση Ιωάννη Ράλλη. Τον Σεπτέμβριο του 1944 πήγε στη Βιέννη, όπου ως εντολοδόχος των Ναζί, μετά την αποχώρηση των τελευταίων από την Ελλάδα, σχημάτισε κυβέρνηση Ελλήνων γερμανοφίλων, μαζί με τους Ι. Πασσαδάκη και Κ. Γούλα. Μετά την Απελευθέρωση καταδικάστηκε σε θάνατο από το Ειδικό Δικαστήριο Δοσιλόγων και τον Μάιο του 1945 παραδόθηκε στους Αμερικανούς. Το 1947 μεταφέρθηκε στην Ελλάδα και έμεινε στη φυλακή ως το 1952, οπότε του δόθηκε χάρη. Πέθανε το 1964 στο Γηροκομείο Αθηνών.

Το 1983 "κάποιοι" θυμήθηκαν το κείμενο του: "Επανάστασις και αλήθεια" στο οποίο υποστήριζε: "Μας λένε ότι με τον τρόπο, πού χρησιμοποιούμε και με την μορφή πού έχει ή προπαγάνδα μας δεν θα μπορέσουμε ποτέ να γίνουμε αρεστοί στο λαό, να γίνουμε δηλαδή αρεστοί σε αυτούς που επιβάλλουν την γνώμη τους στον λαό. Εάν όμως συνέβαινε κάτι τέτοιο, εάν δηλαδή ο αγώνας μας ήταν ένα από τα πολλά κομμάτια του συστήματος, που έχει επιβάλλει σήμερα αυτό το σάπιο σύνολο άξιων, τότε ποια θα ήταν ή δική μας αποστολή; Τότε ποια θα ήταν η δική μας Επαναστατική Συνείδηση, μια Συνείδηση αποφασισμένη και ορκισμένη για μια ολοκληρωτική αντιστροφή των άξιων;

Μας λένε ότι με τον τρόπο μας κάνουμε κακό στην Εθνικοσοσιαλιστική υπόθεση και ότι «αυτοί» με τον δικό τους συγκεκαλυμένο τρόπο προσφέρουν περισσότερα. Τότε γιατί το κράτος πολεμά εμάς και αυτούς τους αγνοεί; Τότε γιατί ή «δημοκρατική πολιτεία» εμάς καταδιώκει και σε αυτούς δίνει μια θέση κάτω άπ’ τον «ήλιο» τής δημοκρατικής νομιμότητας; Γιατί; Γιατί ΕΜΕΙΣ μόνο ΕΜΕΙΣ είμαστε ΕΘΝΙΚΟΚΟΣΙΑΛΙΣΤΕΣ, μελλοντικοί ανατροπείς της διαφθοράς, μελλοντικοί Δημιουργοί τής Πολιτείας του Ήλιου, τής Πολιτείας τού Ελληνικού Μεγαλείου, της ΕΘΝΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΙΙΟΛΙΤΕΙΑΣ. ΕΚΤΩΡ ΤΣΙΡΟΝΙΚΟΣ». Ποιοι;

Στο εξώφυλλο του τεύχους του περιοδικού της Χρυσής Αυγής,… κοσμεί εικόνα στρατιώτη του ναζιστικού στρατού, με παραλλαγμένη τη σβάστικα στο μπράτσο, ενώ στο οπισθόφυλλο το ναζιστικό αυτό μόρφωμα απαιτούσε ΕΘΝΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟ ΤΩΡΑ. 

Νικήτας Κλιντ: “Δε γίνεται να ζεις κάτω από το φόβο”

Η όλη φάση στην ΕΣΗΕΑ ξεκίνησε από τους φίλους του Παύλου, την επομένη της νύχτας του θανάτου του και στην κηδεία, επειδή βρέθηκε εκεί όλη η χιπ-χοπ σκηνή.

Βόηθησε και το ότι ο Μιχάλης Μυτακίδης ήταν θετικός, γιατί ο Παύλος ξεκίνησε από εκεί. Μπορεί όλο αυτό να ήταν για μια μέρα, μπορεί να ήταν για παραπάνω, δεν ξέρω, μπορεί να ήταν λίγο αστείο, ότι μαζεύτηκαν κάτι ράπερς στην ΕΣΗΕΑ, αλλά αν το σκεφτείς λίγο κοινωνιολογικά-ανθρωπολογικά, στην Ελλάδα ίσως και να μην έχει ξαναγίνει κάτι ανάλογο και με τόση ειλικρίνεια από οποιαδήποτε άλλη κοινωνική ομάδα τα τελευταία χρόνια.

Χάρηκα πολύ όταν το είδα να γίνεται πραγματικότητα, κάτι που θα φαινόταν εξωγήινο, αν το έλεγες στα χιπ χοπ φόρουμ που μιλάνε όλοι οι πιτσιρικάδες. Θέλω να πιστεύω ότι όλο αυτό τους έκανε να σκεφτούν λίγο περισσότερο.

Δε μου φάνηκε περίεργο που δημοσιεύτηκε η φωτογραφία του Παύλου. Έτσι συμπεριφέρεται ο Τύπος από την εποχή του αυριανισμού που ξεφτίλισε ανεπανόρθωτα τον κλάδο της δημοσιογραφίας.
Το χειρότερο είναι η ελληνική νοοτροπία, το ότι ο καθένας νοιάζεται για το μαγαζάκι του, τη φράξια του. Αυτό σε κάποιο βαθμό είχε περάσει στο χιπ-χοπ. Οπότε το ότι καταφέραμε και μιλήσαμε λίγο πιστεύω ότι έκανε καλό σ’όλους μας.

Τα τελευταία χρόνια έχουμε χάσει τη μπάλα, για να το πω απλά. Αυτοί που μιλάνε για κρεμάλες και μνημόνια και κακούς ξένους – όλως τυχαίως αυτή η ρητορική ταυτίζεται με της Χρυσής Αυγής – δεν ξέρουν καν ποιος είναι ο Ηλίας Ηλιού ή ποιος είναι ο Λαμπράκης και εν έχουν μεγάλη σχέση με την Αριστερά.

Φωνάζουν διάφοροι “ΕΑΜ-ΕΛΑΣ-ΜΕΛΙΓΑΛΑΣ” χωρίς να έχουν ιδέα τι έγινε εκεί. Ότι ο Μελιγαλάς κανονικά πρέπει να προκαλεί ντροπή, για το πώς κατάντησε ένα ολόκληρο κίνημα. Όλοι αυτοί δεν ξέρουν τι τους γίνεται. Έβλεπαν τόσο καιρό μπάλα και ξαφνικά αποφάσισαν να ασχοληθούν με τα πολιτικά.

Το επίθετό μου είναι Κλιντ, αλλά γεννήθηκα στην Ελλάδα, με μεγάλωσε η μάνα μου, που όπως πάρα πολύς κόσμος ήταν παιδί θυμάτων του Εμφυλίου. Όλοι όσοι συμμετείχαν στον Εμφύλιο είχαν απώλειες. Η μάνα μου ήταν στην πλευρά ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, είχαν ξεκινήσει με τον αγώνα κατά των Ναζί και τελικά ο πατέρας της βρέθηκε στη φυλακή και η μάνα της την κοπάνησε για Ρουμανία. Η μάνα μου όμως ποτέ δεν πίστεψε ότι η Αριστερά είναι το μέγιστο καλό, ούτε θέλησε ποτέ να γίνει δεύτερος εμφύλιος. Αυτό μάλλον έχει περάσει και σε μένα.

Καταλαβαίνω όσους λένε ότι τους Ναζί δε μπορείς να τους αντιμετωπίσεις με διάλογο. Στην ΕΣΗΕΑ όμως δεν πήγαμε για να αντιμετωπίσουμε συνολικά το φασισμό. Δεν έχουμε τη λύση. Αυτό που ξέρουμε είναι πως ό,τι συμβαίνει τόσο καιρό, που ο καθένας ρίχνει το φταίξιμο στον άλλο, σίγουρα δεν είναι η λύση. Εμείς θέλαμε να τονίσουμε καταρχήν ότι ο Παύλος δεν ανήκε σε κανένα κόμμα, δεν είχε παρωπίδες. Θέλαμε να πούμε στον κόσμο ποιος ήταν ο Παύλος τόσο ως ράπερ όσο και ως άνθρωπος. Το ίδο το γεγονός, ότι ήμασταν όλοι μαζί εκεί, νομίζω ότι έδωσε ένα μήνυμα.

Αυτό που ξέρω είναι ότι πολύς κόσμος, είτε είναι στο χιπ-χοπ είτε είναι δημοσιογράφοι σαν κι εσένα είτε είναι κάπου αλλού, δεν χωράνε μέσα στα καλούπια που τα mainstream media και οι πολιτικοί υποτίθεται ότι αντιπροσωπεύουν. Ένας κόσμος που θέλει να ζήσει σε μία χώρα που δε θα μοιάζει με το Ιράν, που θέλει την εκκλησία ξεχωριστά από το κράτος, που θέλει οι νόμοι να μην εφαρμόζονται μόνο για εξακρίβωση αν έχεις “τζίβες”.

Μνημόνιο, μνημόνιο, μνημόνιο… έχω βαρεθεί να ακούω αυτή την κωλο-λέξη. Κανείς δε μιλάει για τα προβλήματα που είχαμε πριν από το μνημόνιο, που αφήναμε τον καθένα “γνωστό του γνωστού” να κάνει ότι γουστάρει. Ο ίδιος ο αντιπρόσωπος των αστυνομικών μετά τη δολοφονία είπε ότι θέλει επιτέλους οι προϊστάμενοι να διορίζονται βάσει της υπηρεσίας τους στο σώμα, αν έχουν πιάσει πολλούς εγκληματίες, ας πούμε, το οποίο έχει μία λογική. Ακόμα και αυτοί δείχνουν να επιζητούν μία εξυγίανση. Λέμε τώρα…

Ζούμε στο 2013, έχουμε πυρηνικά, θερμαίνεται ο πλανήτης, πόσο αισιόδοξος μπορεί να είσαι; Αυτό όμως δε σημαίνει ότι δεν πρέπει να παλέψουμε για αυτά που μας αξίζουν.
Για να μπορείς να πεις αν κάτι είναι αναστρέψιμο, όπως η τωρινή κατάσταση με τη Χρυσή Αυγή, πρέπει να ξέρεις που θα καταλήξει. Ίσως και να έχει αρχίσει να αναστρέφεται τώρα με τις τελευταίες εξελίξεις. Το θέμα είναι αν εμείς ως κοινωνία μπορούμε να χαράξουμε ένα όριο, γι’αυτόν που λέει ότι δε συνέβη ποτέ το Ολοκαύτωμα ή γι’αυτόν που κάνει ένα έγκλημα μίσους, που επιτίθεται σε γκέι, σε ανθρώπους που πιστεύουν σε άλλους θεούς.

Δε μου φάνηκε περίεργο που δημοσιεύτηκε η φωτογραφία του Παύλου. Έτσι συμπεριφέρεται ο Τύπος από την εποχή του αυριανισμού που ξεφτίλισε ανεπανόρθωτα τον κλάδο της δημοσιογραφίας.

Όταν μαζευτήκαμε στην ΕΣΗΕΑ ένας πιτσιρικάς ράπερ, αρκετά οξύς, βγήκε και είπε: “Μέχρι και την ΕΣΗΕΑ καταγγέλουμε για τη δημοσίευση”. Και πετάγεται ένας τύπος μέσα από την αίθουσα και λέει: “Είμαστε συνδικαλιστές, δε φταίμε εμείς για τον μαλάκα τον Αναστασιάδη και τα αφεντικά”. Ο κλασικός ο συνδικάλας, ο αυριανιστής, ο παλιοπασόκος, ο νεοσυριζαίος, ο κομματικομαλάκας που νομίζει ότι δεν έχει καμία ευθύνη.

Fuck the police, τα έχουμε πει αυτά. Αλλά τώρα που έχει γεννηθεί το παιδί μου, δε μπορώ να μη χαίρομαι λίγο μιας και φαίνεται να υπάρχει μία διάθεση να εκδιωχθούν από την αστυνομία τύποι που κόντευαν να χτυπήσουν σβάστικες στο μπράτσο.

Δε μπορώ να σκεφτώ πως θα αντιμετώπιζα ένα χρυσαυγίτη, όχι κάποιον σκληροπυρηνικό, αλλά ένα λαϊκό παιδί από το Πέραμα. Εδώ παρεξηγούμαι με φίλους μου για τον έντονο τρόπο που μιλάω. Μπορεί και να έκανα τα χειρότερα…

Ζούμε στο 2013, έχουμε πυρηνικά, θερμαίνεται ο πλανήτης, πόσο αισιόδοξος μπορεί να είσαι; Αυτό όμως δε σημαίνει ότι δεν πρέπει να παλέψουμε για αυτά που μας αξίζουν. Δε μιλάω για να μας δώσουν λεφτά οι Γερμανοί, ούτε για εθνικοαπλευθερωτικούς αγώνες. Μιλάω για πράγματα όπως το να μην έχουμε νεοναζί στην αστυνομία ή να μην έχουμε νεοναζιστικό κόμμα.

Δε γίνεται να ζεις κάτω από το φόβο, ούτε όμως πρέπει να τον προκαλείς.
Πηγη: popaganda.gr

Το έθνος είμαστε εμείς

Του Παναγή Παναγιωτόπουλου

Η ελληνική κοινωνία έχει λοιδορηθεί πολλαπλώς τα τελευταία χρόνια- τα πιο δύσκολα χρόνια της. Έχει υβριστεί. Το ίδιο και η δημοκρατία, η ατομικότητα, η ζωή των ανθρώπων, το μυαλό τους, η δράση τους, οι αγωνίες μας, η προσπάθεια, ο κόπος, η επίμονη και παράδοξη ευρωπαϊκότητα μας, η μεταπολίτευση, οι έρωτές μας και οι λύπες μας, όλα όσα μας συγκροτούν ως ζωντανούς νοήμονες επιθυμούντες πολίτες.

Το έκαναν συντηρητικοί και αριστεροί ηθικολόγοι, το έκαναν ευρωπαίοι δύσθυμοι και ενίοτε βάναυσοι σύμμαχοι. Μαζί με αυτούς που τρία χρόνια τώρα δεν πίστευαν ότι δικαιούμαστε να υπάρχουμε ως δημοκρατικοί πολίτες της Ευρώπης, δούλευαν και εκείνοι που με θράσος και ιδιοτέλεια αποφάσισαν πάνω στην οδύνη να μιλήσουν αποκλειστικά στο όνομα του Λαού και του έθνους. Δεν υπήρξαν αφελείς, μια ευκαιρία ήταν: για καριέρες, για εκδίκηση, «για την πάρτη μας», και ας ήταν τόσο δακρύβρεχτο ή οργισμένο. Και οι πολιτικές ηγεσίες - όλες- σύρθηκαν, εθίστηκαν, έπαιξαν βρώμικα παιχνίδια με τους ναζί. Και πολλοί από εμάς υποτιμήσαμε τον κίνδυνο- η δημόσια αυτοκριτική μοιάζει με υποχρέωση, σήμερα ειδικά.

Εδώ και μερικές μέρες, μετά τον φόνο του Παύλου Φύσσα- Killah P, αυτή η κατακερματισμένη κοινωνία, ο αντιφατικός μας εαυτός, το περίεργο εγώ που κρύβουμε, αυτή η ελληνική κοινωνία βγήκε μπροστά. Ύφανε με ταχύτητα τον κοινωνικό δεσμό. Και έδειξε ότι παρά την πλύση εγκεφάλου και τον βομβαρδισμό εθνικισμού, αντιμνημονιακής ψυχοπαθολογικής εμμονής, υπερσυντηρητισμού, ανόητου και πρωτεϊκού αντικομμουνισμού, παρά την ανεργία και την ανασφάλεια, την κοινωνική έκπτωση, ήταν σε θέση να σώσει τον εαυτό της. Έγινε ένας εαυτός πολλαπλός μα και δημοκρατικός, πλαισιωμένος. Ένας εαυτός χωρίς πρωτοπορία. Δηλαδή ανασυγκροτήθηκε ως δημοκρατικό έθνος και υποχρέωσε τις πολιτικές ηγεσίες – δεξιές και αριστερές- και τους θεσμούς να αρθούν στο ύψος τις ιστορικής στιγμής. Πλην ελαχίστων βλακών, οι πολίτες απαίτησαν – και απαιτούν- την δημοκρατική ανασυγκρότηση, την αποδίαρθρωση των παρακρατικών και μιλιταριστικών μηχανισμών, την απομόνωση των ακραίων που μιλούν για άκρα, των βολεμένων που μιλούν για μνημόνια. Είπαν «το έθνος είμαστε εμείς». Και η δημοκρατική πολιτεία σήμερα επιτέλους τους εκπροσώπησε ως όφειλε. Και όποιος δεν το καταλαβαίνει απλά πάσχει από απουσία στοιχειώδους κοινωνικής και ανθρώπινης ενσυναίσθησης, καθώς αδυνατεί να συντονιστεί με την ιστορική ποιότητα της στιγμής.

Όμως, η ιστορία είναι και ο εύκολος εγκλωβισμός μας. Το νιώθουμε. Οι πολιτικές, κοινωνικές, πνευματικές ελίτ, φοβούνται το μέλλον. Πλέον όμως δεν μπορούν να το αποφύγουν. Ο Εμφύλιος τέλειωσε το 1949 και η χούντα το 1974. Σιχαμένες ιστορίες που παρήλθαν. Το δημοκρατικό έθνος θα είμαστε εμείς. Όλοι.

Ο Παναγής Παναγιωτόπουλος είναι επίκουρος καθηγητής Κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών

Τα άρθρα του Τάκη Φωτόπουλου και του Γιώργου Δελαστίκ που αθωώνουν το ναζιστικό μόρφωμα

Του Δημήτρη Ψαρρά

Δύο απροσδόκητοι συνήγοροι της Χρυσής Αυγής

Την ώρα που το σύνολο σχεδόν των μέσων ενημέρωσης αποκαλύπτει την εγκληματική δράση της Χρυσής Αυγής, διατυπώνεται μια ισχυρή ένσταση και μάλιστα από τα «αριστερά». Δύο γνωστοί αρθρογράφοι, στρατευμένοι στη δική του ο καθένας εκδοχή της Αριστεράς, προσφέρουν την ανάλυσή τους ως σωσίβιο στη ναζιστική οργάνωση, εν ονόματι της βαθιάς, υποτίθεται, αντίθεσής τους στο «σύστημα».

«Μέσα στον ωκεανό της αλήτικης δημοσιογραφίας, με τις ανάλογες αήθεις "αναλύσεις" των διαφόρων φερέφωνων του καθεστώτος, υπήρξε και μια εξαίρεση», γράφει ο ιστότοπος της Χρυσής Αυγής. Και εξηγεί: «Πρόκειται για τον δημοσιογράφο Τάκη Φωτόπουλο της "Ελευθεροτυπίας"» (23.9). Και την επομένη, ο Γιώργος Μάστορας (μισθωτός συνεργάτης του Αρχηγού, κατά κόσμον Γεώργιος Μισιάκας) ανακαλύπτει ένα άρθρο του Γιώργου Δελαστίκ στην εφημερίδα «Πριν», το οποίο κατά τους ναζιστές «λέει τα αυτονόητα», δηλαδή ο δημοσιογράφος «δεν πιστεύει ότι το έγκλημα είχε πολιτικό κίνητρο, επομένως καταρρέει το τεράστιο ψέμα για εμπλοκή της Χρυσής Αυγής».

Ο ενθουσιασμός της οργάνωσης είναι αναμενόμενος. Γιατί πράγματι, στη φούρια τους να αποδώσουν τα πάντα στην «υπερεθνική και τη σιωνιστική ελίτ» καθώς και στην «κοινοβουλευτική χούντα» (Φωτόπουλος) αλλά και στην «Ε.Ε., τη Ν.Δ. και το ΠΑΣΟΚ» (Δελαστίκ) καταλήγουν στην αθώωση της ηγεσίας της ναζιστικής οργάνωσης από το αποτρόπαιο έγκλημα.
Ο πρώτος μιλά για «βίαιες συγκρούσεις μεταξύ πολιτικών ομάδων της Ακροδεξιάς και της (αναρχικής συνήθως) Αριστεράς», εξισώνοντας τον Γιώργο Ρουπακιά με τον Παύλο Φύσσα. Και συμπληρώνει το επιχείρημά του προσθέτοντας ότι δεν πρόκειται για «συστημική» οργάνωση, «όπως κάποιοι αφελώς και κάποιοι άλλοι εκ του πονηρού υποστηρίζουν», ενώ διαπιστώνει πως «είναι γνωστό ότι εδώ και καιρό έχει ξεσηκωθεί κατά της Χρυσής Αυγής το ντόπιο κατεστημένο, συμπεριλαμβανομένης της εκφυλισμένης "Αριστεράς" που υποστηρίζει τους μετανάστες».
Κατά τον Φωτόπουλο, «δεν είναι συστημική οργάνωση όχι μόνο εξαιτίας της άγριας δίωξης που υφίσταται από τις ντόπιες και διεθνείς ελίτ, αλλά και με βάση τους προγραμματικούς στόχους της που είναι παρόμοιοι με τους στόχους κάθε ιστορικού εθνικοσοσιαλιστικού ή "φασιστικού" κόμματος: αντίθεση τόσο στο κεφάλαιο όσο και στην αυτόνομα οργανωμένη εργασία, οικονομική αυτάρκεια, εθνικοποίηση ενεργειακών πηγών, "Ευρώπη των εθνών" [...]».
Και το αποκορύφωμα: «Με άλλα λόγια, η φυσική βία δεν είναι το κύριο χαρακτηριστικό ενός "φασιστικού" κόμματος, όπως συνήθως υποστηρίζεται. Αλλωστε, παρόμοια βία χρησιμοποιεί και η κοινοβουλευτική χούντα για να επιβάλει με τα ΜΑΤ τις επιστρατεύσεις κ.λπ., μέτρα που ποτέ δεν ενέκρινε ο λαός».

Δεν είναι δηλαδή μόνο για τη συγκεκριμένη δολοφονία αθώα η Χρυσή Αυγή, αλλά και για όλα όσα έχουν προηγηθεί, εφόσον «η φυσική βία δεν είναι χαρακτηριστικό» αυτών των κομμάτων. Η εντελώς ανιστόρητη αυτή θέση δικαιώνει δηλαδή ακόμα και τον ιστορικό φασισμό, με τρόπο που ούτε ο πιο ακραίος οπαδός του ιστορικού αναθεωρητισμού δεν έχει ακόμα διανοηθεί. Κάποιος πρέπει να μιλήσει στον κ. Φωτόπουλο για το Ολοκαύτωμα. Και βέβαια, για μία ακόμα φορά, θα επαναλάβουμε ότι η Χρυσή Αυγή δεν είναι φασιστική, αλλά ναζιστική και η βία εναντίον των «υπανθρώπων» αντιπάλων της είναι συστατικό και μόνιμο στοιχείο της δράσης της.

Οσο για τον Γ. Δελαστίκ, αυτός εφαρμόζει, λέει, ως θεμελιώδες αφετηριακό σημείο της ανάλυσής του το ερώτημα: «Ποιος ωφελείται πολιτικά από το έγκλημα;». Και παρατηρεί με διδακτικό ύφος: «Από πολιτική σκοπιά (από πολιτική, όχι από αστυνομική σκοπιά, γιατί μπορεί να αποδειχθούν γεγονότα που ανατρέπουν τις πολιτικές εικασίες) πολύ δύσκολα μπορεί κανείς να υποθέσει ότι την εντολή δολοφονίας την έδωσαν ηγετικά στελέχη πρώτης γραμμής του κόμματος στο οποίο ανήκει ο δράστης, εκτός πια αν με κάτι τα εκβίαζαν άλλοι κύκλοι».
Αυτό είναι το συμπέρασμά του επειδή «η Χρυσή Αυγή υφίσταται σοβαρή πολιτική ζημιά με τη δολοφονία που διέπραξε ο δράστης». Και ο αρθρογράφος καταλήγει διατυπώνοντας «αμφιβολίες για το κατά πόσο ο δολοφόνος έδρασε όντως πρωτοβουλιακά ή αν σκότωσε εκτελώντας εντολές κάποιων άγνωστων σε εμάς κέντρων, διαφορετικών πάντως από την ηγεσία της Χρυσής Αυγής».
Η συλλογιστική αυτή δεν παίρνει καθόλου υπόψη της την αυστηρά ιεραρχική και στρατιωτική οργάνωση της Χρυσής Αυγής και υιοθετεί το δικό της επιχείρημα ότι έδρασε μόνο του το απλό μέλος ή ακόμα χειρότερα, ακολουθώντας εντολές άλλων. Πρόκειται για απόλυτη υποτίμηση της ναζιστικής οργάνωσης και άγνοια του τρόπου δράσης της τόσα χρόνια. Το επιχείρημα «ποιος ωφελείται» είναι το αποκορύφωμα της μανιχαϊστικής πολιτικής ανάλυσης και δυστυχώς ένας από τους πρώτους που το υιοθέτησε ήταν ο ίδιος ο Χίτλερ στο Mein Kampf. Αν εφαρμόζαμε το ίδιο ερώτημα για τα δύο άρθρα, ποιος άραγε ωφελείται απ' αυτά;
Η ειρωνεία της τύχης είναι ότι μία μέρα μετά τους ύμνους της Χρυσής Αυγής για το άρθρο στο «Πριν», οι ναζιστές κατάγγειλαν «ομάδα οπλοφόρων της ΑΝΤΑΡΣΥΑ», δηλαδή της πολιτικής οργάνωσης που εκφράζει το «Πριν», ότι συνελήφθησαν «με δολοφονικά σύνεργα», αλλά «αφέθηκαν ελεύθεροι με άνωθεν εντολή». Η συνωμοσιολογία εκδικείται.

Οσον αφορά τις εφημερίδες στις οποίες αρθρογραφούν οι δύο αναπάντεχοι συνήγοροι της Χρυσής Αυγής, το μεν «Εθνος» έσπευσε να διαφοροποιηθεί από τον Γ. Δελαστίκ, δηλώνοντας ότι δεν θα φιλοξενούσε ποτέ παρόμοιες θέσεις, ενώ η «Ελευθεροτυπία» δημοσίευσε ασχολίαστο το συγχωροχάρτι που προσέφερε στη Χρυσή Αυγή ο κ. Φωτόπουλος, το πρόβαλε μάλιστα και στο πρωτοσέλιδό της.
Η αλήθεια είναι ότι δεν είναι η πρώτη φορά που η Χρυσή Αυγή επιδοκιμάζει και επικαλείται άρθρο της «Ελευθεροτυπίας». Ηταν το καλοκαίρι του 2001, όταν η εφημερίδα της ναζιστικής οργάνωσης θρηνούσε για την εκτέλεση του Τίμοθι Μακβί στις ΗΠΑ, του ανθρώπου που ήταν υπεύθυνος για το πολύνεκρο μακελειό της Οκλαχόμα. Η εφημερίδα αναδημοσίευε τη φράση που είχε αφιερώσει στον Μακβί «ο δημοσιογράφος που γράφει τις εύστοχες φράσεις πάνω στο δελτίο καιρού της "Ελευθεροτυπίας": Εκτέλεσαν με τις ενέσεις τους τη μόνη φωνή που ξεσκέπασε εμπράκτως τις φονικές ανέσεις τους».

Ο άνθρωπος που είχε γράψει τότε αυτές τις γραμμές που θαύμασε η Χρυσή Αυγή είναι σήμερα διευθυντής στην «Ελευθεροτυπία» του κ. Οικονομόπουλου. Και είναι ο ίδιος που με ανάρτησή του στο Διαδίκτυο μας απέδιδε ότι ασχολούμαστε ως δημοσιογράφοι με πολύ περιθωριακά θέματα, εννοώντας την πολύχρονη έρευνά μας για τη Χρυσή Αυγή. Πραγματική κατάντια.

Το άρθρο δημοσιεύεται στην «Εφημερίδα των Συντακτών» της 27ης Σεπτεμβρίου

"O Ναζισμός δεν έχει φίλους, έχει μόνον θύματα"

Με σκληρά λόγια για τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα μιλά ο Μητροπολίτης Σισανίου και Σιατίστης, Παύλος, μιλώντας για το απαίσιο πρόσωπο του φασισμού. «Δυο λόγια γι’αυτούς που ψήφισαν τον Ναζισμό. Ίσως δεν ξέρατε. Ίσως παρασυρθήκατε; Τώρα καταλάβατε; Τώρα ξυπνήσατε; Τώρα δεν μπορείτε να επικαλείσθε ούτε την άγνοια, ούτε την διαμαρτυρία, ούτε την απόγνωση. [...] Ο Ναζισμός δεν έχει φίλους, έχει μόνον θύματα» αναφέρει σε ανακοίνωσή του.

Oλόκληρη την ανακοίνωση του Μητροπολίτη Σιατίστης έχει ως εξής:

«Όταν την "Χρυσή Αυγή" την χαρακτήριζα «μαύρη νύκτα» δεν έψαχνα να βρω δύο λέξεις για να εντυπωσιάσω.

Χρησιμοποίησα δύο λέξεις με στόχο να αποδώσω με την μέγιστη δυνατή ακρίβεια αυτό που έβλεπα τότε με βάση την ιδεολογία, τις πρακτικές καθώς και την συνολική εμφάνιση του νεοναζιστικού μορφώματος, όσον αφορά την πραγματική ταυτότητα του και στάθηκα ιδιαίτερα απόλυτος και αυστηρός, όσον αφορά κάθε εναγκαλισμό της Χ.Α από χριστιανό η ιερωμένο.

Τότε κάποιοι θεώρησαν υπερβολικούς τους χαρακτηρισμούς μου, νομίζω πλέον ότι κανείς δεν εμφιβάλλει για την ακρίβεια των λέξων.

Πιθανώς όμως και αυτές ακόμη οι λέξεις σήμερα να υπολείπονται πλέον της αληθείας γιατί η δολοφονία, πρώτον εν ψυχρώ και δεύτερον κατόπιν εντολής, δεν παραπέμπει μόνο στην νύκτα, αλλά κυρίως στην κόλαση.

Υπάρχει κάτι που με τρομάζει πιο πολύ από το έγκλημα. Είναι ο τρόπος του εγκλήματος. Η ψυχρότητα της εκτέλεσης. Ούτε ένα δάγκωμα της ψυχής, ούτε ένας προβληματισμός της τελευταίας στιγμής, ούτε η παραμικρή νύξη της συνείδησης, ενός υποτιθέμενου φιλήσυχου πολίτη;

Ποια λοιπόν είναι η οργάνωση και πόσο κολασμένη είναι, που μπορεί να κάνει ένα «φιλήσυχο»πολίτη» σε αδίστακτο εγκληματία;

Το έγκλημα ήταν αποτέλεσμα μιας λεηλατημένης από κάθε αξία και ισοπεδωμένης ψυχής η ήταν καρπός ενός φόβου απέναντι σε εκείνους που τον διέταξαν να σκοτώσει;

Με την ύπαρξη τόσων ντοκουμέντων και μαρτυριών για τη σχέση του με την εγκληματική οργάνωση η προσπάθεια να παρουσιασθεί ότι έχει χαλαρή σχέση μήπως και αυτή είναι αποτέλεσμα μιας εντολής η και ενός φόβου για την δική του την ζωή;

Αλλά και η γελοία προσπάθεια των βουλευτών της Χ.Α να αποτινάξουν από πάνω τους και τον άνθρωπο και το έγκλημα δεν οδηγεί τον ταλαίπωρο και δυστυχή εγκληματία να καταλάβει ποια τύχη τον περιμένει και τον ίδιο;

Και τα ερωτήματα συνεχίζονται: Άργησε η πολιτική ηγεσία να αντιληφθεί τι είναι η Χρυσή Αυγή η σιώπησε εν γνώσει της, έχοντας άλλες σκέψεις στο πίσω μέρος του εγκεφάλου της;

Αν άργησε, τότε είναι επικίνδυνη για τον τόπο λόγω αδυναμίας και ανικανότητος να συλλάβει την κρισιμότητα των στιγμών και να αξιολογήσει τα δεδομένα.

Αν σιώπησε ένοχα γιατί νόμιζε ότι μπορεί να διαχειρισθεί το πρόβλημα, τότε θυσιάζει την πατρίδα στα πολιτικά της παιγνίδια.

Έπρεπε να φθάσουμε στο αίμα για να καταθέσει ο Υπουργός όσα κατέθεσε στον Εισαγγελέα του Αρείου; Αυτά δεν ήταν γνωστά; δεν ήταν δεδομένα; καθ’εαυτά δεν συνιστούσαν αδικήματα; είχαν αντιμετωπισθεί σαν αδικήματα;

Αυτά δεν έδειχναν ότι πρόκειται για εγκληματική οργάνωση; Τις ορδές των βαρβάρων δεν τις έβλεπαν; Τις εικόνες των σύγχρονων ΕΣ-ΕΣ που γυρνούσαν στους δρόμους για να τρομάξουν τους Έλληνες δεν τις είχαν δει;

Αυτές οι εμφανίσεις οι ομαδικές και ο τρόπος τους, δεν πιστοποιούσαν ότι πρόκειται για παραστρατιωτική οργάνωση.

Η διαφαινομένη αποφασιστικότητα του Υπουργού και της Πολιτείας θα έχει συνέχεια και συνέπεια η είναι ένα πυροτέχνημα λόγω του εκτάκτου των γεγονότων;

Βλέπετε δεν μας έχει πείσει η πολιτική ηγεσία ότι μπορούμε να της έχουμε εμπιστοσύνη.

Πόσες φορές ακούσαμε από υπεύθυνα, υποτίθεται, πολιτικά χείλη ότι «το μαχαίρι θα φθάσει στο κόκκαλο», αλλά αυτό δεν ακούμπησε ούτε το δέρμα;

Το ακόμη θλιβερότερο. Η διχοστασία της πολιτικής ηγεσίας και η απουσία καθαρού πολιτικού λόγου, η αδυναμία συνεννόησης σε μια τόσο κρίσιμη ώρα, δείχνει μια πολιτική ηγεσία ανάξια της πατρίδος και των περιστάσεων.

Ευρισκόμενος αυτές τις ημέρες εις την πατρικήν οικίαν λόγω ασθενείας άκουσα τον αρχηγίσκο του ναζιστικού μορφώματος να μιλάει με τόση αηδία για το Κοινοβούλιο και για το πολίτευμα, με το γνωστό του χιτλερικό παραλήρημα.

Διερωτώμαι: Δεν τον άκουσε κανένας εισαγγελικός λειτουργός.

Δεν συνιστούν οι λόγοι του προσβολή του δημοκρατικού πολιτεύματος; Ποια αγωγή δίνει στα νέα παιδιά, τα οποία στερημένα ουσιαστικής παιδείας και από το σχολείο και από την οικογένεια γίνονται μα άμορφη μάζα από την οποία θα επιλέγονται οι αυριανοί εκτελεστές;

Δυο λόγια ακόμη γι’αυτούς που ψήφισαν τον Ναζισμό. Ίσως δεν ξέρατε. Ίσως παρασυρθήκατε; Τώρα καταλάβατε; Τώρα ξυπνήσατε; Τώρα δεν μπορείτε να επικαλείσθε ούτε την άγνοια, ούτε την διαμαρτυρία, ούτε την απόγνωση.

Μεγαλύτερη απόγνωση από το Ναζισμό δεν υπάρχει. Αλλοιώς ετοιμασθείτε να κλάψετε και το δικό σας το παιδί!

Γιατί ο Ναζισμός δεν έχει φίλους, έχει μόνον θύματα».

Η Αριστερά που μας λείπει

Του Περικλή Δημητρολόπουλου

Ο Τονίνο Τατό, ένα είδος φύλακα άγγελου του Ενρίκο Μπερλινγκουέρ, βρήκε τον ηγέτη του Κομμουνιστικού Κόμματος Ιταλίας στο σπίτι του. Εκείνος καθόταν στην άκρη της πολυθρόνας, σκυμμένος πάνω από το τραπεζάκι του σαλονιού. Φορούσε φανέλα, γκρι παντελόνι και δερμάτινες παντόφλες. Είχε το ένα μάτι μισόκλειστο για να μην μπαίνει ο καπνός από το τσιγάρο που κρεμόταν στην άκρη των χειλιών του, πάνω στο τραπεζάκι βρισκόταν ένα μελανοδοχείο και ανακατεμένα χαρτιά. Από το τελευταίο από τα τρία κείμενα που θα δημοσιευόταν στην επιθεώρηση Rinascita υπό τον τίτλο «Σκέψεις για την Ιταλία μετά τα γεγονότα της Χιλής» έλειπε η τελευταία φράση - ούτε καν αυτό, μόνο μερικές λέξεις. Ο Τατό τού ζήτησε να δει το κείμενο.

«Η σοβαρότητα της κατάστασης, έγραφε ο Μπερλινγκουέρ, οι επικείμενες απειλές από αντιδραστικά επεισόδια και η ανάγκη να οδηγήσουμε επιτέλους τη χώρα σε έναν ασφαλή δρόμο οικονομικής ανάπτυξης, κοινωνικής αναγέννησης και δημοκρατικής προόδου καθιστούν όλο πιο αναγκαίο, όλο και πιο ώριμο έναν...». Ο Μπερλινγκουέρ είχε σταματήσει σε εκείνο το σημείο. Η λέξη όμως στριφογύριζε ήδη στο μυαλό του: «συμβιβασμός». Εκείνο που χρειαζόταν ακόμη ήταν ένας επιθετικός προσδιορισμός που θα προσέδιδε στο ουσιαστικό «μια αίσθηση στρατηγικής διάρκειας». Κάπως έτσι γεννήθηκε ο ιστορικός συμβιβασμός στις 23 Σεπτεμβρίου 1973. Ο υπερβατικός όρος προκάλεσε ένα σφίξιμο στους φίλους και πολλή αμηχανία στους αντιπάλους. Κάποιος βρήκε «ατυχή» τη διατύπωση, άλλος «αόριστη και χοντροκομμένη». Ο ίδιος ο Μπερλινγκουέρ είχε αναγνωρίσει, σε μια συνάντησή του με φοιτητές, ότι ήταν μια προκλητική έκφραση και είχε παραδεχθεί ότι ο σκοπός του ήταν να τραβήξει την προσοχή. Είχε πετύχει διάνα. Επειτα από λίγες ημέρες, διηγείται ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Φιλίπο Τσεκαρέλι στη Repubblica, ο Μπερλινγκουέρ συναντήθηκε με τους εργάτες ενός εργοστασίου στη Ραβέννα. «Το πρωί στο λεωφορείο δεν μιλάμε πια για ποδόσφαιρο», του είπε ένας από αυτούς. «Μιλάμε για τον ιστορικό συμβιβασμό». 

Ο Μπερλινγκουέρ δεν κατάφερε και πολλά πράγματα στην Ιταλία με τον ιστορικό συμβιβασμό. Η ιδέα δεν άρεσε ποτέ στους σκληρούς του ΚΚ και τη δεξιά πτέρυγα της Χριστιανικής Δημοκρατίας. Οι τίτλοι τέλους γράφτηκαν το 1978 με την εκτέλεση του Αλντο Μόρο από τις Ερυθρές Ταξιαρχίες. Η κληρονομιά που μας άφησε, όμως, είναι πολύτιμη. Σαράντα χρόνια από εκείνη την ημέρα στο σπίτι του Μπερλινγκουέρ στη Ρώμη, ξέρουμε ότι υπάρχει μια Αριστερά οραματική αλλά και υπεύθυνη, μαχητική αλλά κι έτοιμη να αναλάβει τις ευθύνες της. Μια Αριστερά που αποστρέφεται την ιδεοληψία και τον λαϊκισμό, προτιμά τη σύνθεση απόψεων και τη συνεννόηση και δεν ενδιαφέρεται να οικοδομήσει τον δικό της κόσμο πάνω στα συντρίμμια ενός άλλου. Αυτή είναι η Αριστερά που μας λείπει.

Πηγή: Εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ