Ζητείται Αριστερά

του Ανδρέα Γιάνναρου

Είναι λυπηρό και απογοητευτικό η κατεξοχήν δύναμη προόδου,το πολιτικό υποκείμενο που εξέφραζε τις εργαζόμενες αλλά και όλες τις παραγωγικές δυνάμεις της κοινωνίας, η Αριστερά όλων των τάσεων και των αποχρώσεων, να έχει ταυτιστεί με την συντήρηση και την καταγραφή των γεγονότων και να έχει αφήσει το πεδίο της παρέμβασης στην ακροδεξιά και τις λοιπές δημοκρατικές δυνάμεις.

Και όμως όλα αυτά τα χρόνια, η μεταπολιτευτική αριστερά, η κατεξοχήν δύναμη μεταρρυθμίσεων και διαρθρωτικών αλλαγών εναντιώθηκε σε κάθε προσπάθεια εκσυγχρονισμού και αναγκαίας αστικοποίησης της κοινωνίας.
Έτσι με μια μπολσεβίκικη νοοτροπία του στυλ όλα ή τίποτα κατήγγειλε το νομοσχέδιο του Γιαννίτση ως νεοφιλελεύθερο, την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση ως αντιδραστική, την απόρριψη του ευρωπαικού συντάγματος ως επικράτηση κατά των δυνάμεων της αγοράς, ζήτησε την πρόσληψη 100.000 ατόμων στο δημόσιο, απαίτησε τη νομιμοπόίηση των stage και των συμβασιούχων, δηλαδή την νομιμοποίηση του ρουσφετιού, ενώ εναντιώθηκε σε κάθε ατελή μεταρρύθμιση που επιχειρήθηκε να γίνει στο κράτος και την δημόσια διοίκηση προσπερνώντας έτσι και τις δικές της αναλύσεις περί ριζικού μετασχηματισμού του κράτους.

Δυστυχώς η χρεοκοπία του δημοσίου φανέρωσε και τη χρεοκοπία της μεταπολιτευτικής κρατικιστικής Αριστεράς.

Το πιο σημαντικό όμως πρόβλημα είναι ότι σήμερα όχι μόνο δεν μπορεί να αλλάξει τον κόσμο αλλά ούτε να τον ερμηνεύσει.

Έτσι εδώ και δύο χρόνια που μπήκαμε στην εποχή του μνημονίου προτίμησε την εύκολη και καθόλα αποδεκτή επιλογή της απόρριψης του μνημονίου.

Το πρόβλημα είναι όμως ότι ποτέ δεν αποπειράθηκε να εξηγήσει με τεκμηριωμένο τρόπο ποια εναλλακτική προτείνει, αντίθετα επένδυσε στην συνθηματολογία, την καταστροφολογία και τον λαϊκισμό.

Αντί να συμβάλει με τις μικρές της δυνάμεις και να πιέσει μαζί με τα συνδικάτα και εκεί όπου έχει επιρροή, για δίκαιη κατανομή των βαρών, εξορθολογισμό δαπανών σε όλη την δημόσια διοίκηση, προστασία της εργασίας της κοινωνικής συνοχής, ένα δίκτυ κοινωνικής προστασίας για όλες τις ευπαθείς ομάδες, τους ανέργους, τους μετανάστες, συντάχθηκε εμμέσως με τις δυνάμεις της συντήρησης, της οπισθοδρόμησης, της δραχμής.

Γιατί το πραγματικό δίλημμα δεν ήταν ναι ή όχι στο μνημόνιο ελλείψη αξιόπιστων εναλλακτικών αλλά ναι ή όχι σε διαρθρωτικές αλλαγές.'

Έτσι όπως πάντα γίνεται σε περιόδους κρίσεις διαμορφώθηκαν και τα ανάλογα στρατόπεδα μάχης, από την μία οι άκριτα μνημονιακές δυνάμεις, πιστωτές, αεριτζήδες, κρατικοδίαιτοι επιχειρηματίες που προσπάθησαν με πρόσχημα την κρίση να μετατοπίσουν το κέντρο βάρους της κρίσης στην κοινωνία και από την άλλη οι άκριτα αντιμνημονιακές (πολιτικές) δυνάμεις, συντεχνίες, παρασιτικό κεφάλαιο που αντιστάθηκαν σε κάθε αλλαγή με σκοπό την αναπαραγωγή και διαώνισή τους.

Κοινό σημείο των δυνάμεων αυτών παρά τον ετερόκλητο χαρακτήρα και τις εκ διαμέτρου αντίθετες ιδεολογικές και πολιτικές τους αφετηρίες, η διατήρηση του σημερινού status quo.

Και ανάμεσα σε αυτά τα μέτωπα, οι δυνάμεις του ορθού λόγου, της ευθύνης, της κριτικής αποδοχής του μνημονίου ως αναγκαίου κακού ελλείψη άλλων σοβαρών αξιόπιστων εναλλακτικών, έμειναν άστεγες και λοιδωρήθηκαν ως βολεμένοι, αριστεροί του καναπέ, χαϊδεμένα παδιά της αστικής τάξης.

Σήμερα λοιπόν είναι περισσότερο αναγκαίο από ποτέ η αριστερά, τουλάχιστον η ανανεωτική, δημοκρατική, μεταρρυθμιστική και ευρωπαϊστική να επανασυνδεθεί με το πεδίο των μεταρρυθμίσεων και των διαρθρωτικών αλλαγών, να κάνει σωστή αφήγηση της κατάστασης με ρεαλισμό και υπευθυνότητα, να ζητήσει ορθολογική διαχείριση της κρίσης αλλά και ομαλούς τρόπους μετάβασής της σε ένα υγιέστερο οικονομικό, πολιτικό και κοινωνικό περιβάλλον.

Κυρίως να ανακτήσει και πάλι την αξία της ιδεολογικής ηγεμονίας, και να αξιοποήσει το ιδεολογικό της οπλοστάσιο. Έτσι όταν οι άλλοι μιλάνε για απολύσεις, εκείνη να ζητά θέσεις εργασίας, όταν μιλάνε για περικοπές σε μισθούς και συντάξεις, εκείνη να ζητά φορολογία στους έχοντες, όταν οι άλλοι κάνουν διορισμούς από το παράθυρο, να μιλά για αντισυνταγματικές και αντεργατικές εκτροπές, όταν αυξάνουν τις αμυντικές δαπάνες για την προστασία της χώρας, εκείνη να ζητά χρήματα για την παιδεία και την έρευνα.

Μία τέτοια αριστερά οφείλει να επανασυνδεθεί με τις εργαζόμενες δυνάμεις και τους πραγματικούς παραγωγούς του πλούτου, αλλά και δυνάμεις του δημοκρατικού και δημιουργικού καπιταλισμού που θα έχουν πραφανώς ως σκοπό την υπεραξία αλλά θα επενδύουν στην επιστημονική κατάρτιση, την τεχνογνωσία και την ανάπτυξη όλων των παραγωγικών δυνάμεων για τον προοδευτικό εκσυγχρονισμό και δημοκρατικό μετασχηματισμό της κοινωνίας.

Ζητείται μια νέα αριστερά που θα συμβάλει στην πνευματική και ηθική ανασυγκρότηση του τόπου, ζητείται αριστερά που θα υπερβεί τον ίδιο της τον εαυτό, ζητείται αριστερά...

Είμαι άνθρωπος της πόλης

Του Μορίς Ατιά

Αν η Αθήνα ήταν πόλη ενός βιβλίου μου, θα ήταν ένας θεατής που τρομοκρατημένος θα παρατηρούσε τις αλλόφρονες εξελίξεις του κόσμου, και πιο συγκεκριμένα της Ευρώπης.

Πιστεύω ότι αυτή τη στιγμή η Ελλάδα είναι ταυτόχρονα το λίκνο της δημοκρατίας και ένα είδος αποδιοπομπαίου τράγου. Δηλαδή σαν να ευθύνεται για όλα τα κακά. Όλοι συμπεριφέρονται στην Ελλάδα σαν να είναι ένα «enfant terrible», ένας κακός μαθητής, λες και οι υπόλοιποι ήσαν καλοί μαθητές!

Τώρα έχει έρθει η σειρά σας να βρεθείτε σε αυτή τη θέση. Θα ακολουθήσουν κι άλλοι και αυτό είναι τραγικό, προσωπικά είμαι κάπως απαισιόδοξος. Κανένας πλέον δεν ελέγχει τίποτα και όλα πάνε κατά διαόλου. Αν υπάρχει κάτι που απεχθάνομαι στα μυθιστορήματα και τις ταινίες είναι αυτό που αποκαλώ «η θεωρία των σκοτεινών δυνάμεων που μας κυβερνούν». Οι θεωρίες συνωμοσίας. Έτσι όπως είναι τα πράγματα σήμερα, είναι εύκολο να πιστέψεις ότι όλα προέρχονται από κάποια συνωμοσία. Όμως έχω την αίσθηση ότι κανένας δεν μπορεί πλέον να ελέγξει τίποτα και ότι σήμερα η πολιτική εξουσία είναι ανίκανη να εκφράσει μια σφαιρική άποψη ώστε να προβλέπει τις εξελίξεις.

Η Ευρώπη δεν θα είναι κοινότητα μέχρις ότου να υπάρξει ευρωπαϊκή κοινωνία κι οι άνθρωποι που ζούνε σε αυτή και οι πολιτικές που χαράζουν οι κυβερνήσεις της να ανταποκρίνονται στις ανάγκες μιας «κοινότητας». Θα πρέπει οι πολίτες της Ευρώπης να αισθανθούν ότι ανήκουν σε μια ευρωπαϊκή κοινωνία αλλιώς η Ευρωπαϊκή Ένωση θα παραμείνει μια οικονομική ένωση που θα υπονομεύεται από τα εκάστοτε οικονομικά συμφέροντα.

Στο βιβλίο που γράφω τώρα, και το οποίο αφορά στη Γαλλία από τα τέλη του 19ου ως και τον 20ό αιώνα, βλέπεις την ιστορία να επαναλαμβάνεται. Και τότε όπως και σήμερα ο λαός είχε οδηγηθεί σε οικονομική αδυναμία με αποτέλεσμα οι άνθρωποι να στρέφονται προς ισχυρές εξουσίες.

Είμαι άνθρωπος της πόλης. Αισθάνομαι μεγαλύτερη ασφάλεια στην πόλη, όποια και αν είναι αυτή. Κι αν κάτι με ενοχλεί, είναι το στοιχείο της αναδίπλωσης στον εαυτό μας. Βλέπεις στο μετρό ανθρώπους με το κινητό κολλημένο στο χέρι ή με ένα mp3 και ακουστικά. Υπάρχει ολοένα και λιγότερο επαφή ανάμεσα στους ανθρώπους.

*Ο Μορίς Ατιά γεννήθηκε στο Αλγέρι το 1949. Εργάζεται ως ψυχίατρος - ψυχαναλυτής στο Παρίσι. Παράλληλα γράφει σενάρια για το σινεμά. Τα μυθιστορήματα «Παρίσι Μπλουζ», «Η Κόκκινη Μασσαλία», «Το Μαύρο Αλγέρι» κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Πόλις.

Επιμέλεια-μετάφραση: Βερονίκη Χαριτάτου Γκονζάλες.

Πηγη: ATHENS VOICE

Η πρώτη νίκη της αντισυμβατικής πολιτικής

Του Γιώργου Φλωρίδη*

Τα γεγονότα του τελευταίου εικοσαήμερου σηματοδοτούν, χωρίς αμφιβολία, σοβαρές πολιτικές μεταβολές στην πορεία της χώρας μας. Τη βαρύτητά τους τη συναισθανόμαστε όλοι. Η ταχύτητα και η πυκνότητα των εξελίξεων όχι μόνο δεν επιτρέπουν την κατανόηση και αφομοίωσή τους από τους πολίτες, αλλά δυσκολεύουν την ανάγνωση και ανάλυσή τους από τους ειδικούς. Εξίσου αμήχανος στέκεται μπροστά τους ο πολιτικός κόσμος, ο οποίος δυσκολεύεται να ερμηνεύσει τις ραγδαία μεταβαλλόμενες συνθήκες και, πολύ περισσότερο, να προσαρμοστεί σε αυτές.

Σε αυτό το μεταβαλλόμενο πλαίσιο, κοινός τόπος όλων μας είναι η αίσθηση μιας ξαφνικής αλλαγής στα δημόσια πράγματα, σημαντικής για τη χώρα. Σήμερα ορθώνεται μπροστά μας η πολιτική πραγματικότητα της συνεννόησης και της συνευθύνης – το τελευταίο εργαλείο και, ίσως, το σημαντικότερο συγκριτικό πλεονέκτημα για να αντιμετωπίσουμε τα εθνικά μας αδιέξοδα.

Τι ήταν τελικά αυτό που οδήγησε, έστω καθυστερημένα, το πολιτικό σύστημα της χώρας σ’ αυτή την αναγκαία και κοινωνικά επιθυμητή εξέλιξη; Ήταν άραγε ο εξωτερικός εξαναγκασμός των εταίρων; Ήταν τα όρια, οι αδυναμίες και η επαπειλούμενη κατάρρευση των βασικών συντελεστών του ίδιου του πολιτικού μας συστήματος; Ήταν το ένστικτο αυτοσυντήρησης των Ελλήνων και η βούληση για διατήρηση της ευρωπαϊκής συνέχειας; Ίσως ήταν ένα από αυτά ή όλα μαζί. Ωστόσο, πέρα από την αδιαμφισβήτητα χρήσιμη –αν όχι αναγκαία– αναζήτηση των αιτίων, αυτό που τούτη τη στιγμή προέχει είναι να καταλάβουμε πως πλέον τίποτα δεν είναι όπως πριν. Με τη νέα κυβέρνηση και τις διαδικασίες που οδήγησαν στο σχηματισμό της, η χώρα αλλάζει πολιτικό κεφάλαιο, προμηνύοντας αλλαγές στο πολιτικό σύστημα, στον τρόπο διακυβέρνησης και στην κομματική γεωγραφία.

Ελπίζω οι αλλαγές αυτές να γίνουν στην κατεύθυνση της βαθύτερης δημοκρατίας, της μεγαλύτερης ευθύνης και της ουσιαστικότερης συνεννόησης. Αυτό, ωστόσο, θα κριθεί στην πράξη και θα αποτελέσει το επίδικο αντικείμενο μιας σκληρής όσο και ενδιαφέρουσας αναμέτρησης στα επόμενα χρόνια. Προς το παρόν, ας περιοριστούμε στην ικανοποίηση που μας προσφέρουν τα πρόδρομα θετικά στοιχεία της πολιτικής αλλαγής που ήδη συντελέστηκε. Είναι ελπιδοφόρο και σπάνιο, τουλάχιστον για τα μεταπολιτευτικά χρόνια της αδιέξοδης δικομματικής εναλλαγής, να εμφανίζονται μαζικά στο πολιτικό προσκήνιο πολιτικές συμπεριφορές που μιλούν την γλώσσα της αλήθειας για την κατάσταση της χώρας και τις ευθύνες του πολιτικού και κομματικού συστήματος, χωρίς φόβους και υπολογισμούς. Να αναδύονται δυνάμεις που σπάζουν την αρχηγική πειθαρχία και θέτουν σε κριτικό έλεγχο και αμφισβήτηση ηγετικές επιλογές. Να δυναμώνουν φωνές που ζητούν απ’ τους αποστεγνωμένους κομματικούς οργανισμούς τους βαθύτερη δημοκρατία και συλλογική λειτουργία. Να συνομιλούν και να συγκυβερνούν στελέχη διαφορετικών πολιτικών παρατάξεων που υποτάσσουν το παραταξιακό συμφέρον στην εθνική ανάγκη, αναδεικνύοντας τις ουσιαστικές διαφορές και παραμερίζοντας τον ανεδαφικό ανταγωνισμό.

Όλα αυτά είναι τα πρώτα σημάδια μιας ριζικής μεταβολής που επέρχεται στο πολιτικό σύστημα της χώρας. Τελεολογικά, είναι βέβαιο πως θα συνυπάρξουν αλλά και θα συγκρουστούν με τις αμετανόητες επιβιώσεις μιας παγιωμένης προηγούμενης κατάστασης. Εξίσου βέβαιο, ωστόσο, είναι ότι προοιωνίζονται μια νέα πολιτική ατμόσφαιρα, μια καινούργια νοοτροπία και καινοφανείς πρακτικές. Κερδίζοντας ραγδαία έδαφος, συντελούν στην αποσταθεροποίηση της μέχρι τώρα καθιερωμένης και συμβατικής πολιτικής – της πολιτικής της δημαγωγίας, του κοινωνικού διχασμού και του «δήθεν» πολιτικού ανταγωνισμού. Ανοίγουν το δρόμο για μια ριζική πολιτική μεταβολή στην κατεύθυνση της ευθύνης, της συνεννόησης, της κομματικής χειραφέτησης και του πολιτικού εκδημοκρατισμού. Αυτή η νέα εποχή στην οποία εισερχόμαστε πρέπει να επικρατήσει με τη συνδρομή όλων – γιατί είναι η μόνη προϋπόθεση για την ανόρθωση της χώρας και την αξιοποίηση του δυναμικού της.

*Πρώην βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, μέλος του Κοινωνικού Συνδέσμου

Πηγη: ATHENS VOICE

Φ. Κουβέλης: Δεν αρκεί η αντιμνημονιακή θέση που έχουν οι δυνάμεις που αναφέρονται στην αριστερά

Αποσπάσματα συνέντευξης του προέδρου της Δημοκρατικής Αριστεράς, Φώτη Κουβέλη, στο ραδιοφωνικό σταθμό Real FM

Για τις πολιτικές εξελίξεις, το ενδεχόμενο νέων μέτρων και το χρόνο διεξαγωγής των εκλογών

Η κυβέρνηση του κ. Παπαδήμου δεν θα διεκπεραιώσει απλά και μόνο τη δανειακή σύμβαση, διότι μεγέθη αυτής της σύμβασης είναι και μια σειρά από εκτελεστικούς νόμους που θα έχουν σχέση με τη λήψη νέων μέτρων. Σε ότι αφορά το χρόνο διεξαγωγής των εκλογών, εκτιμώ ότι οι εκλογές μάλλον δεν θα πραγματοποιηθούν στις 19 Φεβρουαρίου και ότι θα χρειαστεί η θητεία της κυβέρνησης να εκταθεί πέραν του Φεβρουαρίου. Μιλάω για παράταση ενός ή και δύο μηνών. Σε κάθε περίπτωση η πιο γνήσια επιλογή για να εκφραστεί η βούληση του ελληνικού λαού είναι να πραγματοποιηθούν οι εκλογές.

Για το ζήτημα της ενότητας των δυνάμεων της αριστεράς

Το ζήτημα της αντιμετώπισης του πολυκερματισμού της αριστεράς είναι υπαρκτό θέμα. Όμως η αντιμετώπισή του δεν μπορεί να γίνεται ερήμην διαφορετικών πολιτικών θέσεων και προγραμματικών απόψεων. Η Δημοκρατική Αριστεράς υποστηρίζει ότι στην Ευρώπη-με δεδομένους τους συσχετισμούς δυνάμεων- πρέπει να είναι σαφώς προσανατολισμένη η χώρα μας. Οι άλλες δυνάμεις της αριστεράς, άλλες άμεσα άλλες έμμεσα, υποστηρίζουν την αναχώρηση της χώρας από την ΕΕ και την ευρωζώνη και ενδεχομένως την επιστροφή στη δραχμή.

Δεν αρκεί η αντιμνημονιακή θέση που έχουν οι δυνάμεις που αναφέρονται στην αριστερά. Υπάρχουν και τα ζητήματα που προσδιορίζουν διαφορετικές θέσεις σε σχέση με την καθημερινά ασκούμενη πολιτική. Η ΔΗΜΑΡ θεωρεί ότι πρέπει να εξευρεθούν τα ισοδύναμα για την αντιμετώπιση των σκληρών και άνισων μέτρων, ότι πρέπει να γίνουν βαθιές μεταρρυθμιστικές τομές. Επομένως δεν αθροίζονται οι επιμέρους δυνάμεις της αριστεράς σε ένα ενιαίο άθροισμα.

Για το ενδεχόμενη συμμετοχής σε κυβερνήσεις συνεργασίας μετά τις εκλογές

Μας ενδιαφέρει το περιεχόμενη της ασκούμενης κυβερνητικής πολιτικής. Δεν δηλώνουμε αδιάφοροι για το μέγεθος της κυβερνητικής εξουσίας. Ταυτόχρονα, όμως, λέμε ότι οι συνεργασίες για να μπορούν να μετακινούν την πολιτική και κοινωνική ζωή προς θετικές και προοδευτικές κατευθύνσεις, αλλά και προς όφελος της κοινωνίας θέλουν προγραμματικές συμφωνίες, κοινό πολιτικό τόπο, τουλάχιστον σε καίρια ζητήματα. Αυτά τα δεδομένα σήμερα απουσιάζουν. Κατά συνέπεια η οποιαδήποτε αναφορά σε κυβερνήσεις συνεργασίας και μάλιστα χωρίς την καταγραφή του εκλογικού αποτελέσματος, αποτελεί άσκηση επί χάρτου.

Τα μαθήματα του Νοέμβρη

Του Θόδωρου Μαργαρίτη

Τα ακραία γεγονότα στις παρελάσεις, η επικίνδυνη πρωτοβουλία Παπανδρέου για Δημοψήφισμα και η συγκρότηση της μεταβατικής κυβέρνησης Παπαδήμου αποτέλεσαν έναν πυκνό πολιτικό χρόνο όπου, κυριολεκτικά, ισχύει η συνηθισμένη φράση «τα είδαμε όλα…»

Πραγματικά σε αυτό το χρονικό διάστημα η χώρα μας κινήθηκε ως τεράστιο εκκρεμές από τη θέση που χρωματιζόταν από τα μπάχαλα, τηΝ κυβερνητική αστάθεια, το ευρωπαϊκό αδιέξοδο και το χείλος του γκρεμού της χρεοκοπίας μέχρι την αντίθετη θέση που εξασφάλιζε την πολιτική ύφεση, την ομαλότητα, τις μίνιμουμ πολιτικές συναινέσεις – ακόμα και τις περιορισμένες ελπίδες για διέξοδο από την κρίση.

Είναι αλήθεια ότι ζούμε σε μια χώρα με ευκολία στη μεταβολή των συναισθημάτων και των συμπεριφορών. Όπως επίσης είναι αλήθεια ότι έχουμε μπει με πολύ αργούς ρυθμούς σε μια γενικευμένη διαδικασία αναστοχασμού για την πορεία της ελληνικής κοινωνίας ως βασική προϋπόθεση για οποιαδήποτε στρατηγική αφορά το μέλλον.

Τα μαθήματα του Νοέμβρη συμπυκνώνονται, όμως, στη συνειδητοποίηση ότι ο εύκολος λόγος, η πολιτική του θεάματος και οι κραυγές κομματικής αντιπαράθεσης δεν οδηγούν πουθενά. Αν κάτι πρέπει να αλλάξει στη χώρα μας είναι το επίπεδο της πολιτικής αντιπαράθεσης – απαιτείται να μετακινηθεί από τα ηχηρά συνθήματα προς την ουσία, από τις φαντασιακές αφηγήσεις προς την αλήθεια, από το κομματικό συμφέρον προς το δημόσιο.

Η έννοια του συμβιβασμού είναι μια έννοια απαξιωμένη στον τόπο μας. Νοηματοδοτείται από τα στοιχεία υπαναχώρησης και όχι από τα στοιχεία συνεννόησης και συνύπαρξης. Είναι άλλο πράγμα η ανάγκη για έμφαση στην ανταγωνιστική διάσταση της Δημοκρατίας σε χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης, όπου αμβλύνονται οι ιδεολογικές διαφορές με την ισοπεδωτική εικόνα όλων των πολιτικών ρευμάτων, και άλλο πράγμα στο Μεσογειακό Νότο- και ιδιαίτερα στην Ελλάδα- όπου οι ιδεολογικές και πολιτικές διαφορές μεγενθύνονται σε οριακές καταστάσεις. Στη χώρα μας, δηλαδή, στην κομματική αντιπαράθεση ισχύει το λαϊκό ρητό «ο θάνατός σου… η ζωή μου» με αποτέλεσμα να επικυριαρχεί η αδιαλλαξία, το κομματικό μίσος, ο τυφλός φανατισμός.

Δυστυχώς, στα στερεότυπα αυτά έχει συμβάλλει και μεγάλη μερίδα της Αριστεράς με τις δογματικές πεποιθήσεις που φορτίζουν κατηγορηματικές θέσεις και βεβαιότητες. Πιο χαρακτηριστική περίπτωση είναι η απόλυτη ενοχοποίηση κάθε συμβιβασμού και συναίνεσης. Η συγκρότηση της κυβέρνησης Παπαδήμου και η σταθεροποίηση μιας κάποιας πολιτικής ομαλότητας ήταν τελικά-και είναι- μια κρίσιμη προϋπόθεση για την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης με την έννοια ότι μια ακραία κυβερνητική αστάθεια αποτελεί αυτοτελές παράγοντα ώθησης προς τη χρεοκοπία. Ακριβώς γι αυτό αντιμετωπίστηκε με ανακούφιση από τη μεγάλη πλειοψηφία της ελληνικής κοινωνίας.

Φυσικά τα μεγάλα προβλήματα που αφορούν το περιεχόμενο των πολιτικών για την οικονομική κρίση, τις μεγάλες κοινωνικές ανισότητες, την τεράστια εκκρεμότητα φορολογικής δικαιοσύνης, την «κόκκινη ζώνη» της φτώχειας και της ανεργίας παραμένουν κεντρικά διακυβεύματα στη χώρα μαζί με την ανάγκη για ένα αποτελεσματικό αναπτυξιακό σχέδιο. Οι περισσότεροι, όμως, συνειδητοποιούν ότι όσο η αντιπαράθεση για αυτά τα μεγάλα θέματα γίνεται μέσα σε πλαίσιο πολιτικής ομαλότητας και σύγκρουσης επί της ουσίας, με εναλλακτικές προτάσεις, τότε η δυνατότητα λύσεων διαφαίνεται στον ορίζοντα. Όσο όμως η αντιπαράθεση γίνεται με ακρότητες, με λαϊκισμό, με κραυγές τότε το αδιέξοδο ενισχύεται.

Σε αυτό το τοπίο οι πολίτες καλούνται να αναλάβουν και τις δικές τους ευθύνες. Να μην κρίνουν με βασικό κριτήριο το ποιος τους χαϊδεύει τ’αυτιά. Να μην επιλέγουν με όρους δημοφιλίας. Να μην είναι εύκολοι στα απλουστευτικά συνθήματα.

Αυτή η συνταγή μας έφτασε ως εδώ. Ήταν η κυρίαρχη συνταγή. Ο δρόμος προς τη σίγουρη χρεοκοπία.

*Ο Θόδωρος Μαργαρίτης είναι μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΔΗΜ.ΑΡ.

Τα ευρωπαϊκά μαθήματα της ισπανικής ψήφου (για την ευρωπαϊκή αριστερά)

Του Μπερνάρ Γκετά

Πρόκειται για ένα διπλό παράδοξο, που πρέπει να μελετηθεί επειγόντως. Από τη μια πλευρά, η ήττα που υπέστησαν την περασμένη Κυριακή οι Σοσιαλιστές στην Ισπανία επιτρέπει στα αριστερά κόμματα της Ευρώπης να ελπίζουν ότι θα αναλάβουν και πάλι μια μέρα την εξουσία με το σύνθημα «Να φύγουν!» -- το ίδιο σύνθημα που αξιοποίησαν οι ισπανοί συντηρητικοί. Καθώς στις 24 από τις 27 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης κυβερνά σήμερα η κεντροδεξιά, η Αριστερά θα μπορούσε να γίνει και πάλι σε μερικά χρόνια η πρώτη πολιτική δύναμη της Ένωσης, όπως συνέβη στα τέλη της δεκαετίας του ’90. Από την άλλη πλευρά, αν δεν αφυπνιστεί γρήγορα, μπορεί να γνωρίσει την τύχη των ισπανών Σοσιαλιστών.

Στην Ισπανία, γράφει ο Μπερνάρ Γκετά στη Λιμπερασιόν, η Αριστερά δεν έχασε μόνο μια εκλογική αναμέτρηση. Γνώρισε τη συντριβή, καθώς δεν έβρισκε πια τίποτα να πει, να κάνει ή να προτείνει. Το ότι σημείωσε την Κυριακή ποσοστό κατά 16 μονάδες μικρότερο εκείνου της Δεξιάς δεν οφείλεται μόνο στο ότι δεν είδε εγκαίρως τη φούσκα των ακινήτων να μεγαλώνει -- μια φούσκα, που όταν έσκασε έστειλε στην ανεργία έναν στους πέντε Ισπανούς. Η συντριβή της οφείλεται κυρίως στο ότι η ξαφνική οικονομική κρίση που έπληξε την Ισπανία αιφνιδίασε πλήρως τους Σοσιαλιστές, οι οποίοι φάνηκαν ανίκανοι να κάνουν ο,τιδήποτε άλλο από το να μειώσουν τις συντάξεις, τους μισθούς και τις δαπάνες, προτού αναγγείλουν πρόωρες εκλογές και παραδώσουν την εξουσία στους αντιπάλους τους.

Στην Ισπανία, συνεχίζει ο γάλλος αρθρογράφος, η Αριστερά έδειξε ότι δεν ξέρει να κάνει τίποτα άλλο από το να στηρίζεται στις αγορές. Ξέχασε ότι ο ρόλος της είναι να υπερασπίζεται τους πιο φτωχούς. Πίστεψε ότι προοδευτικό είναι μόνο να νομιμοποιείς τις αμβλώσεις και τους γάμους των ομοφυλοφίλων. Αντί να επιτεθεί στη νέα κοινωνικοοικονομική συναίνεση, παρέδωσε τα όπλα. Την ίδια τύχη κινδυνεύουν να γνωρίσουν και τα άλλα κόμματα της ευρωπαϊκής Αριστεράς, καθώς αδυνατούν να επεξεργαστούν ιδέες για την οικοδόμηση της αυριανής Ευρώπης.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση φλέγεται. Οι κυβερνήσεις έχουν αποδυναμωθεί τόσο πολύ από τη μείωση των φόρων και τη διεθνοποίηση των αγορών, ώστε το ένα κράτος μετά το άλλο γονατίζει μπροστά στις επιταγές του κεφαλαίου. Τα δεξιά κόμματα που κυβερνούν οδηγούν την Ένωση στην ύφεση, ξεχνώντας ότι με το να μειώνουν τις δαπάνες χωρίς να επενδύουν στο μέλλον πλήττουν απλώς την ανάπτυξη, μειώνουν τα έσοδα από τη φορολογία και αυξάνουν το χρέος.

Η Ευρώπη έχει ανάγκη από νέες οικονομικές, κοινωνικές και θεσμικές βάσεις, γράφει ο Γκετά. Έχει ανάγκη από την εναλλαγή και, κατά συνέπεια, από την Αριστερά. Πού είναι όμως οι προτάσεις της; Η Ευρωπαϊκή Ένωση χορεύει στο χείλος του γκρεμού. Το φάρμακο που επιβάλλει η Δεξιά στους Ευρωπαίους ίσως μια μέρα εξαλείψει την ασθένεια, στο μεταξύ όμως οι ασθενείς μπορεί να έχουν πεθάνει.

Αν τα κόμματα της ευρωπαϊκής Αριστεράς δεν θέλουν να γνωρίσουν την τύχη της ισπανικής Αριστεράς μόλις αποκτήσουν και πάλι την πλειοψηφία στην Ένωση, πρέπει να διακηρύξουν αμέσως ότι θα φορολογήσουν τις χρηματιστηριακές συναλλαγές. Ότι θα κηρύξουν έναν πραγματικό πόλεμο κατά των φορολογικών παραδείσων. Ότι θα αυξήσουν τους φόρους στις μεγάλες επιχειρήσεις και τους πιο πλούσιους. Ότι θα εργαστούν για την ανάπτυξη της Ευρώπης επενδύοντας στις βιομηχανίες του μέλλοντος. Ότι θα εφοδιάσουν την ευρωζώνη με την ομοσπονδιακή δημοκρατία την οποία απαιτεί μια κοινή οικονομική πολιτική.

Μα όλα αυτά περιλαμβάνονται στα προγράμματά μας, θα απαντήσουν οι ευρωπαίοι σοσιαλιστές. Ναι, είναι αλήθεια, όλα αυτά είναι κάπου γραμμένα, αλλά με ακαταλαβίστικο τρόπο, κι έτσι οι ευρωπαίοι ψηφοφόροι τα αγνοούν, και θα συνεχίσουν να τα αγνοούν, όσο η Αριστερά δεν έχει ένα μανιφέστο και τους ηγέτες που θα τα εξηγήσουν. Είναι αλήθεια ότι τα αριστερά κόμματα της Ευρώπης έχουν αρκετά προβληματιστεί και δουλέψει. Οι προτάσεις τους είναι καλές, αλλά πρέπει να προωθηθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Μόνο έτσι η Αριστερά θα μπορέσει όχι μόνο να κερδίσει, αλλά και να παραμείνει στην εξουσία για το χρονικό διάστημα που απαιτείται προκειμένου η Ένωση να βγει από τον μαρασμό της.

Πηγη: Α.Π.Ε./Liberation

Υπογράψτε επιτέλους κε Σαμαρά

Δήλωση μελών της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ για το ζήτημα της υπογραφής του κου Σαμαρά.

Υπογράψτε επιτέλους κε Σαμαρά

Σε μια εξαιρετικά κρίσιμη στιγμή για τη χώρα, όπου η λειτουργία του κράτους, που την έχουν περισσότερο ανάγκη τα πιο αδύναμα κοινωνικά στρώματα, κρέμεται στην κυριολεξία από την εκταμίευση της 6^ης δόσης, ο κος Σαμαράς επιδίδεται σε ασκήσεις ανευθυνότητας. Απέναντι σε αυτή την κατάσταση δεν χωρούν ούτε ανοχή ούτε αμφισημίες. Η πορεία της χώρας και η καταβολή μισθών και συντάξεων δεν μπορεί να εξαρτάται από τις εσωκομματικές ισορροπίες και τις εκλογικές σκοπιμότητες της ΝΔ και του αρχηγού της, καλυπτόμενες υποκριτικά πίσω από το μανδύα της προσωπικής αξιοπρέπειας και ενός ανερμάτιστου πατριωτισμού. Δεν συμμεριζόμαστε ούτε στο ελάχιστο τις απόψεις και την πολιτική της ΝΔ. Για την αριστερά της ευθύνης υπεύθυνη και πατριωτική στάση είναι η ταχύτερη εκταμίευση της 6^ης δόσης και η παραμονή της Ελλάδας στην ευρωζώνη και στο ευρωπαϊκό πλαίσιο πραγματοποιώντας τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις και αγωνιζόμενη για προοδευτικότερες εξελίξεις. Γι` αυτό, η μόνη υπευθυνότητα που θα μπορούσε να επιδείξει ο κος Σαμαράς είναι να καταθέσει χωρίς υπεκφυγές την υπογραφή του.

Γεωργάτος Γεράσιμος, Λιβαδάς Σταύρος, Χωμενίδης Χρήστος

Κουβέλης σε ρόλο Τσίπρα

Του Σήφη Πολυμίλη

Επιτέλους η αριστερά της ευθύνης, όπως αρέσκονται να αυτοαποκαλούνται ο κ. Κουβέλης και οι σύντροφοι του βρίσκει το δρόμο της Με γρήγορα βήματα, για να κερδίσει το... χαμένο χρόνο προσχωρεί στο δρόμο της ανευθυνότητας που έχουν χαράξει εδώ και καιρό ο κ. Σαμαράς, ο κ. Τσίπρας και οι λοιποί συγγενείς. Μόλις είδαν τα νουμεράκια τους στις δημοσκοπήσεις να ανεβαίνουν λίγο, μόλις διαπίστωσαν ότι κάποιοι απογοητευμένοι ψηφοφόροι του ΠΑΣΟΚ αναζητούν πολιτική στέγη τρέχουν να προλάβουν το... ρεύμα.

Έτσι ο πάλαι ποτέ ανανεωτής και εκσυγχρονιστής κ. Κουβέλης έσπευσε να καταψηφίσει την κυβέρνηση Παπαδήμου, μη τυχόν και υστερήσει από τον κ. Τσίπρα ενώ σήμερα προχώρησε ένα βήμα ακόμα στον αντιστασιακό αγώνα καλώντας τον κ. Σαμαρά να μην υπογράψει τις δεσμεύσεις που ζητούν οι δανειστές μας...

Ευτυχώς ο Λεωνίδας Κύρκος έφυγε νωρίς για να μην δει τους συντρόφους του να αποδομούν πλήρως την πολιτική του, να μην δει την κατάντια της πάλαι ποτέ ανανεωτικής αριστεράς. Ο πολιτικός χώρος που έδωσε σχεδόν μόνος του την μάχη για την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας σε πολύ δύσκολους καιρούς - και πλήρωσε βαρύ πολιτικό τίμημα για αυτό - σήμερα σύρεται στον δρόμο του λαϊκισμού και των υποτιθέμενων μικροκομματικών σκοπιμοτήτων. Και όσοι πίστεψαν ότι η δημιουργία της Δημοκρατικής Αριστεράς, μπορούσε να αποτελέσει ένα ανάχωμα στη λογική του όχι σε όλα που κυριαρχεί στην αριστερά διαπιστώνουν τώρα η... παράδοση καλά κρατεί. Και βλέπουν τον κ. Τσίπρα και τον κ. Κουβέλη να διαγκωνίζονται ποιος θα φέρει πιο κοντά του βουλευτές και συνδικαλιστές του βαθέος ΠΑΣΟΚ, τύπου Φωτόπουλου Δημαρά, Λιάνη... Δεν απομένει παρά να δούμε και το επόμενο βήμα, τη συγκρότηση δηλαδή του ενιαίου αντιστασιακού, αντιμνημονιακού μετώπου με αρχηγό το Μίκη και υπαρχηγούς τους κ. κ. Τσίπρα και Κουβέλη για να σώσουν την Ελλάδα από τους βάρβαρους ευρωπαίους...

Πηγη: ΒΗΜΑ Online

Βορίδης πριν και μετά

Του Νίκου Μπίστη

Παρακολούθησα την Κυριακή το βράδυ τους «Πρωταγωνιστές» του Σταύρου. Ένας από αυτούς ήταν ο Μάκης Βορίδης. Λέω λοιπόν να σας διηγηθώ την μικρή μας ιστορία σε συνέχεια και του προηγούμενου άρθρου μου (Λάου- Λάου) στο Protagon. Με τον Βορίδη έχουμε να βρεθούμε και να μιλήσουμε πάνω από δέκα χρόνια. Δεν έτυχε ούτε να «τρακάρουμε» στον δρόμο. Υπήρχε όμως ένα διάστημα, τον καιρό του εκσυγχρονισμού, που βρισκόμασταν συχνά πυκνά στην τηλεόραση. Αυτός ήταν επικεφαλής της μικρής φανατικής ακροδεξιάς οργάνωσης Ελληνικό Μέτωπο και εγώ της μικρής και φανατικά εκσυγχρονιστικής Ανανεωτικής Εκσυγχρονιστικής Κίνησης της Αριστεράς. Τα ζητήματα που μας χώριζαν ήταν πολλά, ιδεολογικά και εφαρμοσμένης πολιτικής (ελληνοτουρκικά, ταυτότητες, Αλβανοί μετανάστες κλπ) και άλλο που δεν ήθελαν οι υπεύθυνοι των εκπομπών για να στήσουν καυγά. Παραδόξως καυγάς όπως τον ήθελαν δεν έβγαινε, ο ένας περίμενε τον άλλον να τελειώσει και υπερασπίζαμε τις απόψεις μας σταθερά χωρίς προσωπικές επιθέσεις. Μου έκανε εξ’ αρχής εντύπωση η ηπιότητα του λόγου του σε αντιδιαστολή με την βαναυσότητα των φασιστικών ιδεών που εκπροσωπούσε.

Μια μέρα πιάσαμε κουβέντα φεύγοντας από κάποιο κανάλι. Είχαμε ένα κοινό στοιχείο, ήμασταν και οι δύο απόφοιτοι του Κολλεγίου Αθηνών. Τα χρόνια της δικτατορίας είχαμε εγκαθιδρύσει στο Μαθητικό Συμβούλιο του Κολλεγίου την- παρά φύσιν- κυριαρχία της Αριστεράς. Θα εκπλαγείτε αν μάθετε πόσα στελέχη του ΚΚΕ και κυρίως του ΚΚΕ Εσωτερικού ήσαν απόφοιτοι Κολλεγίου. Στην περίφημη δεκαμελή επιτροπή της Νομικής το 1972 τέσσερις στους δέκα ήταν από το Κολλέγιο. Η κυριαρχία αυτή κράτησε κάποια χρόνια και μετά το σχολείο της φιλελεύθερης μεγαλομεσαίας αστικής τάξης (μην βιαστείτε να με κατατάξετε εκεί, είχα μπει με υποτροφία) ήρθε στα φυσιολογικά του. Το 1983 με τον Βορίδη το Μαθητικό Συμβούλιο πήγε στο άλλο άκρο. Είχα λοιπόν το εύλογο ενδιαφέρον να γνωρίσω καλύτερα αυτόν που εκπροσωπούσε την μεταστροφή αυτή. Ο φίλος μου ο Γιάννης Δρόσος, καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών με πληροφόρησε ότι είχε δώσει ένα δεκάρι στον Βορίδη για μια εργασία του για τον Χέγκελ. « Ήταν πολύ καλή η εργασία του. Του έδωσα το δεκάρι και γιατί το άξιζε και γιατί ήθελα να καταλάβει ότι εμείς οι αριστεροί που τα βάλαμε με την χούντα του δεν είμαστε κομπλεξικοί ούτε μνησίκακοι». Την τελευταία φορά που βρεθήκαμε και πιάσαμε κουβέντα το αποτόλμησα: «Είσαι καλό μυαλό και θα πας χαμένος με αυτά που λες. Γιατί δεν πας στην ΝΔ;» Ειλικρινά δεν θυμάμαι ακριβώς τι μου απάντησε. Δεν θέλω; Δεν με θέλουν; Δεν γίνεται; Ειλικρινά δεν θυμάμαι. Αυτό που θυμάμαι είναι ότι δεν έδειξε έκπληξη, μου έδωσε την εντύπωση ότι είχε συνειδητοποιήσει το αδιέξοδο και κάτι σκεφτόταν. Μετά δεν ξαναβρεθήκαμε, οι δρόμοι μας ήταν και παραμένουν αντίθετοι.

Παρακολούθησα έκτοτε την πορεία του με ενδιαφέρον. Έξυπνος άνθρωπος με όπλο την κοινή λογική και την χεγκελιανή διαλεκτική δεν δυσκολεύτηκε να κυριαρχήσει στα σαλόνια της δεξιάς πολυκατοικίας. Προδιαγραμμένη η άνοδος του. Αλλά όπως όλους μας το παρελθόν τον ακολουθεί και απαιτούνται καθαρές εξηγήσεις. Ο ήπιος λόγος δεν αρκεί, πόσο μάλλον όταν είναι φανερό ότι γίνεται με τέτοια επιτήδευση που εύλογα προκαλεί δυσπιστία. («Τα προβλήματα θα αντιμετωπιστούν με αγάπη» , είπε στην πρώτη του δήλωση ο Υπουργός Βορίδης. Ούτε σε κατηχητικό να είμασταν). Όπως ένας σταλινικός δεν μπορεί να πείσει για την ειλικρίνεια της μεταστροφής του αν δεν καταδικάσει απερίφραστα τον σταλινισμό το ίδιο και ένας οπαδός της χούντας δεν πείθει για την δημοκρατική του προσήλωση αν δεν καταδικάσει απερίφραστα την δικτατορία. Εδώ δεν χωρούν «ναι μεν αλλά» και « οι ιστορικές συνθήκες επέβαλλαν τότε σε ένα δεξιό μια συμπεριφορά που σήμερα δεν συνάδει κλπ». Και σε αυτό ακριβώς το σημείο τόσο στην έξυπνη συνέντευξη του στο Θεοδωράκη όσο και σε άλλες δηλώσεις του για την θητεία του ως πρόεδρος της νεολαίας της φιλοχουντικής ΕΠΕΝ ο Βορίδης τα μάσησε και προσπάθησε να αποφύγει το πικρό ποτήρι. Πήγαινε να κάνει ένα βήμα αλλά το πόδι του έμενε μετέωρο σαν κάτι να τον τραβούσε πίσω. Όμως αν δεν ξεκαθαρίσεις ρητά και κατηγορηματικά με το παρελθόν ελλοχεύει ο κίνδυνος να επανέλθεις στα ίδια όταν θεωρήσεις ότι άλλαξαν πάλι οι αντικειμενικές συνθήκες. Όπως το ΚΚΕ το 2011 ανακάλυψε πάλι τον Στάλιν και αποκατέστησε τον Ζαχαριάδη έτσι κάποιοι άλλοι αύριο μπορούν να ανακαλύψουν και πάλι την κρυφή γοητεία του Μεταξά, του Παπαδόπουλου και του Ιωαννίδη. Και το θέμα δεν έχει μόνο ιστορική διάσταση σε καιρούς ταραγμένους σαν αυτούς που έρχονται. Δεν θέλω να τον αδικήσω , να θεωρήσω υποκριτική όλη την στάση του και να κάνω ότι δεν άκουσα θετικές διαφοροποιήσεις σε θέματα ταμπού για ένα ακροδεξιό. Η διαπίστωση ότι η βία ποτέ δεν οδηγεί στο επιθυμητό αποτέλεσμα (σαν να διάβασε την πολιτική διαθήκη του Κύρκου) μπορεί να ακούγεται κοινότοπη αλλά έχει σημασία όταν εκφωνείται από τον πάλαι ποτέ εκπρόσωπο ενός ρεύματος που την είχε θεοποιήσει. Αν μάλιστα καταδίκαζε και την βία κατά των μεταναστών θα ήταν ακόμα καλύτερα.

Ας μην είμαστε πλεονέκτες και ας θεωρήσουμε ότι το όλον περιλαμβάνει το μέρος αν και στην πολιτική αυτά δεν είναι αυτονόητα. Κρατάω και τις αποστάσεις που πήρε από την φυλετική θεωρία του αίματος στο ερώτημα αν ένα παιδί μεταναστών μπορεί να γίνει Έλληνας πολίτης. Ζορίστηκε, ξίνισε, αλλά δεν το απέκλεισε. Συμπέρασμα: πολύ νωρίς για να βγει συμπέρασμα . Το βήμα είναι ακόμα στον αέρα, το πόδι σηκώθηκε αλλά δεν ξέρουμε ακόμα αν θα πατήσει μπροστά η θα γυρίσει στην αφετηρία. Σε όλη την συνέντευξη στο Σταύρο μου έδωσε την εντύπωση ότι ζητούσε χρόνο. Είναι δίκαιο να τον έχει. Μέχρι τότε είναι δίκαιο να έχουμε και εμείς τις αμφιβολίες μας.

Πηγή: www.protagon.gr

H Δημοκρατική Αριστερά για την επικύρωση της διακρατικής συμφωνίας Ελλάδας- Ελβετίας για τον έλεγχο των ελληνικών τραπεζικών κατα

To σοβαρό ζήτημα της καθυστέρησης της επικύρωσης διακρατικής συμφωνίας Ελλάδας- Ελβετίας για τον έλεγχο των ελληνικών τραπεζικών καταθέσεων στην Ελβετία, θέτουν ο πρόεδρος και οι βουλευτές της Δημοκρατικής Αριστεράς με επίκαιρη ερώτηση που κατέθεσαν προς τον υπουργό Οικονομικών. Το κείμενο της ερώτησης που υπογράφουν ο Φώτης Κουβέλης, ο Νίκος Τσούκαλης, ο Γρηγόρης Ψαριανός και ο Θανάσης Λεβέντης, έχει ως εξής:

Σε επίκαιρη ερώτηση του κ. Κουβέλη προς τον κ. Υπουργό (23/09/2011), ο Πρόεδρος της ΔΗΜ.ΑΡ. είχε αναφερθεί στην ανάγκη σύναψης διακρατικής συμφωνίας με την κυβέρνηση της Ελβετίας ώστε να φορολογηθούν οι καταθέσεις των Ελλήνων στην Ελβετία και να αποδοθούν τα χρήματα αυτά στη χώρα μας, ανάγκη την οποία είχε αναγνωρίσει και ο ίδιος ο Πρωθυπουργός στη ΔΕΘ (11/09/11).

Ο κ. Αναπληρωτής Υπουργός στην απάντησή του συμφώνησε και μάλιστα επεσήμανε ότι βρίσκεται σήμερα υπό διαπραγμάτευση – μάλιστα σε προχωρημένο στάδιο- συμφωνία με την Ελβετία αντίστοιχη με συμφωνίες που έχουν συνάψει η Αγγλία και η Γερμανία. Τόνισε δε ότι πρέπει να αναγνωριστεί «η πρόθεση και η κοινή μας διάθεση και την προσπάθεια που έχει καταβληθεί να επιταχυνθούν αυτοί οι ρυθμοί».

Παράλληλα όμως ενημερωθήκαμε ότι συμφωνία επικαιροποίησης της Σύμβασης του 1983 σχετικά με τη διοικητική συνδρομή των Ελβετικών τραπεζών για την πάταξη της φοροδιαφυγής και του αδήλωτου εισοδήματος, έχει υπογραφεί από τις ελβετικές αρχές και τον Έλληνα Πρέσβη από το Νοέμβριο του 2010 (4/11/2010), η οποία επικυρώθηκε τον περασμένο Ιούνιο από το Ελβετικό Κοινοβούλιο.

Κατόπιν των ανωτέρω και δεδομένου ότι για να τεθεί σε ισχύ πρέπει να επικυρωθεί και από την Ελληνική Βουλή, ερωτάται ο υπουργός Οικονομικών: Για ποιο λόγο καθυστερεί η συζήτηση και επικύρωσή της από το ελληνικό κοινοβούλιο

Εμμονές και πρωθύστερα

Του Δημήτρη Αθινάκη*

[Οι αφορμές, οι προσδοκίες και άλλα δαιμόνια ]

Θυμάμαι, το αναφέρω ενδεικτικά, τη Βάσω Κιντή να λέει το αυτονόητο: ο κόσμος διψάει γι’ απαντήσεις. Θυμάμαι, επίσης, τον Θανάση Αθανασίου να ζητά επίμονα ν’ αποσαφηνιστεί ο λόγος μας. Και συμφωνώ. Εφόσον ο υποκειμενισμός στις απόψεις (που, κατά τη γνώμη μου, μπορεί να ονομαστεί και εμμονισμός) είναι δεδομένος, θα εκφράσω τις δικές μου εμμονές, με τον κίνδυνο να χαρακτηριστώ εξωγήινος. Πιθανόν και να είμαι!

Από την ένταξή μου στη Δημοκρατική Αριστερά, προσδοκούσα και προσδοκώ καθαρές προτάσεις• καθαρό λόγο, συντεταγμένο, «ένα-δύο-τρία». Για μένα, για τις δικές μου προσδοκίες, τα επίσημα επιχειρήματά μας έχουν ακόμη αρκετό δρόμο• μαθαίνω, στην πορεία. Φοβάμαι όμως ότι, περιμένοντας ν’ ακούσω το «τι» για να εκφράσω ένα «πώς», κινδυνεύω να εκφράσω ένα «πώς» δίχως να υπάρχει ένα, τουλάχιστον ξεκάθαρο, «τι». Η πιο πρόσφατη παρέμβαση, ωστόσο, του Σάκη Κουρουζίδη (βλ. «Δημοσκοπικές εκρήξεις», http://red-pep.blogspot.com/2011/11/blog-post_19.html, 19/11/2011,) και, στη συνέχεια, ένα σχόλιο του Κώστα Γασπαρινάτου στο ίδιο κείμενο (απόσπασμα: «Μήπως λοιπόν ο ρόλος της ΔΗΜΑΡ αυτή τη δύσκολη εποχή είναι να σταθεί με θάρρος μπροστά στον λαό, να ηγηθεί με ειλικρίνεια, ρεαλισμό, αποφασιστικότητα όχι για να πάρει καλό ποσοστό στη βουλή αλλά για να φέρει αποτέλεσμα;») με βρίσκουν σύμφωνο στα καταρχήν τους σημεία ― και μου δίνουν μιαν αφορμή για παρακάτω.

Η παρέμβασή μου έχει ακόμη μερικές αφορμές ― θα τις αναφέρω εντελώς ενδεικτικά. Η πρώτη αφορμή είναι απ’ τον συγγραφέα Χρήστο Χωμενίδη, όπου έχει δηλώσει ότι «Το κόμμα μας πρέπει να είναι ροκ και σέξι». Η δεύτερη είναι πάλι απ’ τον Χρήστο Χωμενίδη, που, αν θυμάμαι καλά από διήγηση φίλης, είχε δηλώσει στην πρόσφατη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου της Θεσσαλονίκης: «Είμαι στη Δημοκρατική Αριστερά γιατί θέλω μιαν Αριστερά που θα έχει τα πόδια στη γη και το κεφάλι στον ουρανό». Μία ακόμη αφορμή είναι τα (θερμά, πολλές φορές) κείμενα, και πάλι ενδεικτικά, του Γιώργου Προκοπάκη, του Μάνου Ματσαγγάνη ή του Γιώργου Τσακνιά ― ακολουθώ, πέρα απ’ τα επιχειρήματα, και τη γλώσσα τους, τον τρόπο με τον οποίο μπλέκεται η (αιχμηρή ή όχι) ξεκάθαρη άποψη με τον δυναμισμό της γλώσσας.

Φυσικά, μου είναι σχεδόν αδύνατον να παραβλέψω τις ένθεν κακείθεν «γκρίνιες» ―πολλάκις εξόχως δικαιολογημένες― για τα «στρογγυλευμένα» Δελτία Τύπου, για τις «μη μου τους κύκλους τάραττε» ανακοινώσεις. Η απορία είναι επίσης δικαιολογημένη• η απάντηση χρειάζεται δουλειά, νομίζω. Η αυθυπαρξία των γεγονότων έχει πάει από καιρό για ύπνο, μια και είναι πασιφανές ότι το ντόμινο δεν αφορά μονάχα τα «μεγάλα»• ξεκινά, όπως και να το δούμε, απ’ τα «μικρά». Θα εξηγηθώ σε λίγο.

[«Κολόμβε, γαμώ την περιέργειά σου!» ]

Καλά όλ’ αυτά. Πρέπει όμως να ανακαλύψουμε και κάτι που να μας ξεχωρίζει, χωρίς ωστόσο να διεκδικούμε καμία απολύτως μοναδικότητα, σκέφτομαι. Τη γλώσσα. Μια γλώσσα που έρχεται απ’ το μέλλον• που είναι το μέλλον. Ο μεταξύ μας κώδικας, με όλες τις επιμέρους διαφοροποιήσεις του, οφείλει να έχει, νομίζω, τα στοιχεία τού σήμερα. Να μην είναι καθωσπρέπει, να μη συμβιβάζεται με τα «καλοσυνάτα» ελληνικά. Η μορφή της επικοινωνίας μας, ας το παραδεχτούμε, έχει άμεση και αμφίδρομη σχέση με τα νέα μέσα επικοινωνίας. Είναι σύντομη αλλά ακριβής• αφαιρετική αλλά πυκνή. Μπορεί να επικοινωνήσει και να κοινωνηθεί ― δίχως φόβο αλλά με πάθος.

Και η γλώσσα, ως ίσως γνωστόν, δεν είναι αυθύπαρκτο όργανο. Εξαρτάται με κάθε τρόπο απ’ τη συμμετοχή μας στο σήμερα, στο κάθε σήμερα, όπως αυτό καθορίζεται κάθε φορά. Αρθρώνουμε λόγο όταν οι προηγούμενες γενιές τον έχουν ήδη διαμορφώσει• κρεμόμαστε απ’ το παρόν, όταν οι προηγούμενες γενιές κουβαλούν προηγούμενα παρόντα. Ζούμε στο σήμερα ―και αναφέρομαι συγκεκριμένα στη δική μου γενιά― με τη σχετική αφέλεια, τη σπιρτάδα και την ένταση ενός σύντομου και πρόσφατου χθες.

[Ma me tropo ]

Προσωπικά, δεν μ’ ενδιαφέρει κανένας χαρακτηρισμός αυθεντίας, δεν μ’ ενδιαφέρει να διαθέτω καμία αξίωση παγίωσης των θέσεων και των απόψεών μου. Ποσώς με αφορά αν θα είμαι σημαίνων πρωτεργάτης σε οτιδήποτε. Δεν μου το βγάζετε απ’ το μυαλό όμως ότι χρειαζόμαστε το γερό κράτημα του σπουδαίου εργαλείου, της γλώσσας δηλαδή, στην πραγματικότητα του σήμερα.

Να δουλέψουμε για να γίνει το κόμμα ροκ και σέξι. Να βρούμε τον χώρο να δημιουργήσουμε μιαν Αριστερά με τα πόδια στη γη τού σήμερα και το κεφάλι στον ουρανό τού αύριο. Ας επιτρέψουμε στους εαυτούς μας να κάνουμε, μεταξύ άλλων, τη «βρόμικη» δουλειά ― τη δουλειά της γλώσσας. Έχουμε στελέχη που είναι ικανά να δουλέψουν για όσα αποφασίζουμε. Έχουμε διανοούμενους και καλλιτέχνες, φιλολόγους και άλλους επιστήμονες, έχουμε συντρόφους και συντρόφισσες που εκφέρουν έναν αιρετικό λόγο με πλήρως σύγχρονους όρους και κώδικες. Μ’ αυτό εδώ το κείμενο, σας ζητώ, με τον πιο απλό και φιλικό τρόπο που διαθέτω, ν’ αφήσουμε τη γλώσσα μας να μιλήσει για το σήμερα απ’ το σήμερα.

[Ανακολουθία, φορμαλισμός και λοιπές κατάρες ]

Αναγνωρίζω ότι υπάρχει μία λογική ανακολουθία, ένα χρονικό πρωθύστερο σ’ αυτό εδώ το κείμενο. Η γλώσσα ―επειδή ακριβώς δεν είναι αυθύπαρκτος οργανισμός, όπως είπα παραπάνω― θα επηρεαστεί από τις θέσεις και τις προτάσεις μας, απ’ την καθαρότητα των λειτουργιών μας, από την αποφυγή του «στρογγυλεύματος» των απόψεών μας και από την αμοιβαία εμπιστοσύνη όλων μας. Πάνω απ’ όλα, από την αποφυγή τού «και με τον αστυφύλαξ και με τον χωροφύλαξ». Θα είναι, νομίζω, ένας ωραίος φαύλος κύκλος: από ένα σημείο κι έπειτα, το ένα θα επηρεάζει το άλλο. Και επιτέλους, αφού δεν μπορούμε άμεσα να λύσουμε τα «μεγάλα», ας λύσουμε, έστω θεωρητικά, κάνα «μικρό».

Όποιες κι αν είναι οι αποφάσεις μας, ας τις συζητήσουμε ανοιχτά, καθαρά• αυτό το «ένα-δύο-τρία» που έλεγα στην αρχή. Επιτέλους. Και με χιούμορ. Μπορούμε να κάνουμε μια σαφή Αριστερά μακριά απ’ οποιαδήποτε σοβαροφάνεια; Ε, ας την κάνουμε, λοιπόν.

*Μέλος της Κ.Ε. της Δημοκρατικής Αριστεράς

Μνήμη Μιχάλη Κατσαρού

Μὴν ἀμελήσετε.
Πάρτε μαζί σας νερό.
Τὸ μέλλον μας θὰ ἔχει πολὺ ξηρασία.

Ο Μιχάλης Κατσαρός γεννήθηκε στην Κυπαρισσία το 1919 και πέθανε σαν σήμερα 21 Νοεμβρίου του 1998 στην Αθήνα. Στην αποθέωση του σταλινισμού, εγκρέμισε τον Στάλιν από το βάθρο του. Ιδεολόγος κομμουνιστής, ζούσε κάθε μέρα την επανάσταση σε γη και ουρανό, οραματιζόταν έναν κόσμο, όπου η δικαισύνη των ανθρώπων δεν θα 'ναι σακάτικη, πίστευε ότι έφερε μέσα όλες τις αρχαίες μνήμες, από κτίσεως κόσμου. Σαφής και ξεκάθαρος με τους φίλους του, παραληρηματικός και ιδιόρρυθμος στις συνεντεύξεις του. Μπορούσες να του δώσεις χίλιους δυο χαρακτηρισμούς, όπως εκκεντρικός, αιρετικός, «φευγάτος». Αλλά τι μ' αυτό: ψυχή τε και σώματι ήταν ποιητής. Ζούσε την ποίηση σωματικά, καιγόταν μέσα στις φλόγες της, και μέσα εκεί αναβαπτιζόταν καθαρός. Ο Μιχάλης Κατσαρός του Ευσταθίου εκ Κυπαρισσίας Τριφυλίας (όπως αυτοπαρουσιαζόταν στην τελευταία ποιητική του συλλογή «Κορέκτ / Φόβος ποιητή», «Μανδραγόρας») δεν ήταν μόνο τα ποιήματά του. Ηταν και η εν γένει καθημερινή εμφάνισή του: πουκάμικο λερό, γραβάτα, ένα δερμάτινο από επάνω, μαύρα γυαλιά, κασκέτο. Τον έβλεπες να περπατά στους δρόμους πέριξ της πλατείας Συντάγματος, με ανεμίζοντα την γκρίζα κόμη του.

Μ' ένα τσιγάρο μόνιμα σφηνωμένο ανάμεσα στα χείλη του. Εάν κοντοστεκόσουν και του μιλούσες, διαπίστωνες ότι ο δάκτυλος και ο παράμεσος είχαν κιτρινίσει από τη χρόνια χρήση της νικοτίνης. Στέκια και παρέες Στέκια του, η πρώην καφετέρια «Εβριντέι», το «Ζόναρς», το «Νέον» της Ομονοίας και του Συντάγματος, ο «Μεγαλέξανδρος» της Ομονοίας. Εκεί έδινε τα άτυπα ραντεβού του με τους φίλους του, εκεί συναντούσε τους νεότερούς του ποιητές. Και μιλούσε και μιλούσε με τις ώρες. Μετέφερε την πραγματικότητα των ονείρων του στην καθημερινότητα, επινοούσε φανταστικές δημοκρατίες, καλλιεργούσε παραδείσους των λέξεων, επικοινωνούσε με τους μικρούς και μεγάλους θεούς, ανατίναζε τη σύνταξη των προτάσεων, έβαζε φωτιά στην ετυμολογία των λέξεων. Και την ίδια στιγμή, όταν τον «προσγείωναν», μπορούσε, με σαφήνεια, να αναφερθεί στην χαμένη Επανάσταση, στους παλιούς συντρόφους, στα μεράκια της ποίησης, στο αιώνιο του εφήμερου των εφημερίδων, στο εφιαλτικό παρόν ενός κόσμου εν πτώσει.

Ο Μιχάλης Κατσαρός είχε δυο προσωπικότητες; Οχι. Ηταν μία, ενιαία, συμπαγής και μοναδική. Δραπέτευε με το ένα προσωπείο από την πραγματικότητα και με το έτερο επέστρεφε σ' αυτήν. Είχε πάρει το βάφτισμα στα Γράμματα, με τη δημοσίευση του ποιήματος «Μπαρμπερίνικο καράβι», στα «Ελληνικά Γράμματα» του Δημήτρη Φωτιάδη (1946). Στο ίδιο περιοδικό και στη στήλη «Νέοι Ποιητές» τυπώθηκε η «Βγενιώ»: «Λάλατο Βιολιτζή μου, λάλατο / σ' ούλα τα περιβόλια / ρίξε και πέντε μπαταριές / ρίξε και πέντε βόλια...». Τα χρόνια της νεότητάς του τα πέρασε μέσα στην κάμινο της ΕΠΟΝ και της Εθνικής Αντίστασης, εκδίδοντας, μάλιστα, και το βραχύβιο περιοδικό «Στόχος» και υστερότερα το «Θεμέλιο» και το «Σύστημα».

Σύντροφοί του, οι Μίκης Θεοδωράκης, Νίκος Κούνδουρος, οι Κύρκοι, Mιχάλης και Λεωνίδας, ο αείμνηστος Μίμης Δεσποτίδης. Συνελήφθη από τα Ες-Ες, βασανίστηκε και φυλακίστηκε πολλούς μήνες στις φυλακές Χατζηκώστα.H Ορθια Διανόηση «Μετά την απελευθέρωση», όπως αφηγείται ο ίδιος, «ήμουν στο Ταμείο της Αεροπορίας. Μετά πήγα στο Ραδιοφωνικό Σταθμό των Ενόπλων Δυνάμεων και δούλεψα εκεί. Παντρεύτηκα και πήρα γυναίκα από την Καραγεώργη Σερβίας. Είχε κει ένα μέγαρο, ένα αυτοκρατορικό, που ήταν η οικογένειά της. Η ιστορία είναι ότι έζησα στο Σύνταγμα γιατί είχα σπίτι και καθόμουνα στο Στάδιο. Γι' αυτό γνωρίζω όλους τους ραφτάδες. Εδώ όμως η ιστορία είναι ότι η Ορθια Διανόηση ήταν στη Βουκουρεστίου, όπου σύχναζε κάθε πολιτικός και λόγιος.

Η Ορθια Διανόηση ήταν όρθιοι έντεκα με δώδεκα στου "Λουμίδης". Στην πραγματικότητα, σύμφωνα με μαρτυρία του Γιώργου Χρονά, ήταν ένστολος δημοσιογράφος της Πολεμικής Αεροπορίας και εκφωνητής του στρατιωτικού ραδιοφώνου. Μάλιστα, κάποτε, εκφωνώντας ένα δελτίο ειδήσεων, αντί να πει «Αρχισε η περιοδεία της βασιλίσσης Φρειδερίκης», είπε «Αρχισε η περίοδος της βασιλίσσης Φρειδερίκης»! Ωσπου φτάνουμε στα 1953. Εχει σημάνει το έτος έκδοσης του βιβλίου-σταθμού, του «Κατά Σαδδουκαίων», με εξώφυλλο του Νίκου Κούνδουρου. Ακολούθησαν πολλαπλές επανεκδόσεις: η δεύτερη το 1971 και η τρίτη το 1973 από τα «Κείμενα», η τέταρτη από τον «Κέδρο», το 1977, η πέμπτη και η έκτη από το «Θεμέλιο», το 1982 και το 1983, και οι τελευταίες, από τις εκδόσεις «Σ. Ι. Ζαχαρόπουλος». Συγκάτοικος με τον Mίκη Ο Μίκης Θεοδωράκης εμπνεύστηκε από τη σύνθεση και έγραψε την καντάτα «Κατά Σαδδουκαίων Πάθη», που πρωτοπαρουσιάστηκε στο πρώην Ανατολικό Βερολίνο και αφιερώθηκε στον Δημήτρη Δεσποτίδη: «Τον είχα συναντήσει (σ.σ. τον Μίκη Θεοδωράκη) μια φορά καθισμένο σ' ένα σκαλί στη Σόλωνος. Του λέω τι κάνεις εδώ.

Συνεργάστηκε με τα περιοδικά "Θεμέλιο" (1947), "Ποιητική Τέχνη", "Τα Νέα Ελληνικά", "Αθηναϊκά Γράμματα" και "Στόχος" (1950) και το 1975 εξέδωσε το περιοδικό "Σύστημα", όπου δημοσίευε κυρίως δικά του κείμενα. Η πρώτη του εμφάνιση στη λογοτεχνία σημειώθηκε το 1946, με τη δημοσίευση του ποιήματος "Το Μπαρμπερίνικο καράβι" στο περιοδικό "Ελεύθερα Γράμματα". Tον ίδιο χρόνο δημοσίευσε σε ελεύθερο στίχο το ποίημα "Βγενιώ" στο ίδιο περιοδικό. Το 1949 εξέδωσε την πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο "Μεσολόγγι". Παντρεύτηκε τη ζωγράφο Κούλα Μαραγκοπούλου. Εξέδωσε τις ποιητικές συλλογές "Μεσολόγγι", 1949, "Κατά Σαδδουκαίων", 1953, "Οροπέδιο", 1956, "Σύγγραμμα", 1975, "Πρόβα και ωδές", 1975, "Ενδύματα", 1977, "Αλφαβητάριο - ποιήματα Α-Ω", 1978, "Ονόματα", 1980, "3Μ+3Μ=6Μ", 1981, "4 μαζινό", 1982, "Μείον ωά", 1985, "Ο πατέρας του ποιητή", 1987, "Κορέκτ, φόβος του ποιητή", 1996, "Εννέα το επτά", 1997, τα δοκίμια "Πας-Λακίς Michelet", 1973, "Σύγχρονες μπροσούρες", 1977-78, "Αυτοκρατορική πραγματικότητα", 1995, "Το κράτος εργοδότης", 1996, και το μυθιστόρημα "Οι συλλέκται της Μονόχρα", 1980. Τα ποιήματά του μεταφράστηκαν σε πολλές γλώσσες και μελοποιήθηκαν από τους Μ. Θεοδωράκη, Γ. Μαρκόπουλο και Α. Κουνάδη. Το "Κατά Σαδδουκαίων" παρουσιάστηκε μελοποιημένο από γερμανό συνθέτη στο "Κουήν Ελίζαμπεθ Χωλ", στο Σάουθ Μπανκ του Λονδίνου (ο αγγλικός τύπος τον παρέβαλε με τους ποιητές Μπρεχτ, Χο Τσι Μινχ και Παντίλα).

ΕΔΩ ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΜΙΧΑΛΗ ΚΑΤΣΑΡΟΥ

Καλή βδομάδα!

Της Ευγενίας Ηλιοπούλου

Η ευχή βγήκε μηχανικά από τα χείλη μου. Ήθελα απλώς να ευχηθώ κάτι. Να πω κάτι που να φέρει το χαμόγελο και την αισιοδοξία στο πρόσωπο τού συνταξιούχου. Ο άνθρωπος με κοίταξε με δυσπιστία και άρχισε να μου τα ψέλνει.

Μα είσαι σοβαρή κυρία μου; Κουτσή και στραβή μου βγαίνει η βδομάδα. Ανοίγω τηλεόραση βλέπω πολλά λεφτά και πολλές περικοπές. Βλέπω κάτι κοράκια πάνω από την Ελλάδα να περιμένουν για να μας φάνε. Κλείνω αηδιασμένος και ανοίγω ραδιόφωνο. Ακούω, με ελάχιστες εξαιρέσεις, ένα εμπορικό play list και πολλές κονσέρβες εκπομπές. Φεύγω από αυτούς και πάω στους ποιοτικούς. Ισχυρίζονται ότι είναι ενημερωτικοί, με βομβαρδίζουν με κακές ειδήσεις και μου βγάζουν κάποιον πολιτικό δυσαρεστημένο που έχασε την καρέκλα του και είναι έτοιμος να κάνει επανάσταση. Να διαφωνεί με την γραμμή του δικού του κόμματος και να το παίξει επαναστάτης. Να με κοροϊδεύει ότι με πονάει και με σκέφτεται εμένα τον συνταξιούχο που πλήρωσα τόσα για την σύνταξη μου αλλά μου την κόβουν…Βγαίνω στο δρόμο και βλέπω πόσο πολύ λιγόστεψαν τα αυτοκίνητα στο δρόμο λόγω ακρίβειας. Πάω στους φίλους μου και κλαιγόμαστε όλοι .Ούτε αρχαία τραγωδία να ήμασταν

Είμαι συνταξιούχος και προσπαθώ να βάλω μία τάξη στην ζωή μου και κυρίως στα οικονομικά μου. Ευτυχώς ζω μέσα στο σπίτι μου και δεν πληρώνω νοίκι. Δυστυχώς ήρθε ο λογαριασμός της ΔΕΗ που μου έκοψε τα ήπατα.700 ευρώ. Πού να τα βρω; Κάνω οικονομία όσο μπορώ αλλά ….Το καφέ μου το πίνω στο ΚΑΠΗ που το χρεώνει 1 ευρώ. Το γιαούρτι μου το αγοράζω από το πιο φθηνό σουπερμάρκετ μεγάλης αλυσίδας, φθηνών και σε εμπορικές συσκευασίες, προϊόντων. Το κρέας είναι κατεψυγμένο και το βάζω στην κατσαρόλα μου μία φορά στις δύο εβδομάδες. Εφημερίδα δεν αγοράζω και ούτε τσιγάρα. Το χαρτί υγείας από μία αποθήκη της γειτονιάς μου. Τα σαμπουάν και τα αφρόλουτρα τα έκοψα και πλένομε με πράσινο σαπούνι που μου στέλνουν από το χωριό. Φρούτα αγοράζω από την λαϊκή κατά τις 4 όταν κλείνει και είναι όλα για πέταμα ή πάρα πολύ φθηνά. Θέατρο έχω να πάω δύο χρόνια και την τελευταία ταινία την έχω δει πριν 8 μήνες. Σαν να μην μου φτάνουν αυτά επειδή τα κοινόχρηστα αυξήθηκαν πολύ πήρανε απόφαση, στην πολυκατοικία μας, να ανοίγουμε τα καλοριφέρ 2 ώρες το πρωί και τέσσερις το βράδυ. Κρυώνω και αναγκάστηκα να αγοράσω, από τους κινέζους, αθλητική φόρμα και ισόθερμα εσώρουχα. Ούτε πρωταθλητής να ήμουνα;
Δεν είχα τι να απαντήσω στην έκρηξη θυμού του. Όλα τα δίκια τα είχε και ένιωθα σαν η τελευταία που μπορώ να τον βοηθήσω. Χαμογέλασα με εγκαρδιότητα, του υπενθύμισα ότι πέρασε, στα νιάτα του φτώχεια και δύσκολες συνθήκες και επέζησε. Του ευχήθηκα καλή τύχη και μεγάλες αντοχές!