Kατάληψη και επανάληψη

Σιδερόφραχτα σχολεία, σπασμένα καθίσματα, αναποδογυρισμένα θρανία, στοιβαγμένα όλα στη λογική του αναχώματος, στις εισόδους των σχολικών συγκροτημάτων. Ξεθωριασμένα πανό κρεμασμένα στα κάγκελα, δηλωτικά μιας κατάληψης σε εξέλιξη, συνεπέστατης στο προγραμματισμένο ετήσιο ραντεβού της με την πλήξη και τη ρήξη, εκεί στα μέσα του Οκτώβρη. Από μέσα, η εφηβεία, με τον παρορμητισμό που δικαιούται η ηλικία της, να διαπληκτίζεται με γονείς και δασκάλους, να ειρωνεύεται με χιούμορ και να χειρονομεί με αυθάδεια προς τους απ’ έξω: Στους «αγανακτισμένους» γονείς, φανερά εκνευρισμένους, που αγωνιούν για την εφτάωρη «φύλαξη» των παιδιών τους και εξαντλούν την αυστηρότητά τους στο παιδί του «άλλου», σ’ αυτή τη σπάνια, ίσως και μοναδική, εμφάνισή τους στο χώρο του σχολείου. Στους καθηγητές, άλλοτε προβληματισμένους και ανήσυχους και άλλοτε απαθείς και συμβιβασμένους σε ρόλο θεατή των όσων συμβαίνουν έξω από τις αίθουσες.
Οι μαθητικές καταλήψεις, το φαινόμενο που έγινε θεσμός μιας άχαρης και μονότονης επανάληψης, προκαλούν εντάσεις και διαξιφισμούς. Από τη μια, η λογική των αντιλήψεων του «δε βαριέσαι», η οποία απολαμβάνει μαζοχιστικά το χαβαλέ της, προβάλλοντας ως ζήτημα αιχμής… το μέγεθος της τυρόπιτας που διατίθεται στα κυλικεία των σχολείων. Από την άλλη, το φρόνημα αντίστασης σε κάθε λογική ξεπουλήματος του δημόσιου χαρακτήρα της παρεχόμενης δημόσιας εκπαίδευσης, που μεθοδεύεται συστηματικά τα τελευταία χρόνια στην πατρίδα μας.
Ποιος ξέρει τι υπερισχύει στ’ αλήθεια; Λίγο το ένα, λίγο το άλλο, ίσως και τα δύο, μπορεί και ένα τίποτα. Ένα πελώριο και ακατανίκητο τίποτα, που χάσκει ανόητο πάνω απ’ τα σχολειά, και μηδενιστικά αδυνατεί να αντιτάξει ένα ανυπότακτο «όχι» ή να προτάξει ένα καθαρό «ναι».
Το πρόβλημα πάντως δεν είναι οι καταλήψεις των σχολείων!
Προβληματική είναι η απουσία του πάθους, της συγκίνησης, της οργής και της αγανάκτησης που χαρακτηρίζει, ως επί το πλείστον, τις μαθητικές κινητοποιήσεις. Οι απογοητευτικές μειοψηφίες που αλυσοδένουν τα σχολεία, προκαλούν το σαματά του ημιώρου στην έναρξη των μαθημάτων και κατόπιν εξαφανίζονται. Ο διασκορπισμένος οπουδήποτε μαθητόκοσμος, παντού εκτός από το χώρο του σχολείου και σε κάποιες περιπτώσεις στις αίθουσες των φροντιστηρίων, τα οποία αναπροσαρμόζουν το πρόγραμμά τους, μεταθέτοντας τα απογευματινά μαθήματα στην πρωινή ζώνη!
Το ενδεχόμενο, πάντως, κατάληψης των φροντιστηρίων, απορρίπτεται κατηγορηματικώς από όλους, ως ακραία επαναστατική ενέργεια, αμφιβόλου χρησιμότητος και υψηλού ρίσκου για το σύστημα εν όψει εξετάσεων…
Είναι θλιβερό, επίσης, να παρακολουθείς τους μαθητές μας να διατυπώνουν αιτήματα και θέσεις μπροστά στις κάμερες με λόγο και ύφος παρηκμασμένων αρχισυνδικαλιστών! Να εκδαπανάται έτσι αλόγιστα η εκρηκτικότητά τους, να μαραζώνει τόσο πρόωρα η τρυφερότητά τους…
Κι όμως, όσο αποκαρδιωτική κι αν εκδηλώνεται η πρακτική των καταλήψεων αγγαρείας, δεν είναι αυτός λόγος καταλογισμού ευθυνών στους μαθητές μας.
Οι ευθύνες για τον ανυπόφορο εκφυλισμό του εκπαιδευτικού μας συστήματος αλλού θα πρέπει να αναζητηθούν. Και όσοι με εισαγγελική νοοτροπία ενοχοποιούν αδιακρίτως την εφηβική διαμαρτυρία, οποιασδήποτε μορφής, ας συνειδητοποιήσουν επιτέλους το αυτονόητο, ότι δηλαδή οι μαθητές μας βιώνουν πρώτοι απ’ όλους τα αδιέξοδα μιας ανέραστης σχολικής διαδικασίας. Γι’ αυτό, δίπλα στον ενδεχόμενο απελπισμό για τη σκοπιμότητα ή την ποιότητα των αντιδράσεών τους, ας μην τσιγκουνευτούμε καθόλου συμπάθεια και κατανόηση γι’ αυτό που είναι και για ό,τι κάνουν.
Πίσω απ’ τα κλειστά σχολειά, οι ευθύνες όλων ημών των ωρίμων πολιτών. Και πίσω απ’ τις ευθύνες, το κενό νοήματος για τη ζωή, το έλλειμμα αξιών και πίστης, η απουσία οράματος για τον άνθρωπο.

Εφημερίδα ΡΗΞΗτου Γιώργου Μάλφα Πάτρα, 31/10/07

Ο ΓΑΠ για την ονομασία της FYROM

Ο Γιώργος Παπανδρέου παρεχώρησε την Πέμπτη το βράδυ συνέντευξη στην εκπομπή της ΕΤ1 "Θεματική Βραδιά" με τον δημοσιογραφο Στέλιο Κούλογλου με θέμα: "Ελλάδα-Ευρώπη: Τα Διλήμματα των Σοσιαλιστών". Εκεί ο ΓΑΠ τοποθετήθηκε στο θέματης ονομασίας της γειτονικής FYROM. Νομίζω ότι παρουσιάζει ενδιαφέρων η δήλωσή του. Διαβάστε:

Στέλιος Κούλογλου: Μια τελευταία ερώτηση πριν κλείσουμε κ. Παπανδρέου, γιατί ξέρω ότι οι ημέρες είναι δύσκολες για σας και γεμάτες δουλειά. Έχετε τεθεί ένα θέμα με τα Σκόπια τώρα για τη σύνθετη ονομασία. Ποια είναι η δική σας άποψη;

Γιώργος Παπανδρέου: Πρώτα απ' όλα η κυβέρνηση έχει τεράστιες ευθύνες, θα έλεγα οι δυο κυβερνήσεις της Νέας Δημοκρατίας, παλαιότερα του κ. Μητσοτάκη και τώρα του κ. Καραμανλή, για την πολύ κακή θέση την οποία βρίσκεται σήμερα η χώρα μας διαπραγματευτικά…

…και ενώ εγώ είχα συνεχώς πιέσεις από την Αμερική γύρω από το θέμα του ονόματος, με την απειλή της αναγνώρισης της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας με το λεγόμενο συνταγματικό όνομα, δεν τολμήσανε επί των ημερών μας να κάνουν αυτή την αναγνώριση διότι ξέρανε τον ισχυρό μας ρόλο και την ουσιαστική μας θέση την οποία είχαμε στα Βαλκάνια και μέσα στην Ευρώπη.

Όταν βεβαίως ο κ. Καραμανλής έρχεται και λέει σε ό,τι αφορά την Τουρκία μέσα από το CNN ότι εγώ παραδίδω το βέτο ή δεν ασχολείται, δεν ήταν τυχαίο ότι πολύ γρήγορα ήρθαν και αναγνώρισαν και ήταν ένα χαστούκι στην Ελλάδα, στον κ. Καραμανλή ιδιαίτερα, αλλά και στην Ελλάδα. Αναγνωρίσανε και το συνταγματικό όνομα οι Αμερικανοί τα Σκόπια. Μετά ακολούθησαν κι άλλες χώρες. Έχουμε διολισθήσει λοιπόν σε μια διαπραγματευτική θέση πάρα πολύ κακή.

Δεύτερον. Δεν ξέρουμε ποια είναι η πρόταση για την οποία μιλάει η κυβέρνηση. Δεν μας λέει και μάλιστα την τελευταία φορά που χειρίστηκε το θέμα του ονόματος με τον κ. Νίμιτς μας απέκρυψε, παρότι ήρθε ο τότε υπουργός Εξωτερικών και ενημέρωσε τους αρχηγούς των κομμάτων, μας απέκρυψαν βασικά στοιχεία, τα ψιλά γράμματα αν θέλετε, αλλά πολύ ουσιαστικά σε ότι αφορά τη συμφωνία που είχαν κάνει με τον κ. Νίμιτς.

Εμείς λοιπόν δεν μπορούμε να δώσουμε λευκή επιταγή στον κ. Καραμανλή και στην κυβέρνηση, θα δούμε ακριβώς ποια θα είναι η πρόταση, θα είμαστε αυστηροί κριτές της πρότασης αυτής, θα δούμε και τα ψιλά γράμματα και βεβαίως θα δράσουμε, θα αντιδράσουμε, πάντα με γνώμονα το εθνικό συμφέρον της χώρας μας. Με τον στόχο, να βρεθεί μία αμοιβαίως αποδεκτή λύση μεταξύ της Αθήνας και των Σκοπίων.

Στέλιος Κούλογλου: Δεν απορρίπτετε τη σύνθετη ονομασία;

Γιώργος Παπανδρέου: Δεν θέλω να πω το οτιδήποτε αυτή τη στιγμή, διότι βρισκόμαστε σε μια διαπραγμάτευση. Θεωρώ ότι η συζήτηση για το αν είναι σύνθετη ή δεν είναι σύνθετη, αποδυναμώνει ακόμα και την διαπραγματευτική μας θέση απέναντι στα Σκόπια. Εμείς πρέπει να πούμε ότι δεν υπάρχει μια οποιαδήποτε υποχώρηση της θέσης μας, έως ότου φθάσουμε, που θα έλεγα υποχώρηση στις αξίες μας και στο εθνικό μας συμφέρον δεν πρέπει να υπάρξει, αλλά μια οποιαδήποτε πιθανή αποκάλυψη των προθέσεών μας εάν δεν είμαστε σίγουροι ότι εμείς θα πάρουμε αυτό το οποίο θέλουμε.

Για όσους ενδιαφέρονται να διαβάσουν ολόκληρη τη συνέντευξη του ΓΑΠ κάντε κλικ ΕΔΩ

Λίγα λόγια για τη σημαία και τις παρελάσεις

Με αφορμή την επέτειο του ΟΧΙ

Του ΝΙΚΟΥ ΚΙΑΟΥ

Πριν από λίγες μέρες, στον εορτασμό της επετείου του ΟΧΙ, αυτοί που περνούσαν από ένα δρόμο στην περιοχή των Εξαρχείων θα έβλεπαν στο μπαλκονάκι ενός ισογείου διαμερίσματος πολυκατοικίας μια μικρή ελληνική σημαία. Τίποτα το ιδιαίτερο, θα μπορούσε να πει κανείς, καθώς θα έβλεπε και σε άλλα μπαλκόνια σημαίες, όχι σε πολλά, είναι αλήθεια, αλλά σε λίγα - θέαμα μάλλον συνηθισμένο.

Αν όμως κάποιος ήταν λίγο περίεργος ή αν ρωτούσε, θα μάθαινε ότι στο σπίτι αυτό μένει ένας μάλλον μεγάλης ηλικίας, συνταξιούχος, επιστήμονας. Είναι παλιός κομμουνιστής, πολιτικός πρόσφυγας σε χώρα της άλλοτε «Ανατολικής Ευρώπης», που επαναπατρίστηκε πριν από 30 χρόνια. Νέος ήταν στην ΕΠΟΝ, μαχητής του ΕΛΑΣ και μετά αξιωματικός του Δημοκρατικού Στρατού, τραυματίας του εμφυλίου πολέμου. Είχε την «τύχη» και ακολούθησε τη «μοίρα» των συνεπειών του εμφυλίου πολέμου με τον ξεριζωμό, μετά την ήττα, με τις ταλαιπωρίες, τη δύσκολη ζωή και την επιβίωση στην αναγκαστική υπερορία. Εζησε όλη την τραγωδία της προσφυγιάς μακριά από την πατρίδα, με όλες τις περιπέτειες του πολιτικού χώρου, στον οποίο ανήκε και για τα ιδανικά του οποίου πολέμησε και υπέφερε, στην κυριολεξία. Εζησε μακριά από την οικογένειά του, που επίσης είχε υποστεί όλες τις συνέπειες, τόσο στη διάρκεια του εμφυλίου όσο και μετά την ήττα, με διωγμούς, στρατοδικεία, εξορίες, φυλακίσεις, βασανιστήρια, διάλυση της οικογένειας.

Είχε ξεκληριστεί η οικογένεια σε τρεις γενιές. Οι γονείς, τα αδέλφια και μετά τα ανίψια, η τρίτη γενιά. Οι διώξεις των δικών του στην Ελλάδα συνεχίστηκαν και κατά την επτάχρονη δικτατορία και τελείωσαν το '74 με την πτώση της. Ο ίδιος στην προσφυγιά στάθηκε στα πόδια του, σπούδασε, δούλεψε, έκανε οικογένεια και μπόρεσε να επαναπατριστεί μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας. Γύρισε όρθιος, όπως είχε φύγει, προβληματισμένος, πάντοτε σκεπτόμενος, εμπλουτισμένος με γνώσεις και εμπειρίες. Γύρισε μάλλον σοφότερος από τότε που, το 1949, είχε αναγκαστικά φύγει αντάρτης.

Είναι αριστερός, κομμουνιστής (ο κομμουνιστής, δεν ταυτίζεται με το ΚΚΕ, καθώς το κόμμα αυτό δεν μπορεί να προβάλλει την αποκλειστικότητα και την «καθαρότητα») και παραμένει ενεργός πολίτης, με ενδιαφέροντα, με κριτική σκέψη και ματιά, με απόψεις, ανοιχτός να συζητήσει, να ακούσει, να προβληματιστεί. Δεν είναι δογματικός. Είναι ένας ανοιχτός άνθρωπος.

Αυτός λοιπόν ο άνθρωπος, έβαλε στο μπαλκόνι του την ελληνική σημαία, στην επέτειο του ΟΧΙ, για να τιμήσει τον αντιφασιστικό αγώνα του λαού. Ετσι απλά. Στον αντιφασιστικό αγώνα και στην Εθνική Αντίσταση είχαν πάρει μέρος κι άλλοι από την οικογένειά του, οι οποίοι μετά διώχθηκαν. Αλλά δεν υπέκυψαν, ούτε μετάνιωσαν, ούτε λύγισαν.

Την ελληνική σημαία άφησε στα παιδιά του και ο πεθερός ενός από τα ανίψια αυτού του αγωνιστή. Ηταν κι αυτός αριστερός, είχε υποστεί μαζί με τα αδέλφια του διώξεις και εξορίες κατά τη διάρκεια του εμφυλίου και μετά την ήττα. Και ακόμη είχε εξοριστεί και κατά την απριλιανή δικτατορία, όπως και τα αδέλφια του. Ηταν κι αυτός στο μέτωπο του '40 κι ήταν αγωνιστής της Εθνικής Αντίστασης. Μετά τη διάσπαση του ΚΚΕ είχε ταχθεί κι αυτός με την ανανεωτική πλευρά.

Ο γαμπρός κι η αδελφή (μια από τις αδελφές του) αυτού του πολιτικού πρόσφυγα, είχαν πάρει μέρος στην Εθνική Αντίσταση. Είχαν υποστεί κι αυτοί τις διώξεις κατά τον εμφύλιο και μετά την ήττα, με πολυετείς φυλακίσεις και εξορίες. Οι διώξεις με τις εξορίες συνεχίστηκαν και κατά τη δικτατορία της 21ης Απριλίου. Ο γαμπρός του κατά τη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής, καθηγητής σε γυμνάσιο επαρχιακής πόλης, είχε οργανώσει παρέλαση και παρέλασε με τους μαθητές στην επέτειο της 25ης Μαρτίου. Τον κυνήγησαν οι κατακτητές και γλίτωσε κυνηγημένος από του Χάρου τα δόντια. Ηταν η παρέλαση εκείνη πράξη αντιστασιακή, από τις πολλές ίσως που έγιναν τότε, εκείνη τη μαύρη περίοδο, αλλά δεν έχει τόσες σελίδες να τις γράψει η Ιστορία. Ηταν όμως φως μέσα στο σκοτάδι της σκλαβιάς και γι' αυτό είχε εξαγριώσει τους κατακτητές ναζί, που είχαν λυσσάξει.

Το μετεμφυλιακό κράτος της Δεξιάς επιδίωξε και θέλησε να οικειοποιηθεί σύμβολα και εκδηλώσεις και να τα ταυτίσει με την αντικομμουνιστική ιδεολογία και το μένος του νικητή κατά του «εχθρού», προβάλλοντας εθνικιστικά και πατριδοκαπηλευτικά ό,τι δεν του ανήκε ή τουλάχιστον δεν ήταν αποκλειστικά της πλευράς των «νικητών». Ο πόλεμος και ο διχασμός συνεχίζονταν με τη μονοπώληση από την πλευρά του τού δήθεν αποκλειστικού αγώνα του κατά των κατακτητών. Και ενέτασσε στον αγώνα αυτόν τον αγώνα κατά του κομμουνισμού, προβάλλοντας τη νίκη του στον εμφύλιο σαν την καθαρότητα απέναντι στα «μιάσματα», παραχαράσσοντας την Ιστορία, αρνούμενο την Ιστορία, διατηρώντας το μίσος και τη μισαλλοδοξία.

Καρπός αυτού του κλίματος και της ιδεολογίας του αντικομμουνισμού ήταν και η επιβολή της δικτατορίας της 21ης Απριλίου, τις συνέπειες της οποίας έζησαν στο πετσί τους (κυριολεκτικά) και τμήματα της αστικής τάξης και πολιτικών δυνάμεων της Δεξιάς και του Κέντρου, που ήταν σαφώς αντίθετα και μαχητές της δικτατορίας. Ο κύκλος αυτός του διχασμού και της μετεμφυλιακής τραγωδίας έκλεισε με την πτώση της δικτατορίας, με την κατάρρευσή της μετά την τραγωδία της Κύπρου.

Ωστόσο, οι αγώνες εναντίον του φασισμού και των ναζί για την υπεράσπιση της πατρίδας, για την εθνική ανεξαρτησία, για την εθνική ακεραιότητα και για την εξασφάλιση στην Ελλάδα μιας ανεξάρτητης από οποιαδήποτε εξωτερική επέμβαση δημοκρατικής πολιτικής και κοινωνικής ζωής, είχαν διπλό χαρακτήρα. Είναι ο ενιαίος και διπλός χαρακτήρας, εθνικός και κοινωνικοπολιτικός, του Οκτωβρίου του '40, που συνεχίστηκε στα κατοχικά και μετακατοχικά χρόνια, για την τεράστια πλειονότητα του ελληνικού λαού, όπως λέει ο αείμνηστος Νίκος Σβορώνος.

Η Αριστερά, το ΚΚΕ και οι άλλες εκφράσεις της δεν δέχθηκαν όλα αυτά τα χρόνια τη μονοπώληση και πατριδοκαπηλία του «εθνικισμού» από τη Δεξιά και τα δυναμικά της στηρίγματα.

Τα σύμβολα, όπως η σημαία και οι εκδηλώσεις, όπως οι παρελάσεις, δεν της ανήκουν της Δεξιάς. Είναι κτήμα του λαού που πολέμησε, αντιστάθηκε και έζησε. Δεν μπορεί να τα χαρίσει η Αριστερά. Γι' αυτό ακούγονται φάλτσα οι απολυτότητες για κατάργηση των παρελάσεων και η απαξίωση της σημαίας.

Ο Νίκος Σβορώνος αναφέρεται στη «μελέτη της παράδοσης». Η παράδοση δεν είναι μόνον η κλασική Ελλάδα, το Βυζάντιο και η Δύση για το σημερινό ελληνικό έθνος. Είναι και η πρόσφατη Ιστορία του, από το 1940 ώς σήμερα. Και δεν είναι δυνατόν να χαρίζεις την παράδοση στους επιβήτορες και τους ρήτορες της εθνικοφροσύνης, με τις ιδιοτέλειες, τις ανεπάρκειες και τις υποτέλειές τους. Ούτε μπορεί να ευτελίζεται η καθαρά εθνική υπόθεση σε αντιπαράθεση με τους διαφόρους του ΛΑΟΣ. Η αξιοπρέπεια κι η Ιστορία τιμούν τους αγώνες.

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 01/11/2007

Σημείωση "Πιπεριάς": Ο Νίκος Κιάος είναι πρώην πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ και σήμερα πρόεδρος του ΕΔΟΕΑΠ (ασφαλιστικός φορέας των δημοσιογράφων), ιστορικό στέλεχος της Ανανεωτικής Αριστεράς, με πλούσια αγωνιστική δράση στους Λαμπράκηδες και στη συνέχεια στον παράνομο Ρήγα Φεραίο της δικτατορίας, ενώ σήμερα ανήκει στον πολιτικό χώρο του Συνασπισμού.

Παβλοφικές αντιδράσεις για το Μακεδονικό

Του Σταυρου Λυγερου

Εάν ο Κ. Καραμανλής είχε αποδεχθεί την ένταξη στο ΝΑΤΟ με την προσωρινή ονομασία ΠΓΔΜ, η Ελλάδα θα είχε εγκαταλείψει το μοναδικό όπλο της για να πειθαναγκάσει τα Σκόπια. Η ειρωνεία είναι ότι ενώ θα είχε διαπράξει ένα διά παραλείψεως εθνικό έγκλημα, δεν θα είχε αντιμετωπίσει σοβαρά προβλήματα ούτε από την αντιπολίτευση ούτε στο εσωτερικό της Ν.Δ. Το ΛΑΟΣ θα «ανέβει στα κεραμίδια» έτσι κι αλλώς. Τα υπόλοιπα κόμματα θα περνούσαν την υπόθεση στο «ντούκου». Οσο για τους μακεδονομάχους «γαλάζιους» βουλευτές, αυτοί αντιδρούν σχεδόν παβλοφικά κι όχι πολιτικά. Επειδή πρακτικά το δίλημμα είναι ή σύνθετη ονομασία ή σκέτο «Μακεδονία», όποιος απορρίπτει το πρώτο εξ αντικειμένου εργάζεται υπέρ του δεύτερου.
Το εθνικό θέμα είχε εξαρχής εγκλωβιστεί στη μέγγενη δύο λανθασμένων και αντιπαραγωγικών γραμμών. Από τη μία ήταν ότι το όνομα δεν έχει και πολύ σημασία. Από την άλλη το «ούτε Μακεδονία ούτε παράγωγα». Το εθνικό ζητούμενο, όμως, είναι να ακυρωθεί η κρατική ιδεολογία των Σκοπίων περί «διαμελισμένης μακεδονικής πατρίδας». Η Μακεδονία δεν είναι πατρίδα ενός έθνους. Ηταν και παραμένει μία πολυεθνική περιοχή. Υπάρχει σλαβομακεδονικό, αλλά όχι μακεδονικό έθνος. Υπάρχει σλαβομακεδονική, αλλά όχι μακεδονική γλώσσα.
Η προσπάθεια των Σλαβομακεδόνων (στη συντριπτική πλειοψηφία τους ζουν στην ΠΓΔΜ) να οικειοποιηθούν τον όρο Μακεδονία δεν είναι καθόλου αθώα. Υποδηλώνει επεκτατική πρόθεση. Είναι η προσπάθεια ενός Μέρους να εμφανισθεί σαν Ολο. Είναι σαν η Ελλάδα να αποφάσιζε ότι εφεξής θα ονομάζεται Ευρώπη! Είναι κι αυτή μέρος της Ευρώπης, αλλά δεν είναι η Ευρώπη.
Το ζήτημα δεν είναι εάν η Αθήνα θα αποδεχθεί μία οποιαδήποτε σύνθετη ονομασία. Είναι να επιβληθεί η σύνθετη ονομασία, που απεικονίζει την πραγματικότητα. Η ύπαρξη αλβανικής κοινότητας στην ΠΓΔΜ δεν επιτρέπει να χρησιμοποιηθεί ως μόνιμη ονομασία ένας εθνογεωγραφικός όρος, όπως Σλαβομακεδονία. Για να ακυρωθεί το ιδεολόγημα του Μακεδονισμού, το όνομα πρέπει να είναι ένας αμιγώς γεωγραφικός όρος, όπως Ανω Μακεδονία (Γκορναματσεντόνια). Ακριβώς επειδή αυτή η ονομασία αντανακλά με ακρίβεια την πραγματικότητα, ουσιαστικά δεν αποτελεί συμβιβασμό ούτε για τους Ελληνες ούτε για τους Σλαβομακεδόνες. Εάν η Αθήνα είχε συνοδεύσει την απειλή άσκησης βέτο με μία τέτοια πρόταση για το οριστικό όνομα της ΠΓΔΜ, η πολιτική της θα είχε μεγαλύτερη απήχηση στη διεθνή κοινότητα.

Εφημερίδα: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Επαναστατικό... πάρτυ στη Νέα Σμύρνη

Οπως είναι γνωστό η "Κόκκινη Πιπεριά" έχει δεσμούς... αίματος με τη Νέα Σμύρνη (διάβαζε Πανιωνάρα....). Ετσι δεν θα μπορούσε να μην υποστηρίξει το πάρτυ της δημοτικής κίνησης "Μια πόλη Ανάποδα - Αριστερή παρέμβαση στους δρόμους της Νέας Σμύρνης" στην οποία "στεγάζονται" πολλοί "κυανέρυθροι". Εξάλλου συμφωνώ και με την πρόσκληση: "Προς όλους τους μαχητές στους δρόμους της μητροπολιτικής Νέας Σμύρνης. Έχουμε ΠΑΡΤΥ, την Παρασκευή 2 Ιούνη, στο ESCO BAR (2ας Μαϊου 6, Πλ. Ν. Σμύρνης)". Φυσικά θα πάμε...

Το βιβλίο του Χάρι Πότερ μπορεί να αγοραστεί την επόμενη μέρα!

Στις 2 Νοεμβρίου παρουσιάζεται σε παγκόσμια πρώτη το καινούριο βιβλίο του Χάρι Πότερ. Τρία βιβλιοπωλεία στο κέντρο της Αθήνας (ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΔΑΚΗΣ στην Πανεπιστημίου, ΙΑΝΟΣ, ΠΑΠΑΣΩΤΗΡΙΟΥ στην Πανεπιστημίου), καθώς και 2 βιβλιοπωλεία στο Βύρωνα, 2 στο Χαλάνδρι, 1 στη Ανω Γλυφάδα, 1 στη Μεταμόρφωση, 1 στη Θεσ/κη, 1 στην Πάτρα, 1 στη Λαμία έχουν εξαγγείλει παρουσίαση του συγκεκριμένου βιβλίου. Δε θα είχαμε κανένα πρόβλημα, αν αυτή η πρεμιέρα-παρουσίαση, δεν γίνονταν στις 10 ή στις 11 το βράδυ (!!!) όπως έχουν εξαγγείλει τα παραπάνω βιβλιοπωλεία. Η υστερία για γρήγορο κέρδος δεν έχει όρια.

Η επιλογή των συγκεκριμένων βιβλιοπωλείων να μείνουν ανοιχτά ως τα μεσάνυχτα είναι ΑΠΑΡΑΔΕΚΤΗ. Προκειμένου να μαντρώσουν τους πιτσιρικάδες και τις οικογένειές τους που θα τρέξουν να αγοράσουν το βιβλίο, έστω και στις 10 - 11 το βράδυ, οι συγκεκριμένοι έμποροι βιβλίου δεν διστάζουν να τσαλαπατήσουν το στοιχειώδες δικαίωμα του εργαζόμενου να σχολάσει στην ώρα του.

Το δικαίωμα στην ξεκούραση πάει περίπατο και οι συνάδελφοι θα εξαναγκαστούν να χτυπήσουν υπερωρίες& Μιλάμε για τις περιβόητες, κακοπληρωμένες ή απλήρωτες, παραπάνω ώρες δουλειάς. Που βρίσκουν το θράσος οι συγκεκριμένοι εργοδότες και παραβιάζουν το ήδη ξεχειλωμένο ωράριο λειτουργίας των καταστημάτων; Τι θα κάνουν το Υπουργείο Εμπορίου και η Επιθεώρηση Εργασίας για αυτή την παραβίαση - παράταση του ωραρίου μετά τις 9 μ.μ. και την επιπλέον απασχόληση των εργαζομένων; Το αναγνωστικό - καταναλωτικό κοινό να μην τους κάνει τη χάρη.

Φίλοι εργαζόμενοι - καταναλωτές& Το βιβλίο του Χάρι Πότερ μπορείτε να το αγοράσετε στα παιδιά την επόμενη μέρα. Ο καταναλωτισμός είναι μια διαβολεμένη αρρώστια που μας κάνει να ξεχνάμε πολλές φορές ότι είμαστε πριν από όλα ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ. Και σαν τέτοιοι έχουμε δικαίωμα στον αξιοπρεπή μισθό, στην ποιότητα ζωής, στον ελεύθερο χρόνο. Τα δικαιώματα αυτά ΔΕΝ είναι συντεχνιακά. Αφορούν όλους μας. Ο εαυτός μας δε χωρίζεται σε εργαζόμενο και σε καταναλωτή. Ως εργαζόμενοι ΔΙΕΚΔΙΚΟΥΜΕ και ως καταναλωτές ΣΕΒΟΜΑΣΤΕ τα δικαιώματά των άλλων εργαζομένων και τους ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΕΚΟΜΑΣΤΕ.

Καλούμε το αναγνωστικό κοινό να μην πάει στις παρουσιάσεις, να μην αγοράσει το βιβλίο από βιβλιοπωλείο που θα ανοίξει βράδυ. Υπάρχει η επόμενη μέρα! Η παρουσίαση του βιβλίου μπορεί να γίνει εντός του νόμιμου ωραρίου λειτουργίας των βιβλιοπωλείων.
Όποια βιβλιοπωλεία ανοίξουν, θα βρουν το σωματείο μπροστά τους! Δεν δεχόμαστε καμία παραβίαση για κανέναν λόγο. Η υστερία του γρήγορου κέρδους και του καταναλωτισμού είναι καταστροφική για τον άνθρωπο και πρέπει να πάψει να υπάρχει!

Καλούμε τους συναδέλφους βιβλιοϋπάλληλους, όλους τους εργαζόμενους, τη νεολαία... ΟΛΟΙ την ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 2/11 στις 9.00 μ.μ. έξω από τον ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΔΑΚΗ (Πανεπιστημίου 17). Να εμποδίσουμε κάθε παραβίαση του ωραρίου. Να κλείσουμε όσα βιβλιοπωλεία επιχειρήσουν να εφαρμόσουν την παράταση. Εμείς με τα δικαιώματά μας δεν παίζουμε και δε θα αφήσουμε κανέναν να παίξει με αυτά.

Και αυτά παιδιά μας είναι...

Εναν δικό τους ύμνο προς την ελευθερία συνθέτουν με τις νότες της ψυχής τους οι νέοι του θεραπευτικού προγράμματος «18 Ανω». Με την τέχνη οδηγό, δύναμη λυτρωτική, πρώην χρήστες ναρκωτικών διαγράφουν μέρα με τη μέρα κι ένα κομμάτι από το εφιαλτικό παζλ της προηγούμενης ζωής τους, που ήταν άμεσα συνυφασμένη με την εξάρτηση. Και κάθε μέρα που κυλάει στις ομάδες μουσικής, θεάτρου, λογοτεχνίας, ζωγραφικής, οι νέοι της απεξάρτησης όχι μόνο γιατρεύουν τις πληγές τους, αλλά πλησιάζουν όλο και πιο κοντά στο συμβόλαιο που θα υπογράψουν με τη νέα τους ζωή. Η Γωγώ, ο Δήμος, η Μαρία και η Χριστίνα δείχνουν πως έχουν το σθένος να σπάσουν τις αλυσίδες και να αντικαταστήσουν την εξάρτηση των ουσιών με μια νέα εξάρτηση, πιο δημιουργική και απελευθερωτική, την εξάρτηση από τις τέχνες.

«Ξαναβρήκα τη χαρά»

«Τα πάντα έχουν αλλάξει· δύσκολα αλλά με αρκετή θέληση. Στην ομάδα της μουσικής ξαναβρήκα τη χαρά και τον πόνο. Είχα φτάσει σε σημείο να μη νιώθω τίποτα και τώρα που τραγουδάω και γράφω μουσική, νομίζω ότι άρχισαν και πάλι να διακινούνται συναισθήματα χαμένα», λέει στην «Κ» η Γωγώ, 26 ετών, που βρίσκεται στην ομάδα κοινωνικής επανένταξης του «18 Ανω» εδώ και 5 μήνες. Η Γωγώ γεννήθηκε στα Χανιά και από πολύ μικρή έπαιζε λύρα. Στα 11 της χρόνια «γνώρισε» από πρώτο χέρι τις ουσίες. Ο πατέρας της αλκοολικός, ο αδερφός της και ο θείος της τοξικομανείς. «Ηταν σχεδόν αναπόφευκτο. Η οικογένειά μου και οι παρέες μου ήταν στη χρήση. Κάποια στιγμή κουράστηκα ψυχολογικά και αναζήτησα τη θεραπεία. Τώρα που είμαι καθαρή, νιώθω έτοιμη να ξαναπιάσω τη λύρα, αλλά και να δουλέψω την έκφρασή μου στη θεατρική ομάδα»...

Ανάσες ελευθερίας

Ο 27χρονος Δήμος μετράει 10 μήνες στο πρόγραμμα απεξάρτησης και αμέτρητες ανάσες ελευθερίας στις ομάδες τέχνης. Εχει αδυναμία στη ζωγραφική. «Νιώθω ελευθερος. Χαίρομαι που καταφέρνω και νιώθω. Οταν έχω καλή διάθεση, ζωγραφίζω τοπία. Οταν είμαι χάλια, ζωγραφίζω ανθρώπους».Ο Δήμος δεν θα ξεχάσει την πρώτη του μέρα στο πρόγραμμα όταν ο θεραπευτής του τον ρώτησε «μιλάς καθόλου με τον Δήμο» κι εκείνος απορημένος τού απάντησε: «Τρελός είμαι να μιλάω με τον εαυτό μου»...«Κι όμως, τώρα συνειδητοποιώ πως όταν δεν μιλάω με τον εαυτό μου, δεν είμαι καλά. Εκανα χρήση ηρωίνης από 13 ετών. Είχα πρόβλημα με την καρδιά μου. Μάλιστα, είχα κάνει και εγχείρηση. Οταν άκουσα τη μητέρα μου να λέει ότι έπρεπε να κάνω κι άλλες εξετάσεις, νόμιζα ότι θα πέθαινα. Και τότε πήρα την απόφαση ν’ αρχίσω τη χρήση ουσιών, για να μη σκέφτομαι τίποτα».Η Μαρία, ύστερα από 5 χρόνια στο «18 Ανω», ολοκληρώνει και τη διαδικασία της επανένταξης. Είναι συνέχεια χαμογελαστή και μιλάει με πάθος για τη μουσική. «Παλιά έπαιζα αρμόνιο και φλογέρα. Κάποια στιγμή τα παράτησα. Οταν έμπλεξα. Ηταν η εποχή που δεν ήθελα να νιώθω έντονα. Με τρόμαζαν τα δυνατά συναισθήματα. Οταν μπήκα στις ομάδες τέχνης του προγράμματος, άρχισα να ξαναβρίσκω τον εαυτό μου. Η μουσική και ειδικά το τραγούδι μού δίνει χαρά και ικανοποίηση. Ο,τι νιώθω, το εκφράζω πλέον με τη μουσική».

Στη δραματική σχολή

Ποτέ δεν είναι αργά, για να εκπληρώσει κανείς το όνειρο που έχασε στη μέση μιας λάθος διαδρομής. Ετσι, η 25χρονη Χριστίνα αποφάσισε να ξαναπιάσει το νήμα από την αρχή και να τελειώσει τη δραματική σχολή που άφησε κάποτε στη μέση. «Ηταν το πρώτο πράγμα που σκέφτηκα όταν μπήκα στην ομάδα θεάτρου του “18 Ανω”. Παλιά φοιτούσα στη σχολή Διαμαντόπουλου αλλά τα παράτησα λόγω χρήσης. Είχα πολλά οικογενειακά προβλήματα αλλά ουσιαστικά με νίκησε η περιέργεια. Κάποια στιγμή κατέληξα στη φυλακή... Σήμερα όμως νιώθω πολύ ικανοποιημένη, γιατί είμαι 380 μέρες καθαρή. Για πρώτη φορά στη ζωή μου. Αυτή την περίοδο ανεβάζουμε τις Ευμενίδες του Αισχύλου και σε κάθε πρόβα νιώθω να ξεπηδούν πολλά από τη ζωή μου. Ειλικρινά, χωρίς αυτές τις ομάδες τέχνης, η προσπάθεια για απεξάρτηση θα ήταν και πολύ δύσκολη και μονότονη. Ομως, τώρα έχω κερδίσει πολλά. Βελτίωσα τον λόγο και την κίνησή μου· νιώθω πιο άνετα με το σώμα μου. Νομίζω ότι σιγά σιγά θα είμαι πιο έτοιμη, για να ξαναφτιάξω επιτέλους και τη σχέση μου με την οικογένειά μου».

«Απελευθέρωση από τα δεσμά των ουσιών»

Tο ρόλο της τέχνης στη θεραπεία απεξάρτησης αναλύει στην «Κ» η επιστημονική υπεύθυνη του προγράμματος «18 Ανω», κ. Κατερίνα Μάτσα, ψυχίατρος με αφορμή τη χθεσινή ημερίδα που πραγματοποιήθηκε στο πνευματικό κέντρο του Δήμου Αθηναίων. Σύμφωνα με την κ. Μάτσα «η τέχνη βοηθάει τον άνθρωπο που έχει ελλειμματικό ψυχισμό και δυσκολία να εκφραστεί με λόγο ή να δημιουργήσει, να βρει τον τρόπο, ώστε να βγάλει στην επιφάνεια το φορτίο που βίωνε ως πόνο, να έρθει πιο κοντά στους άλλους, να μοιραστεί ιδέες και συναισθήματα. Η τέχνη σε όλες τις μορφές της είναι μια μορφή διαμεσολάβησης που συμβάλλει στη χειραφέτηση του ανθρώπου, στην απελευθέρωσή του από τα δεσμά των ουσιών». Οι ομάδες τέχνης του θεραπευτικού προγράμματος «18 Ανω» λειτουργούν συστηματικά τα τελευταία δέκα χρόνια και μία έρευνα 20ετίας της μονάδας δείχνει ότι χάρη στη συμβολή της τέχνης το ποσοστό απεξάρτησης αγγίζει το 70% των εξαρτημένων.

"Η Τέχνη στην υπηρεσία απεξάρτησης τοξικομανών", της Ελενας Καρανάτση, Εφημ. ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 31/10/2007

Η "σελίδα" του "18 Ανω" ΕΔΩ

Στους δρόμους δίπλα στα παιδιά μας

«Στο άθλιο παρόν και στο ακόμα πιο μαύρο μέλλον που μας ετοιμάζουν δε θα καθίσουμε ήσυχοι! Οι αγώνες μας είναι νόμιμοι, γιατί είναι δίκαιοι». Οι μαθητές, τα παιδιά μας, ξαναβγαίνουν στους δρόμους, με κεντρικό μέλημα την οργάνωση και το συντονισμό των αγώνων που θα απαιτηθούν, συνεχίζοντας τις πολύμορφες κινητοποιήσεις τους σε όλη τη χώρα, απαιτώντας «σχολείο που να μορφώνει και όχι να εξοντώνει», ενιαίο δημόσιο και δωρεάν, το σχολείο των αναγκών τους.

Στην Αθήνα έχει προγραμματιστεί για την Κυριακή 4 του Νοέμβρη να συγκληθεί το Συντονιστικό Αγώνα Σχολείων Αθήνας, ενώ ορισμένα τοπικά Συντονιστικά έχουν αποφασίσει να προχωρήσουν σε κινητοποιήσεις και για αύριο, Πέμπτη, σε διάφορες περιοχές της χώρας. Μαθητές από σχολεία του κέντρου της Αθήνας θα συγκεντρωθούν αύριο, στις 12 το μεσημέρι, στην Ομόνοια και θα ακολουθήσει πορεία. Τοπικές κινητοποιήσεις έχουν προγραμματιστεί για αύριο στις 11 το πρωί στο δημαρχείο κάθε περιοχής, όπως Πετρούπολη, Περιστέρι, Ζωγράφου, Αγ. Ανάργυροι, Ν. Ιωνία, Καλλιθέα. Παράλληλα, οι μαθητές προσανατολίζονται στην ανάδειξη αγωνιστικών 5μελών και 15μελών τις επόμενες μέρες.

Την ίδια στιγμή όλο και περισσότερα σχολεία παίρνουν αγωνιστικές αποφάσεις, μέσα από τις Γενικές Συνελεύσεις τους. Μέχρι στιγμής πάνω από 40 σχολεία έχουν πάρει αποφάσεις για συμμετοχή στη συνάντηση του Συντονιστικού Αγώνα Σχολείων Αθήνας και στην πορεία που θα γίνει στις 9 του Νοέμβρη στο κέντρο της Αθήνας: 3ο ΕΛ Ιλίου, 3ο Γυμνάσιο Βύρωνα, 61ο και 2ο ΕΛ Γκράβας, 5ο ΕΛ Βύρωνα, 5ο ΕΛ Ηλιούπολης, 1ο ΕΛ Καματερού, 5ο και 2ο ΕΛ Ζωγράφου, ΕΛ και Γυμνάσιο Καρέα, 1ο, 2ο και 3ο ΕΛ Βύρωνα, 1ο και 2ο ΕΛ Καισαριανής, 1ο, 2ο και 3ο ΕΛ Αγίων Αναργύρων, 18ο ΕΛ Αθήνας, 2ο, 4ο, 5ο, 7ο, 9ο, 10ο και 12ο ΕΛ και ΕΠΑΛ Περιστερίου, 3ο ΕΛ Ν. Ιωνίας, 1ο και 5ο Γυμνάσια Ζωγράφου, ΕΠΑΣ Ιλίου, 1ο, 2ο και 4ο ΕΛ και ΕΠΑΛ Πετρούπολης, 6ο ΕΛ Αιγάλεω, 2ο και 5ο ΕΛ Καλλιθέας, ΕΛ Σιβιτανιδείου, 1ο και 2ο ΕΠΑΛ Ιλίου. Χτες, περίπου 70 σχολεία βρίσκονταν σε κατάληψη.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ: Σε εξέλιξη είναι οι αγωνιστικές διεργασίες και στα σχολεία της Μακεδονίας και της Θράκης με επίκεντρο τα οξύτατα προβλήματα των σχολείων και το αίτημα για πραγματικά δημόσια και δωρεάν Παιδεία. Κλειστά είναι πάνω από 70 σχολεία στο Νομό Θεσσαλονίκης, 23 σχολεία σε Καβάλα, Ροδόπη, Εβρο, 2 σχολεία στη Φλώρινα, 7 σχολεία σε Κιλκίς, Βέροια και Σέρρες. Το Συντονιστικό Αγώνα Σχολείων Θεσσαλονίκης (ΣΑΣΘ) με χτεσινή ανακοίνωσή του, όπου καταγγέλλει κάθε προσπάθεια ποινικοποίησης των μαθητικών αγώνων, καλεί τους μαθητές αύριο, Πέμπτη 1η του Νοέμβρη, στις 12 μ., να κλείσουν ταυτόχρονα τους κεντρικούς δρόμους στις γειτονιές και στα σχολεία. Το ΣΑΣΘ υπογραμμίζει σχετικά ότι ο αγώνας των μαθητών για τη μόρφωση και τη ζωή είναι δίκαιος. Επίσης, το τοπικό Συντονιστικό Αγώνα Σχολείων Βορειοδυτικών Συνοικιών Θεσσαλονίκης καλεί τους μαθητές αύριο, Πέμπτη 1η του Νοέμβρη, στις 10 το πρωί, μπροστά στο δημαρχείο της Σταυρούπολης. Το ΣΑΣΘ καλεί όλα τα σχολεία σε κινητοποίηση, στις 9 του Νοέμβρη, 11.30 π.μ., στο Αγαλμα Βενιζέλου.

ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΕΣ ΓΟΝΕΩΝ: Οι μαθητές δεν είναι μόνοι τους στον αγώνα που δίνουν. Ηδη, ο ένας μετά τον άλλο, σύλλογοι γονέων παίρνουν θέση, υιοθετώντας τα αιτήματα των παιδιών τους, καθώς οι επιπτώσεις από την έλλειψη καθηγητών, την έλλειψη βιβλίων, τις υποβαθμισμένες σπουδές που γίνονται βάση για την ανάπτυξη της παραπαιδείας, τα ακατάλληλα κτίρια, αντανακλούν μέσα στην ίδια την οικογένεια. Οι αποφάσεις που έχουν ήδη παρθεί σε μια σειρά συλλόγους για έμπρακτη αλληλεγγύη στον αγώνα των μαθητών θα παρουσιαστούν και στη διάρκεια κοινής σύσκεψης, που οργανώνεται για σήμερα, στις 6 το απόγευμα, από τις Ομοσπονδίες Γονέων Αθήνας, Πειραιά και Αν. Αττικής, για το συντονισμό της δράσης τους στα θέματα Παιδείας. Η σύσκεψη θα γίνει στην αίθουσα της Ομοσπονδίας Οικοδόμων (Ζήνωνος 7-9).

...ΚΑΙ Η ΟΛΜΕ ΣΙΩΠΑ: Μαθητές και γονείς είναι στον αγώνα για καλύτερη, δημόσια, δωρεάν παιδεία όμως η ηγεσία των καθηγητών, η πλειοψηφία του Δ.Σ. της ΟΛΜΕ κάνει το... κορόιδο. Αντί να βρεθεί από την πρώτη στιγμή διπλά στους αγώνες των μαθητών και να τον στηρίξει με κάθε τρόπο η πλειοψηφία του ΔΣ της ΟΛΜΕ με ψήφους της ΠΑΣΚ, της Συνεργασίας (ΣΥΝ) και της Παρέμβασης αποφάσισε να επαναλάβει τη γνωστή ετήσια «τουφεκιά», σύμφωνα με την οποία οι γενικές συνελεύσεις των καθηγητών θα συζητήσουν και ίσως (!!!) αποφασίσουν την πραγματοποίηση 24ωρης απεργίας στις ...26 Νοέμβρη, περίοδο που συμπίπτει με την επίσης ...επετειακή «τουφεκιά» που αποφασίζουν κάθε χρόνο η ΓΣΕΕ και η ΑΔΕΔΥ για τον προϋπολογισμό.

"Εμείς χρειαζόμαστε και ελπίδα και Αντίσταση"

Το Ανορθωτικό Κόμμα Εργαζόμενου λαού (ΑΚΕΛ) τίμησε την επέτειο του 1940 με μεγάλη εκδήλωση όπου ομιλητής ήταν ο γ.γ. του κόμματος και υποψήφιος για την Προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας Δημήτρης Χριστόφιας. Η ομιλία του Χριστόφια ήταν (στο μεγαλύτερο μέρος της...) ευχάριστη έκπληξη, καθώς με αυτά που είπε ο γ.γ. του ΑΚΕΛ κινδυνεύει να χαρακτηρισθεί... "εθνικιστής" από τους διάφορους κοσμοπολίτες, νεοτροτσκιστές που "κυκλοφορούν" σε Ελλάδα και Κύπρο. Φαίνεται ότι το ΑΚΕΛ και ο Δ. Χριστόφιας έχουν καταλάβει πολλά πράγματα από το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος για το σχέδιο Αναν το 2004. Η "Κόκκινη Πιπεριά" δημοσιεύει εκτενή αποσπάσματα από την ομίλια του Χριστοφία. Ολόκληρη η ομιλία του ΕΔΩ

«Το Σαράντα γέννησε την ελπίδα. Η Εθνική Αντίσταση έκτισε την προοπτική. Ελπίδα και προοπτική χρειαζόμαστε και μεις σήμερα», υπογράμμισε καταχειροκροτούμενος από μια κατάμεστη αίθουσα από επώνυμους και ανώνυμους, που ξέρουν να τιμούν και την Αντίσταση αλλά και να την κάνουν ζωή και πράξη όταν χρειάζεται, όταν τους καλεί η πατρίδα...»

«Όταν η ενότητα διασαλεύτηκε τον βρήκαν νέες οδυνηρές περιπέτειες. Η ενότητα είναι απαραίτητη για ένα αγωνιζόμενο λαό. Ενότητα δεν σημαίνει ισοπέδωση των όποιων διαφορών. Με δεδομένες τις διαφορές μπορούμε όμως να θέτουμε κοινούς στόχους και να επιδιώκουμε από κοινού την υλοποίηση τους με μοναδικό γνώμονα την επίλυση του Κυπριακού. Χρειάζεται να εργαζόμαστε συνεχώς για την ενότητα, για την συναίνεση, για τη συναντίληψη για το σεβασμό στη διαφορετική άποψη, για τη σύνθεση των απόψεων. Και αυτό θα συνεχίσουμε να κάνουμε».

«Όχι μόνο γιατί μας δένουν ακατάλυτοι δεσμοί με τον ελληνικό λαό, αλλά και γιατί η Κύπρος είχε τη δική της σημαντική συμβολή στον μεγάλο αντιφασιστικό πόλεμο των λαών. Οι Κύπριοι ζώντας σε καθεστώς βρετανικής αποικίας δεν ήταν υπόχρεοι να στρατευτούν και να πολεμήσουν. Παρόλα αυτά δεκάδες χιλιάδες Κύπριοι κατατάχθηκαν εθελοντικά στις ένοπλες δυνάμεις και πολέμησαν τον φασισμό στα μέτωπα της Βαλκανικής, της Ευρώπης και της Β. Αφρικής. Ένα από τα πιο ισχυρά κίνητρα της μαζικής εθελοντικής στράτευσης ήταν και η επιθυμία να πολεμήσουν για την ελευθερία της Ελλάδας».

Ο Δ. Χριστόφιας υπενθύμισε ιδιαίτερα το σκεπτικό της απόφασης της 16ης Ιουνίου με την οποία το νεοϊδρυτο τότε ΑΚΕΛ καλούσε τα μέλη του να καταταγούν στο στρατό: «Η Κ.Ε. του ΑΚΕΛ αποφάσισε ομόφωνα να γίνει έκκλησις προς όλα τα μέλη του Κόμματος δι' εθελοντικήν κατάταξιν εις τας ενόπλους δυνάμεις προς ενίσχυσιν του αγώνος δι' απελευθέρωσιν της Ελλάδος από την Χιτλερικήν τυρρανίαν, απελευθέρωσιν των υποδούλων χωρών και εξασφάλισιν του εθνικού, πολιτικού και κοινωνικού μέλλοντος της Νήσου».

«Στον ιταλικό φασισμό ο ελληνικός λαός πρόταξε ένα μεγάλο όχι. Το ίδιο όχι επανάλαβε όταν η ναζιστική Γερμανία επιτέθηκε κατά της Ελλάδας. Δεν υπήρχε άλλη αξιοπρεπής και εθνικά παραδεχτή απάντηση. Στα χρόνια της ναζιστικής κατοχής ο ελληνικός λαός συνέχισε να ανθίσταται. Στα βουνά και στους κάμπους, στις πόλεις και τα χωριά. Δεν περιορίστηκε όμως μόνο στην αντίσταση. Μέρα με τη μέρα μαζί με την αντίσταση έκτιζε και το δημοκρατικό μέλλον της Ελλάδας. Ο πόλεμος, η κατοχή, η αντίσταση αξιοποιήθηκαν για να γεννηθεί μέσα από τις στάχτες μια καινούργια Ελλάδα, που δεν θα είχε καμιά σχέση με την προπολεμική μιζέρια και τον εφιάλτη της 4ης Αυγούστου. Στα βουνά της ελεύθερης Ελλάδας συγκροτήθηκε κυβέρνηση και βουλή τροχοδρομήθηκαν ριζοσπαστικές μεταρρυθμίσεις, δόθηκαν πολιτικά δικαιώματα στις γυναίκες, άνοιξαν σχολειά για τα παιδιά όλου του κόσμου. Το ΕΑΜ δεν ήταν μόνο αντίσταση ήταν και δημιουργία και πρόταση ήταν φορέας ενός μεγάλου οράματος».

Πηγή: Εφημερίδα Χαραυγή

Η 28η Οκτωβρίου

Του Νίκου ΣΒΟΡΩΝΟΥ

Είναι δύσκολο, πολύ δύσκολο, για έναν ιστορικό να συνθέσει και ν' απαγγείλει πανηγυρικούς λόγους. Η φυσική του κίνηση είναι η ανάλυση, πολιτική και κοινωνική, ενός σημαντικού γεγονότος και των άμεσων ή έμμεσων συνεπειών του. Κινδυνεύει έτσι να μεταβάλει μια εθνική συγκέντρωση, που αποσκοπεί στη διαιώνιση της ιστορικής μνήμης μιας μεγάλης και πολυσήμαντης στιγμής για τον ελληνισμό, σε συνάντηση επιστημονικού ιστορικού συνεδρίου. Θα προσπαθήσω στη σύντομη αυτή ομιλία που η ελληνική κοινότητα του Παρισιού μου έκανε την τιμή να μου ζητήσει, να μη σας κουράσω με λεπτομερειακές αναλύσεις.

Ύστερα από τη μεγάλη Ελληνική Επανάσταση του 1821, σε καμία άλλη στιγμή της νεότερης ιστορίας, η παρουσία του ελληνικού λαού στην ευρωπαϊκή πράξη δεν βεβαιώνεται με τέτοια ενέργεια και δύναμη, όσο στον τελευταίο πόλεμο. Σε μια στιγμή όπου μεγάλες χώρες της Ευρώπης γονατίζουν, η μία ύστερα από την άλλη, κάτω από τα ραγδαία πλήγματα των χιτλερικών ορδών, η αντίσταση των Ελλήνων εναντίον των φασιστικών δυνάμεων υψώθηκε από τους υπεύθυνους κριτές του τελευταίου πολέμου στη σημασία ενός συμβόλου. Σε μια στιγμή μάλιστα που ο κοινός κίνδυνος και η κοινή μοίρα μπροστά στον θάνατο έδινε στους λόγους των ανθρώπων βαθύτερη ειλικρίνεια….

Ο ελληνικός λαός και τα στρατευμένα παιδιά του, αναλαμβάνοντας ολόψυχα, ομόθυμα (εδώ οι εξαιρέσεις είναι ελάχιστες) και ανυστερόβουλα τον άνισο αγώνα διαισθάνονταν ότι η διάρκειά του και οι προεκτάσεις του ήταν απροσδιόριστες για την Ελλάδα και ότι το περιεχόμενό του υπερέβαινε κατά πολύ τη σημασία ενός απλού πολιτικού γεγονότος.
Ο ιστορικός του μέλλοντος, που με τη βοήθεια της προοπτικής του χρόνου θα θεωρήσει με μεγαλύτερη σαφήνεια τις μεγάλες ενότητες της νεότερης ελληνικής ιστορίας, θα δείξει νομίζω, ότι η 28η Οκτωβρίου 1940 αποτελεί τομή χαρακτηριστική που σημαίνει το τέλος μιας ολόκληρης περιόδου, που αρχίζει από το 1909, και την απαρχή μιας καινούργιας περιόδου.

Είναι, πράγματι, βαρύ λάθος και παραχάραξη της εθνικής μας ιστορίας, αν επιμένουμε να αγνοούμε ότι το πραγματικό νόημα στην περίοδο που αρχίζει με τον Οκτώβρη του '40, και συνεχίζεται στα κατοχικά και μετακατοχικά χρόνια είναι, για την τεράστια πλειοψηφία του ελληνικού λαού, ενιαίο και έχει διπλό χαρακτήρα, εθνικό μαζί και κοινωνικοπολιτικό: απόκρουση της εξωτερικής απειλής εναντίον της εθνικής ακεραιότητας και μαζί αντίσταση εναντίον κάθε φασιστικής απειλής και η εξασφάλιση για την Ελλάδα μιας ανεξάρτητης από οποιαδήποτε εξωτερική επέμβαση δημοκρατικής πολιτικής και κοινωνικής ζωής.
Αυτόν τον διπλό χαρακτήρα είχε ο αλβανικός πόλεμος, τον ίδιο χαρακτήρα και η συνέχειά του, το αντιστασιακό ελληνικό κίνημα, ένα από τα βαθύτερα της Ευρώπης.
Οι ιδιαίτερες συνθήκες της Ελλάδας, έκαναν ώστε το μεγαλειώδες αυτό αντιστασιακό κίνημα να μην μπορέσει να διατηρήσει την αρχική του ενότητα και να διασπαστεί στην Ελλάδα και έξω από την Ελλάδα, σε αντιμαχόμενες αντιστασιακές οργανώσεις -ΕΑΜ, ΕΔΕΣ, ΕΚΚΑ- που έφτασαν ως τον εμφύλιο πόλεμο.

Δεν πρόκειται να επιχειρήσω εδώ τη βαθύτερη εξήγηση του φαινομένου ούτε τη δύσκολη κατανομή ευθυνών. Θα θυμίσω απλώς ότι η περίοδος για την οποία μιλάμε εδώ αρχίζει σε μια, έστω και φαινομενική, αντίφαση: Μια χώρα με φιλοφασιστικό καθεστώς παίρνει μέρος στο πλευρό των αντιφασιστικών δυνάμεων, στον αγώνα τους εναντίον του φασισμού. Εδώ ίσως βρίσκεται η βάση της εξήγησης της διάσπασης: Η πολιτική ζωή, που είχε σταματήσει στη διάρκεια της δικτατορίας του '36-'40, αντανακλώντας τον επιταχυνόμενο ρυθμό της κοινωνικής εξέλιξης της χώρας, ξαναρχίζει δεμένη αξεδιάλυτα με την εθνική αντίσταση.

Το εθνικό ζήτημα τίθεται βέβαια ακόμη. Το πρόβλημα της Κύπρου αποτελεί μια από τις κυριότερες εκφράσεις του. Οι τουρκικές απειλές, αντιπερισπασμοί των τουρκικών κυβερνήσεων που είναι ανίκανες να λύσουν τα εσωτερικά τους οξύτατα κοινωνικά προβλήματα, μας φέρνουν πίσω σε άλλες εποχές, στον 19ο και στις αρχές του 20ού αιώνα.
Για την Ελλάδα όμως, ο χαρακτήρας του εθνικού προβλήματος είναι διαφορετικός από τις παλιές εθνικές εκδηλώσεις, που παρ' όλη τη γνησιότητά τους καταντούσαν απλοί εσωτερικοί αντιπερισπασμοί ή περιβεβλημένοι με την αχλύ της Μεγάλης Ιδέας, κατέληγαν συχνά σε οδυνηρές περιπέτειες και χώριζαν τον ελληνισμό. Το πρόβλημα της Κύπρου και η αντιμετώπιση των τουρκικών απειλών γίνονται σήμερα σημεία επαφής ολόκληρου του ελληνισμού, υπεράνω πολιτικών ή κοινωνικών αντιθέσεων, και δείχνουν την ωριμότητα και την ψυχραιμία ενός λαού στην αντιμετώπιση των εθνικών του ζητημάτων.
Όλα τα παραπάνω στοιχεία, που ελλιπέστατα και ελλειπτικά και με πολλά κενά διατυπώθηκαν, συγκλίνουν σ' ένα κοινό αποτέλεσμα και δημιουργούν ένα καινούργιο πνευματικό και πολιτικό κλίμα στην Ελλάδα.

Τα κύρια χαρακτηριστικά του είναι η ανάπτυξη ενός πνεύματος ανεξαρτησίας, που επεκτείνεται στην πολιτική και πολιτισμική ζωή, κι ενός γνήσιου πατριωτισμού που δεν μοιάζει καθόλου με τις αλλοπρόσαλλες και πολλές φορές θεατρικές εκδηλώσεις ενός Περικλή Γιαννόπουλου, ή με την αποκλειστικότητα και τη στενότητα του ορίζοντα ενός Ίωνα Δραγούμη, παρ' όλη την ειλικρίνεια και την ευγένεια που χαρακτηρίζει τη σκέψη του. Γιατί βέβαια, δεν μπορεί να γίνει λόγος εδώ για τις άδειες και ύποπτες κραυγές της Ελλάδας των "Ελλήνων Χριστιανών", για τις οποίες ο μεγάλος μας Σεφέρης έχει γράψει τους γνωστούς στίχους στους οποίους δίνει την επιγραφή:
Από βλακεία
Ελλάς~ πυρ! Ελλήνων πυρ~ Χριστιανών~ πυρ!
Τρεις λέξεις νεκρές.
Γιατί τις σκοτώσατε;

Οι στίχοι γράφτηκαν το 1968 (Τετράδιο Γυμνασμάτων Β' σ. 103).
Με άλλα λόγια, βρισκόμαστε για άλλη μια φορά στην Ελλάδα σε μια προσπάθεια πνευματικής αναθεώρησης. Είναι χαρακτηριστικό ότι κάθε φορά που το έθνος βρίσκεται σε μια κρίσιμη στιγμή της ιστορίας του αισθάνεται την ανάγκη να μελετήσει τον εαυτό του, την ανάγκη ενός "γνώθι εαυτόν" και οι στιγμές αυτές συμπίπτουν με μια γενική τάση προς αναγέννηση, με μια άνοδο κι ένα νέο ξεκίνημα.
Κάθε νεοελληνικό ξεκίνημα συνδέεται με την ανασκόπηση της ιστορίας μας και την ενδοσκόπησή μας. Τέτοια ήταν η ώρα του '21, τέτοια είναι η ώρα του 1900-1920. Τέτοια είναι η σημερινή μας ιστορική στιγμή.

Ο τελευταίος πόλεμος ανάγκασε τους Έλληνες για πρώτη φορά στην ιστορία τους ν' αναμετρηθούν με ολόκληρο τον πολιτισμένο κόσμο, είτε σαν σύμμαχοι είτε σαν αντίπαλοι. Στο αναμέτρημα αυτό οι αρετές του λαού μας τονίστηκαν πιο καθαρά.
Η αντίστασή του εναντίον κατακτητών με πολιτισμό ανώτερο από τον δικό μας, τους έδωσε για πρώτη φορά στη νεοελληνική ιστορία μια τέτοια αυτοπεποίθηση. Έτσι και τώρα ξαναπαρουσιάστηκε η ίδια ανάγκη αυτοανάλυσης και αυτογνωσίας. Μα αυτή τη φορά περισσότερο βαθιά και ριζική.
Ο ελληνισμός δεν θέλει μονάχα, όπως ήταν το κύριο αίτημα των παλαιότερων τάσεων, ν' ανακαλύψει την ιστορική του συνέχεια, θέλει ακόμη να δει τι ο ίδιος τυχόν δημιούργησε και τι είναι ικανός να δημιουργήσει~ όχι μόνο να δει τα στοιχεία που τον δένουν με το παρελθόν, αλλά και ποια είναι τα στοιχεία που τον ξεχωρίζουν από το παρελθόν και του προετοιμάζουν το μέλλον. Τι είναι το καινούργιο, το καθαρά νεοελληνικό δημιούργημα.
Εκείνο που ζητάμε σήμερα είναι να ξεχωρίσουμε την αυτοτελή μας ύπαρξη, ξεχωρίζοντάς την από τις προηγούμενες μορφές της ιστορικής ύπαρξης του λαού μας.
Η μελέτη της παράδοσης θα μας βοηθήσει να δούμε τι χρωστάει το σημερινό ελληνικό έθνος στην κλασική Ελλάδα, στο Βυζάντιο, στη Δύση, αλλά και τι ζει μέσα του από τους πολιτιστικούς αυτούς σχηματισμούς. Όχι για να ταυτιστεί μαζί τους, ή με τον καθένα χωριστά απ' όλα αυτά τα πολιτισμικά συγκροτήματα ή μ' ένα τεχνητό εκλεκτικό και επομένως συμβατικό σχήμα που είναι έξω από την πραγματικότητα και τη ζωή, αλλά ίσα ίσα για να διαχωριστεί απ' όλα αυτά και να γνωρίσει τα καινούργια ζωντανά σπέρματα που οι σημερινοί Έλληνες κλείνουν μέσα τους και ν' αναπτύξει έτσι δική του αυτοτελή ζωή.

Το ιδανικό, που οι θαρραλέες έστω κι αν ακόμη αδέξιες προσπάθειες προβάλλουν σήμερα στους Έλληνες, είναι να φτάσουμε σε έναν ελληνισμό που δεν θα έχει ανάγκη ούτε να ταυτιστεί με μια μερίδα του πολιτισμένου κόσμου για να διαλυθεί μέσα σ' αυτή την ταύτιση σαν μια μικρή πνευματική επαρχία, χωρίς αυτοτέλεια φωνής, ούτε να επιχειρεί να σβήσει τον άλλο κόσμο, κλείνοντας τα μάτια και μένοντας με την ψευδαίσθηση ότι καταφάσκει έτσι τον εαυτό του. Σ' έναν ελληνισμό που, μένοντας γερά στον ξερό και καθαρό βράχο του, ν' αντικρίζει με θάρρος και αυτοπεποίθηση, σαν έθνος υγιές, τον κόσμο φιλικό.
Η 28 Οκτωβρίου 1940 σημειώνει την είσοδο του ελληνισμού στην ανδρική του υπεύθυνη ηλικία.

Ομιλία στη συγκέντρωση της Ελληνικής Κοινότητας Παρισίων και Περιχώρων, στις 27 Οκτωβρίου 1979, στο Hotel Lutetia 47 brd, Raspail, Paris. Δημοσιεύθηκε στα ΑΝΑΛΕΚΤΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ και ΙΣΤΟΡΙΟΓΡΑΦΙΑΣ εκδ. Θεμέλιο, 1982. Δημοσιεύθηκε στην Κυριακάτικη ΑΥΓΗ 28/10/2007. Ολόκληρο το κείμενο ΕΔΩ

Ξυπόλητο τάγμα

Tο χαμένο κινηματογραφικό ντοκουμέντο του Γκρεγκ Tάλας, Ξυπόλητο Tάγμα, ξετυλίγει μετά από πολλά χρόνια, τις συγκινητικές εικόνες του στο σκοτάδι της αίθουσας. Tο Φεστιβάλ σε συνεργασία με την Tαινιοθήκη της Eλλάδος προβάλλουν την αναπαλαιωμένη κόπια της ταινίας- σταθμό για τον ελληνικό κινηματογράφο.
O Γκρεγκ Tάλλας ήταν ο πρώτος έλληνας κινηματογραφιστής που τιμήθηκε με διεθνές βραβείο, αποσπώντας για το Ξυπόλητο Tάγμα, το Πρώτο Bραβείο στο Φεστιβάλ του εδιμβούργου και τη Xρυσή Δάφνη του Nτέιβιντ O' Σέλτσνικ, ενώ η ιστορία των μικρών παδιών του ορφανοτροφείου, που ο σκηνοθέτης αποτύπωσε με γλαφυρό τρόπο, συγκίνησε κοινό και κριτικούς.
Eμπνευσμένος από το δράμα της Γερμανικής Kατοχής στην Eλλάδα, γράφει και σκηνοθετεί την ταινία, επιλέγοντας ως ήρωές του160 παιδιά που διωγμένα από το ορφανοτροφείο και τους Γερμανούς, μεταβάλλοντας μέσα στην τυρρανισμένη και πεινασμένη Eλλάδα του 1943 σε ένα είδος καλόκαρδης και ηρωϊκής συμμορίας που κλέβει τους κατακτητές και τους μαυραγορίτες για να συντηρεί τα μέλη της και όσους μπορεί.
Mε το ξυπόλητο Tάγμα, ο Γκρεγκ Tάλλας, πέτυχε μια σπουδαία νεοραλιστική ταινία και αποφεύγοντας τις μελοδραματικές παγίδες που έστηνε το θέμα, μας έδωσε την ατμόσφαιρα της μαύρης απελπισίας που ζούσε η θεσσαλονίκη την εποχή του '40. Έτσι η ταινία του γίνεται ένα ντοκουμέντο της Nαζιστικής τρομοκρατίας και μία μαρτυρία συγκλονιστική.

Σκηνοθεσία: Gregg Tallas
Σενάριο: Gregg Tallas
Φωτογραφία: Μιχάλης Γαζιάδης
Μοντάζ: Gregg Tallas
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Ηθοποιοί: Μαρία Κωστή, Νίκος Φέρμας και τα παιδιά του Αναμορφωτηρίου Θεσσαλονίκης
Παραγωγή: Πέτρος Βουδούρης
35mm, Ασπρόμαυρο 80'

Προβάλεται στο ΦΙΛΙΠ Πλ. Αμερικής, Θάσου 11, 210 8612476. 18.30, 20.30. 22.30

Για την 28η Οκτώβρη του '40

Στις 3 το πρωί της 28ης Οκτωβρίου 1940 ο Ιταλός πρεσβευτής στην Αθήνα Εμμ. Γκράτσι επισκέφτηκε τον δικτάτορα Ι. Μεταξά, στο σπίτι του τελευταίου στην Κηφισιά, και του επέδωσε εκ μέρους της κυβέρνησης της χώρας του ένα άκρως προκλητικό τελεσίγραφο: η φασιστική κυβέρνηση του Μουσολίνι, επικαλούμενη το γεγονός ότι βρισκόταν σε εμπόλεμη κατάσταση με την Αγγλία, ζητούσε από την ελληνική κυβέρνηση - ως απόδειξη της ουδετερότητάς της - να επιτρέψει στις ιταλικές ένοπλες δυνάμεις να καταλάβουν ορισμένα στρατηγικά σημεία επί του ελληνικού εδάφους.
Ο Γκράτσι διευκρίνισε στον Ελληνα δικτάτορα ότι αν οι όροι του τελεσιγράφου δε γίνουν δεκτοί, τα ιταλικά στρατεύματα θα εισβάλουν στην Ελλάδα στις 6 το πρωί.
«Λοιπόν, έχουμε πόλεμο», ήταν η απάντηση του Μεταξά, σύμφωνα με τη μαρτύρια του Ιταλού πρεσβευτή. Η φράση εκείνη τα έλεγε όλα. Η ελληνική πλευρά δεν είχε περιθώρια κάποιας άλλης επιλογής. Ο πόλεμος ήταν γεγονός και η ιταλική επίθεση δεν άργησε. Εκδηλώθηκε στις 5.30 π.μ., δηλαδή μισή ώρα πριν εκπνεύσει το τελεσίγραφο, σ' ολόκληρο το μέτωπο, από το Ιόνιο ως τη λίμνη Πρέσπα.
Δύο ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου, στις 30 Οκτωβρίου 1940, ο Μεταξάς εξήγησε στους ιδιοκτήτες και στους αρχισυντάκτες του Αθηναϊκού Τύπου ότι αν δεχόταν το ιταλικό τελεσίγραφο, η Ιταλία και η Βουλγαρία θα έκοβαν τα χέρια της Ελλάδας, η Αγγλία θα της έκοβε τα πόδια, καταλαμβάνοντας την Κρήτη και τα νησιά και η κυβέρνησή του θα απομονώνονταν πλήρως από τον ελληνικό λαό. Επρόκειτο για μια ομολογία που αποδείκνυε πως το δικό του «ΟΧΙ» στην ιταλική πρόκληση καμία σχέση δεν είχε με το πραγματικό «ΟΧΙ» του ελληνικού λαού στον ιταλικό φασισμό. Ο δικτάτορας βρισκόταν σε αναντιστοιχία με τη λαϊκή ψυχή, δεν την κατανοούσε και αναμφίβολα δεν την εξέφραζε. Γι' αυτό κι έγραφε στο ημερολόγιο του στις 29 Οκτωβρίου 1940: «Με ανησυχεί η υπεραισιόδοξος Κοινή Γνώμη».
Σε αντιστοιχία όμως με τις διαθέσεις του λαού, εκείνες τις κρίσιμες ημέρες, βρέθηκαν οι κομμουνιστές, παρά το γεγονός ότι οι ίδιοι και το Κόμμα τους είχαν χτυπηθεί άγρια από το καθεστώς της 4ης Αυγούστου.

Η κατάσταση του ΚΚΕ κατά την έναρξη του πολέμου

Ο ελληνοϊταλικός πόλεμος βρήκε το ΚΚΕ αποδεκατισμένο, την ηγεσία και τα στελέχη του στις φυλακές και τις εξορίες, τις οργανώσεις του σμπαραλιασμένες και όσες υπήρχαν ακόμη, υπό το καθεστώς του άγριου διωγμού. Η μεταξική δικτατορία, από την πρώτη στιγμή που εγκαθιδρύθηκε, είδε το ΚΚΕ σαν τον κύριο και ανυποχώρητο εχθρό της.
Την 28η Οκτωβρίου 1940, περίπου δυο χιλιάδες κομμουνιστές, πρωτοπόρα μέλη και στελέχη του ΚΚΕ, βρίσκονταν κρατούμενοι σε 22 φυλακές, στρατόπεδα και τόπους εξορίας. Επίσης, όλη σχεδόν η κομματική ηγεσία που είχε εκλεγεί από το 6ο Συνέδριο (Δεκέμβρης 1935) βρισκόταν ανάμεσα στους φυλακισμένους και στους εξόριστους. Ο ΓΓ της ΚΕ του Κόμματος Ν. Ζαχαριάδης, από τις αρχές του 1940, είχε μεταφερθεί από τις φυλακές της Κέρκυρας στα κρατητήρια της Γενικής Ασφάλειας Αθηνών. Στην Κέρκυρα βρίσκονταν τα μέλη του ΠΓ Γιώργης Σιάντος, Βασίλης Νεφελούδης και Μήτσος Παρτσαλίδης, καθώς και το μέλος της ΚΕ Γιάννης Ζέβγος. Στην Ακροναυπλία βρίσκονταν ο Γιάννης Ιωαννίδης, μέλος του ΠΓ, και τα μέλη της ΚΕ Κώστας Θέος, Βασίλης Βερβέρης, Μήτσος Παπαρήγας, Μιχάλης Σινάκος και Ανδρέας Τσίπας. Στην Κίμωλο τα μέλη της ΚΕ Μιλτιάδης Πορφυρογένης, Πέτρος Ρούσος και Χρύσα Χατζηβασιλείου. Στη Φολέγανδρο τα μέλη της ΚΕ Στέργιος Αναστασιάδης και Παντελής Καραγγίτσης - Σίμος. Στη Γαύδο το μέλος της ΚΕ Λεωνίδας Στρίγκος. Τέλος στο σανατόριο της Αθήνας «Σωτηρία» νοσηλευόταν το μέλος της ΚΕ Ν. Πλουμπίδης.
Ο κεντρικός παράνομος καθοδηγητικός μηχανισμός ουσιαστικά έπαψε να υπάρχει μετά τη σύλληψη του Γιώργη Σιάντου και του Γρηγόρη Σκαφίδα, το Νοέμβριο του 1939. Η ομάδα στελεχών που αποτελούσε τη λεγόμενη «παλιά ΚΕ» ήταν απομονωμένη από τις κομματικές δυνάμεις και δεν τις επηρέαζε.
Επίσης στις αρχές του 1940 εμφανίστηκε η λεγόμενη «Προσωρινή Διοίκηση του ΚΚΕ» που διεκδικούσε την ηγεσία του Κόμματος και καθοδηγούνταν απευθείας από τον Μανιαδάκη, υφυπουργό Ασφαλείας του Μεταξά. Χαρακτηριστικό είναι δε ότι τόσο η «παλιά ΚΕ», όσο και η «Προσωρινή Διοίκηση» έβγαζαν η καθεμία το δικό της «Ριζοσπάστη».
Παρά την τρομοκρατία που είχε επιβάλει το Μεταξικό καθεστώς, είχαν διατηρηθεί ορισμένοι κομματικοί πυρήνες που συνέχιζαν τη δράση τους τόσο σε Αθήνα - Πειραιά, όσο και στις άλλες περιοχές της χώρας. Κατά κανόνα, οι οργανώσεις αυτές δεν είχαν εμπιστοσύνη ούτε στην «παλιά ΚΕ» ούτε στην «Προσωρινή Διοίκηση» και δρούσαν ανεξάρτητα η μία από την άλλη. Εμπιστεύονταν μόνο τις ομάδες των φυλακισμένων και εξόριστων στελεχών του Κόμματος, με τις οποίες επιδίωκαν να αποκτήσουν επαφή. Το ανώτερο κομματικό όργανο που κατάφερε να διατηρηθεί ήταν το Μακεδονικό Γραφείο της ΚΕ, που είχε την ευθύνη της καθοδήγησης των οργανώσεων στη Μακεδονία και τη Θράκη.

Η ιταλική επιδρομή και η στάση των κομμουνιστών

Αμέσως μόλις εκδηλώθηκε η στρατιωτική επιδρομή της Ιταλίας, και παρά την κατάσταση στην οποία βρισκόταν το ΚΚΕ, η ηγεσία του, τα μέλη και τα στελέχη του από τις φυλακές και τις εξορίες παρενέβησαν και η παρέμβασή τους αυτή ήταν αποφασιστικά δίπλα στο δοκιμαζόμενο λαό. Χρονολογικά πρώτοι αντέδρασαν οι Ακροναυπλιώτες, οι οποίοι στις 29 Οκτωβρίου 1940 - μια μέρα μετά την έναρξη του ελληνοϊταλικού πολέμου - με υπόμνημά τους (που υπογραφόταν από τον Γ. Ιωαννίδη και τον Κ. Θέο) προς την κυβέρνηση Μεταξά ζητούσαν να πάνε στην πρώτη γραμμή του πυρός για να πολεμήσουν.
Το πιο γνωστό, όμως, κείμενο του ΚΚΕ για τον ελληνοϊταλικό πόλεμο είναι το περίφημο γράμμα «Προς το Λαό της Ελλάδας» του Ν. Ζαχαριάδη, που χαρακτήριζε τον πόλεμο εθνικοαπελευθερωτικό, υπογραμμίζοντας ότι «δίπλα στο κύριο μέτωπο και Ο ΚΑΘΕ ΒΡΑΧΟΣ, Η ΚΑΘΕ ΡΕΜΑΤΙΑ, ΤΟ ΚΑΘΕ ΧΩΡΙΟ, ΚΑΛΥΒΑ ΜΕ ΚΑΛΥΒΑ, Η ΚΑΘΕ ΠΟΛΗ, ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΣΠΙΤΙ, ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΦΡΟΥΡΙΟ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ». Το γράμμα αυτό που δημοσιεύτηκε στον Τύπο της Αθήνας στις 2/11/1940 άσκησε τεράστια επίδραση στην εργατική τάξη και στον ελληνικό λαό, στα μέλη και στα στελέχη του Κόμματος, είτε βρίσκονταν ελεύθερα, είτε στις φυλακές και στις εξορίες, στους φίλους και τους οπαδούς του. Ελάχιστες ήταν οι εξαιρέσεις των κομματικών μελών και στελεχών που αντιμετώπισαν το γράμμα με δυσπιστία ή το χαρακτήρισαν πλαστό. Ετσι, απ' όλους τους τόπους εξορίας και φυλακής οι κομμουνιστές απευθύνθηκαν στην κυβέρνηση του Μεταξά, εκφράζοντας το αίτημα να τους επιτραπεί να πάνε στο μέτωπο για να πολεμήσουν.
Η στάση αυτή των κομμουνιστών ήταν μια στάση αρχής, στάση πατριωτική, ηρωική, περήφανη. Ομως το καθεστώς της 4ης Αυγούστου - και η οικονομική ολιγαρχία που εκφραζόταν μέσα απ' αυτό - όχι μόνο δεν τους επέτρεψε να πάνε στο μέτωπο, αλλά και παρέδωσε τα φυλακισμένα και εξόριστα μέλη και στελέχη του Κόμματος στους Γερμανο-ιταλούς κατακτητές, όταν η χώρα λύγισε κάτω από το βάρος της ναζιστικής πολεμικής μηχανής. Είναι και αυτό ένα χαρακτηριστικό στοιχείο που φανερώνει πως το αληθινό «ΟΧΙ» στον ιταλικό φασισμό δεν το είπε ο Μεταξάς και το καθεστώς που εκπροσωπούσε, αλλά ο ελληνικός λαός και οι οργανώσεις του, με το ΚΚΕ στην πρώτη γραμμή. Η λαϊκή διαίσθηση κατάλαβε πολύ καλά τους κομμουνιστές σ' εκείνη την κρίσιμη ιστορική στιγμή, ο απλός άνθρωπος ένιωσε το μήνυμα του Κόμματος. Γι' αυτό και μετά τη γερμανική εισβολή και την ήττα, εμπιστεύτηκε στο ΚΚΕ την οργάνωση και την καθοδήγηση του αντιστασιακού αγώνα, πυκνώνοντας, απ' άκρη σ' άκρη της χώρας τις ΕΑΜικές οργανώσεις.

Το γράμμα του Νίκου Ζαχαριάδη από τη φυλακή

"Προς το λαό της Ελλάδας. Ο φασισμός του Μουσολίνι χτύπησε την Ελλάδα πισώπλατα, δολοφονικά και ξετσίπωτα με σκοπό να την υποδουλώσει και εξανδραποδίσει. Σήμερα όλοι οι έλληνες παλεύουμε για τη λευτεριά, την τιμή, την εθνική μας ανεξαρτησία. Η πάλη θα είναι πολύ δύσκολη και πολύ σκληρή. Μα ένα έθνος που θέλει να ζήσει πρέπει να παλαίβει, αψηφώντας τους κινδύνους και τις θυσίες. Ο λαός της Ελλάδας διεξάγει σήμερα έναν πόλεμο εθνικοαπελευθερωτικό, ενάντια στο φασισμό του Μουσολίνι. Δίπλα στο κύριο μέτωπο και Ο ΚΑΘΕ ΒΡΑΧΟΣ, Η ΚΑΘΕ ΡΕΜΑΤΙΑ, ΤΟ ΚΑΘΕ ΧΩΡΙΟ, ΚΑΛΥΒΑ ΜΕ ΚΑΛΥΒΑ, Η ΚΑΘΕ ΠΟΛΗ, ΣΠΙΤΙ ΜΕ ΣΠΙΤΙ, ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΦΡΟΥΡΙΟ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΤΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ.

Κάθε πράκτορας του φασισμού πρέπει να εξοντωθεί αλύπητα. Στον πόλεμο αυτό που τον διευθύνει η κυβέρνηση Μεταξά, όλοι μας πρέπει να δώσουμε όλες μας τις δυνάμεις, δίχως επιφύλαξη. Έπαθλο για τον εργαζόμενο λαό και επιστέγασμα για το σημερινό του αγώνα, πρέπει να είναι και θα είναι, μια καινούργια Ελλάδα της δουλιάς, της λευτεριάς, λυτρωμένη από κάθε ξενική ιμπεριαλιστική εξάρτηση, μ' ένα πραγματικά παλλαϊκό πολιτισμό.

Όλοι στον αγώνα, ο καθένας στη θέση του και η νίκη θάναι νίκη της Ελλάδας και του λαού της. Οι εργαζόμενοι όλου του κόσμου στέκουν στο πλευρό μας.

Αθήνα 31 του Οχτώβρη 1940

Νίκος Ζαχαριάδης

Γραμματέας της ΚΕ του ΚΚΕ"

Το 2ο γράμμα του Ζαχαριάδη ΕΔΩ, το 3ο γράμμα ΕΔΩ

Τι θυμήθηκα τώρα...

Πήγα να πάρω ένα cd με παιδικά τραγούδια για τον γιό μου και εκεί που έψαχνα το μάτι ξέρετε που έπεσε; Στο cd «Τα τραγούδια μας» του Μάνου Λοϊζου σε στίχους Φώντα Λάδη με τη φωνή του Γιώργου Νταλάρα. Ξέρετε «Πάγωσε η τζιμινιέρα», «Λιώνουν τα νιάτα μας» και φυσικά «Το Δένδρο». «Στην Αθήνα μες στο κέντρο φύτρωσε καινούργιο δένδρο. Εχει κόκκινα τα φύλλα και ολόδροσα τα μήλα...». Μιλάμε ότι το έλιωσα. Το άκουγα ακόμα και την ώρα της μετάδοσης του αγώνα Χέλσινμποργκ – Πανιώνιος. Ο Τζιμπούρ είχε τη μπάλα με μουσική υπόκρουση το «Πάγωσε η τζιμινιέρα...». Σοσιαλιστικός ρεαλισμός κανονικός...! Ο Μάνος Λοϊζος μαζί με τον Φώντα Λάδη έγραψαν αυτό τον δίσκο στα 1976. Τότε που όταν δήλωνες αριστερός και κομμουνιστής, ήταν συνώνυμο του αγώνα, της πάλης για ένα καλύτερο αύριο. Ειλικρινά αξίζει να πάρετε αυτό το cd. Τραγούδια "αθάνατα" και συνάμα επίκαιρα. Θα νιώσετε μια γλυκιά νοσταλγία τα νιάτα σας...

Στην Αθήνα μες το κέντρο
φύτρωσε καινούργιο δέντρο
έχει κόκκινα τα φύλλα
και ολόγλυκα τα μήλα

Σε πέντε έξι δεν αρέσει
το χτυπάνε για να πέσει
μα εκείνο δε λυγάει
κι όλο φυλλωσιές πετάει

Γύρω του λαός κι εργάτες
το φυλάνε με τις βάρδιες
σ' ένα χρόνο σ' ένα μήνα
θα σκεπάσει την Αθήνα